Elon Musk tiếp tục gây chú ý với Macrohard, dự án hợp tác giữa xAI và Tesla nhằm phát triển một tác nhân AI có thể điều khiển máy tính. Tuy nhiên, đằng sau tham vọng lớn này là những vấn đề nội bộ như thay đổi nhân sự liên tục và hoạt động thu thập dữ liệu bị đình trệ.

Macrohard, còn có tên gọi khác là Digital Optimus, kết hợp mô hình ngôn ngữ lớn Grok của xAI với chip AI4 trên xe Tesla. Dự án nằm trong khuôn khổ thỏa thuận Tesla đầu tư 2 tỷ USD, tương đương khoảng 3 nghìn tỷ won, vào xAI.

Theo định hướng được công bố, Macrohard nhắm tới việc dùng AI để tái tạo toàn bộ chức năng của một doanh nghiệp phần mềm, qua đó được xem là hướng đi đối đầu trực diện với Microsoft. Tên gọi “Macrohard” cũng hàm ý đối đầu khi được tạo ra như một cách đảo ngược của “Microsoft”.

Macrohard lần đầu được công bố vào tháng 8/2025. Khi đó, Elon Musk viết trên X rằng các công ty phần mềm như Microsoft không trực tiếp tạo ra phần cứng vật lý, vì vậy ông muốn dùng AI để mô phỏng phần cứng theo cách hoàn chỉnh hơn.

Về cấu trúc, dự án được thiết kế theo hai tầng. Grok đóng vai trò tầng điều phối, phụ trách lập chiến lược và điều hướng tác vụ, trong khi Digital Optimus do Tesla phát triển là tầng thực thi, xử lý tín hiệu từ màn hình, bàn phím và chuột theo thời gian thực. Musk cũng mô tả Grok là bộ não chỉ huy, còn Digital Optimus đảm nhiệm việc phân tích và hành động dựa trên dữ liệu đầu vào trong vài giây gần nhất.

Dù vậy, tiến độ triển khai đang bị phủ bóng bởi nhiều bất ổn. Theo Business Insider ngày 11/3 giờ địa phương, Macrohard đã thay đổi lãnh đạo nhiều lần kể từ khi ra mắt. Trong tháng 2, hai lãnh đạo dự án rời đi. Sau đó, đồng sáng lập xAI Toby Pohlen tiếp quản nhưng cũng rời công ty chỉ sau 16 ngày. Trong số hơn 20 kỹ sư được xác nhận tham gia Macrohard trên LinkedIn và X, phần lớn đã nghỉ việc hoặc chuyển sang nhóm khác trong vài tháng gần đây.

Hoạt động thu thập dữ liệu với hơn 600 nhân sự hợp đồng bên ngoài cũng đã dừng từ tháng 2. Một bản ghi nhớ nội bộ cho biết quá trình phát triển mô hình bộc lộ nhiều lỗi, buộc dự án phải thay đổi cách thu thập dữ liệu. Dù ban đầu kế hoạch là khởi động lại sau 2-4 tuần, đến nay hoạt động này vẫn chưa được nối lại.

Trước tình hình đó, Musk dường như đang kéo Tesla tham gia sâu hơn vào dự án. Nhóm Autopilot của Tesla đã tiếp nhận một phần công việc và tài nguyên tính toán của Macrohard. Đồng thời, Digital Optimus cũng chuyển từ xử lý ảnh chụp màn hình sang xử lý luồng video theo thời gian thực. Mục tiêu là đưa kinh nghiệm xử lý video thời gian thực tích lũy từ FSD và robot hình người Optimus vào tác nhân AI này.

Sự tham gia của Tesla vì thế được một số ý kiến trong ngành xem là cơ hội tái khởi động Macrohard, đặc biệt ở khía cạnh chi phí phần cứng. Hệ thống này vận hành trên chip Tesla AI4 với mức chi phí khoảng 650 USD, trong khi hạ tầng máy chủ dựa trên nền tảng Nvidia của xAI có chi phí cao hơn và chỉ được sử dụng hạn chế. Cách tiếp cận đó được cho là có thể giúp giảm mạnh chi phí vận hành so với các đối thủ phụ thuộc hoàn toàn vào máy chủ đám mây.

Một điểm đáng chú ý khác là chiến lược điện toán phân tán. Các xe Tesla sử dụng chip AI4 có thể đóng góp tài nguyên tính toán nhàn rỗi cho mạng lưới Digital Optimus khi đỗ xe. Tesla cũng được cho là có kế hoạch triển khai hàng triệu thiết bị Digital Optimus chuyên dụng tại các điểm Supercharger, với tổng công suất khả dụng của mạng vào khoảng 7 gigawatt. Nếu biến xe và hạ tầng sạc thành các nút tính toán AI, Tesla có thể xây dựng một hạ tầng điện toán AI phân tán mà không cần trung tâm dữ liệu quy mô lớn.

Việc Tesla lần đầu công bố số thuê bao FSD, thay vì chỉ nhấn mạnh dự báo giao xe, trong báo cáo kết quả kinh doanh quý IV/2025 cũng được đặt trong cùng bối cảnh. Động thái này cho thấy Tesla đang chính thức hóa quá trình chuyển dịch từ nhà sản xuất xe điện sang doanh nghiệp nền tảng AI, trong đó Macrohard có thể là một mảnh ghép quan trọng.

Tuy nhiên, rủi ro pháp lý vẫn hiện hữu. Từ năm 2024, cổ đông Tesla đã khởi kiện với cáo buộc Musk vi phạm nghĩa vụ ủy thác khi chuyển nhân sự và nguồn lực AI của Tesla sang xAI. Việc gắn kết hai công ty thông qua Macrohard có thể khiến những tranh cãi này trở nên nổi bật hơn. Dự án được cho là đang hướng đến mốc vào khoảng tháng 9-10/2026, nhưng khả năng Musk hiện thực hóa đúng tiến độ vẫn còn bỏ ngỏ.

Tham vọng dùng tác nhân AI để thay thế chức năng của cả một doanh nghiệp phần mềm vẫn là mục tiêu rất lớn của Musk. Dù liên tiếp đối mặt trở ngại, việc ông huy động thêm tài sản phần cứng và hạ tầng của Tesla cho thấy Macrohard đang bước sang một giai đoạn khác.

Vì vậy, việc Tesla nhập cuộc không đơn thuần là bổ sung nguồn lực cho dự án, mà có thể làm thay đổi cách Macrohard được triển khai. Trong bối cảnh cuộc đua tác nhân AI tăng tốc trong năm 2026, thị trường đang theo dõi liệu dự án này có đủ sức tạo ra ảnh hưởng đáng kể lên cục diện ngành AI hay không.