Elon Musk ngày 21/10 (giờ địa phương) xác nhận Tesla và SpaceX đang xem xét khả năng sáp nhập. Nếu thương vụ được thông qua, không chỉ các mảng AI, robot và hàng không vũ trụ được đặt dưới một cấu trúc chung, mà 30.221 BTC do hai công ty nắm giữ cũng sẽ được hợp nhất.

Theo Decrypt, tại cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý III của SpaceX, Musk cho biết hội đồng quản trị của mỗi công ty đã thành lập một ủy ban đặc biệt gồm các thành viên độc lập để đánh giá giao dịch. Tuy nhiên, các bên hiện vẫn chưa chốt điều khoản cụ thể, và Musk nhấn mạnh còn quá sớm để xem thương vụ này là điều chắc chắn.

Nếu sáp nhập, thực thể mới có thể đạt định giá 3.500 tỷ USD. Cấu trúc sau hợp nhất sẽ bao gồm chatbot AI Grok, mạng xã hội X, dịch vụ Internet vệ tinh Starlink, cùng robotaxi và robot hình người Optimus của Tesla. Dự án chip Terafab và kế hoạch trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo Starmind cũng sẽ nằm trong hệ sinh thái này.

Kế hoạch trên diễn ra trong bối cảnh các công ty trong hệ sinh thái của Musk liên tiếp được tái cơ cấu. Khoảng tháng 3/2025, startup AI xAI đã mua lại X. Đến tháng 2 năm nay, SpaceX tiếp tục thâu tóm xAI với định giá 250 tỷ USD, trước khi thực hiện IPO vào tháng 6.

Trọng tâm của chiến lược này là Starmind, dự án xây dựng trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo. Để triển khai, SpaceX đã đề nghị cơ quan quản lý Mỹ phê duyệt kế hoạch phóng tối đa 1 triệu vệ tinh. Musk dự báo việc triển khai sẽ bắt đầu vào cuối năm 2027 và mở rộng đáng kể trong năm 2028. Dù vậy, trong hồ sơ niêm yết, SpaceX cũng cảnh báo công nghệ tính toán AI trên quỹ đạo vẫn chưa được kiểm chứng và có thể không đạt hiệu quả thương mại.

Về phía Tesla, công ty sẽ cung ứng chip cho Optimus, robotaxi Cybercab và cả trung tâm dữ liệu ngoài không gian thông qua dự án Terafab trị giá 16,8 tỷ USD đang được xây dựng tại Texas. SpaceX hiện cũng cho Anthropic, Google và một số đối tác khác thuê năng lực tính toán từ các cụm máy chủ AI, qua đó hỗ trợ lợi nhuận quý III.

Lượng Bitcoin mà hai công ty nắm giữ cũng là tâm điểm chú ý. Tesla cho biết đang sở hữu 11.509 BTC trong báo cáo quý gần nhất, trong khi SpaceX công bố 18.712 BTC trong bản cáo bạch trước IPO. Tổng cộng, hai bên nắm 30.221 BTC, tương đương khoảng 2,5 tỷ USD theo mức giá gần 83.000 USD mỗi Bitcoin.

Đáng chú ý, số Bitcoin do SpaceX công bố cao hơn gấp đôi so với quy mô từng được ước tính từ dữ liệu theo dõi blockchain trước đó. Nếu sáp nhập, lượng nắm giữ của hai bên sẽ xuất hiện trong cùng một báo cáo tài chính. Tuy nhiên, cả Tesla lẫn SpaceX đều chưa đề cập kế hoạch mua thêm hoặc bán ra Bitcoin liên quan đến tiến trình thảo luận.

Rào cản lớn còn lại là sự chấp thuận của cổ đông. Để giao dịch được thông qua, Tesla cần nhận được sự ủng hộ tương đương 50% số cổ phần đang lưu hành. Musk cho rằng đây là ngưỡng không dễ vượt qua. Đại hội đồng cổ đông thường niên của Tesla dự kiến diễn ra vào ngày 3/12.

Cơ cấu quản trị sau sáp nhập cũng là vấn đề được theo dõi sát. Barclays ước tính quyền biểu quyết của Musk tại công ty hợp nhất có thể vào khoảng 56%. Hiện ông sở hữu khoảng 20% cổ phần Tesla, nhưng nắm quyền biểu quyết chi phối tại SpaceX nhờ cơ cấu cổ phiếu có quyền biểu quyết vượt trội.

Ngoài ra, thương vụ vẫn đối mặt với các rủi ro pháp lý và địa chính trị. SpaceX là nhà thầu lớn của quân đội Mỹ, cộng đồng tình báo Mỹ và NASA, trong khi Tesla phụ thuộc đáng kể vào nhà máy tại Thượng Hải, Trung Quốc. Phố Wall nhìn chung phản ứng tích cực với khả năng sáp nhập, nhưng cho rằng mức định giá mà cổ đông chấp nhận sẽ là yếu tố quyết định.

Về bản chất, các cuộc thảo luận xoay quanh việc đưa tên lửa, vệ tinh, mô hình AI, chip, robot và xe điện về cùng một pháp nhân. Giới phân tích cho rằng ý nghĩa thực sự của thương vụ sẽ phụ thuộc vào việc kế hoạch trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo của SpaceX có thể kết nối hiệu quả với nền tảng sản xuất chip của Tesla hay không.