Khối ngân hàng tiết kiệm tại Hàn Quốc đã trở lại có lãi sau hai năm thua lỗ liên tiếp. Tuy nhiên, kết quả cải thiện chủ yếu đến từ việc cắt giảm chi phí và giảm trích lập dự phòng, trong khi dư nợ cho vay và thu nhập lãi vẫn suy giảm, cho thấy hoạt động kinh doanh cốt lõi chưa thực sự phục hồi.

Ngày 23/3, theo Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) và Hiệp hội Trung ương Ngân hàng Tiết kiệm, lợi nhuận ròng của toàn ngành trong năm 2025 đạt 417,3 tỷ won, tăng 840,5 tỷ won so với mức lỗ 423,2 tỷ won của năm trước. Đây là lần đầu khối này có lãi trở lại sau hai năm thua lỗ liên tiếp trong giai đoạn 2023-2024.

Dù vậy, thị trường vẫn thận trọng với chất lượng lợi nhuận. Kết quả cải thiện chủ yếu nhờ chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm từ 3.720 tỷ won xuống 3.260 tỷ won, tương đương giảm 460 tỷ won, cùng với lợi nhuận tăng từ danh mục chứng khoán. Nói cách khác, mức lãi đạt được chủ yếu đến từ tiết giảm chi phí, thay vì mở rộng hoạt động cho vay.

Các chỉ số sinh lời cốt lõi vẫn kém khả quan. Thu nhập lãi trong năm đạt 5.415,6 tỷ won, giảm 42,7 tỷ won so với một năm trước. Dù chi phí vốn hạ nhiệt phần nào bù đắp áp lực, mức giảm của thu nhập lãi do dư nợ thu hẹp vẫn chưa được bù lại.

Quy mô bảng cân đối cũng tiếp tục co lại. Tổng tài sản giảm còn 118 nghìn tỷ won, thấp hơn 2,9 nghìn tỷ won so với mức 120,9 nghìn tỷ won của năm trước. Dư nợ cho vay giảm 4,4 nghìn tỷ won, xuống còn 93,5 nghìn tỷ won.

Trong đó, cho vay doanh nghiệp giảm mạnh. Diễn biến này được cho là phản ánh tác động đồng thời từ quá trình xử lý các khoản PF bất động sản kém chất lượng và đà tăng trưởng kinh tế chậm lại.

Đại diện Hiệp hội Trung ương Ngân hàng Tiết kiệm cho biết, khi xu hướng giảm dư nợ vẫn kéo thu nhập lãi đi xuống, còn quá sớm để kết luận hoạt động kinh doanh của ngành đã phục hồi.

Cơ quan quản lý siết chuẩn, triển vọng vẫn nhiều thách thức

Một số chỉ số an toàn đã cải thiện về mặt hình thức. Tỷ lệ nợ quá hạn giảm từ 8,5% vào cuối năm 2024 xuống khoảng 6,0% vào cuối năm 2025. Tỷ lệ nợ dưới chuẩn cũng hạ từ trên 10% xuống quanh 8%. Kết quả này phản ánh tác động của việc chủ động làm sạch bảng cân đối, bao gồm bán nợ xấu PF bất động sản và tăng xóa nợ.

Tuy nhiên, tỷ lệ nợ quá hạn ở mảng cho vay hộ gia đình lại tăng nhẹ lên khoảng 4,67%, cao hơn 0,14 điểm phần trăm so với trước đó, cho thấy mặt bằng rủi ro vẫn ở mức cao.

Gần đây, cơ quan quản lý tài chính đặt mục tiêu xác lập lại vai trò của khối ngân hàng tiết kiệm. Trong các cuộc đối thoại với ngành, nhà chức trách nhấn mạnh các tổ chức này cần rời bỏ mô hình chạy theo lợi nhuận ngắn hạn, đồng thời củng cố chức năng cốt lõi là hỗ trợ người có thu nhập thấp và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Các yêu cầu đi kèm gồm mở rộng cho vay ở phân khúc lãi suất trung bình và tăng cấp tín dụng dựa trên tiềm năng tăng trưởng, thay vì quá phụ thuộc vào tài sản bảo đảm.

Định hướng cải cách được tóm gọn theo hướng nới lỏng quy định đi cùng tăng cường kỷ luật. Ở chiều nới lỏng, nhà chức trách đang thúc đẩy kế hoạch mở rộng đối tượng cho vay doanh nghiệp từ doanh nghiệp nhỏ và vừa sang cả doanh nghiệp vừa, nhằm đa dạng hóa nền tảng lợi nhuận.

Với các tổ chức quy mô lớn, hạn mức đầu tư vào cổ phiếu, cổ phiếu chưa niêm yết và trái phiếu doanh nghiệp sẽ được nâng lên. Đồng thời, nhóm này cũng sẽ được phép trực tiếp triển khai dịch vụ thanh toán. Cách tính tỷ lệ cho vay trên huy động cũng sẽ được điều chỉnh theo hướng áp trọng số thấp hơn đối với các khoản vay ngoài khu vực thủ đô, nhằm khuyến khích cung ứng vốn cho các địa phương.

Ở chiều siết kỷ luật, cơ quan quản lý sẽ phân loại ngân hàng tiết kiệm theo quy mô tài sản và từng bước áp dụng các chuẩn an toàn ở mức tương đương ngân hàng đối với nhóm tổ chức lớn. Hệ thống đánh giá tín dụng doanh nghiệp sẽ được bổ sung yếu tố năng lực trả nợ trong tương lai. Đồng thời, năng lực quản lý nợ xấu theo cơ chế phối hợp và cơ chế giám sát tiền gửi cũng sẽ được nâng cấp.

Vấn đề nằm ở chỗ các yêu cầu chuyển đổi này được đưa ra trong bối cảnh môi trường kinh doanh vẫn xấu đi. Khi thị trường bất động sản phục hồi chậm và chính sách kiểm soát nợ hộ gia đình tiếp tục được duy trì, khó kỳ vọng tín dụng bất động sản và cho vay hộ gia đình - hai trụ cột của ngân hàng tiết kiệm - sẽ sớm tăng mạnh trở lại.

Ngoài ra, quy định về địa bàn hoạt động nhằm duy trì bản sắc của tổ chức tài chính gắn với địa phương cũng vẫn được giữ nguyên.

Vì vậy, dù việc trở lại có lãi sau hai năm là một dấu mốc đáng chú ý, giới phân tích cho rằng để kết quả dựa vào cắt giảm chi phí chuyển thành sự bình thường hóa trong hoạt động, khối ngân hàng tiết kiệm vẫn cần tái cơ cấu danh mục cho vay và thực chất đa dạng hóa nguồn thu. Cùng với đó, chính sách của cơ quan quản lý cũng phải song hành với nỗ lực tự cải tổ từ phía ngành.

Đại diện Hiệp hội Trung ương Ngân hàng Tiết kiệm dự báo môi trường kinh doanh năm 2026 vẫn khó khăn do thị trường bất động sản phục hồi chậm và định hướng quản lý nợ hộ gia đình tiếp tục được duy trì. Theo đơn vị này, ngành đang đặt mục tiêu đa dạng hóa danh mục thông qua mở rộng cho vay doanh nghiệp vừa, tăng cung ứng tài chính cho nhóm khách hàng có mức tín dụng trung bình - thấp và áp dụng các mô hình tài chính mới, nhưng cần thêm thời gian để những thay đổi này phản ánh vào kết quả kinh doanh.

Về phía cơ quan quản lý, FSS nhấn mạnh định hướng tiếp tục siết chặt quản trị an toàn. Cơ quan này cho biết sẽ đẩy mạnh xử lý tài sản kém chất lượng thông qua đấu giá, xử lý cưỡng chế và tự bán đối với các dự án PF gặp vấn đề, qua đó tiếp tục cải thiện chất lượng tài sản.