Thị trường phóng vũ trụ Mỹ đang đối mặt nguy cơ thiếu hụt năng lực phóng tầm trung khi SpaceX có thể bắt đầu hạn chế dần các hợp đồng phóng thương mại mới của Falcon 9 từ năm 2028, trong lúc các tên lửa thay thế vẫn chưa sẵn sàng.

Theo Ars Technica ngày 20/10 (giờ địa phương), SpaceX được dự báo có thể hạn chế dần các hợp đồng phóng thương mại mới bằng Falcon 9 sớm nhất từ năm 2028.

Trong khi đó, các phương án thay thế hiện chưa đủ để bù đắp khoảng trống. Vulcan và New Glenn đã gần kín lịch phóng, còn chi phí đưa các vệ tinh cỡ nhỏ và trung bình lên quỹ đạo vẫn là gánh nặng đối với khách hàng.

Nhiều tên lửa mới thậm chí còn chưa hoàn tất chuyến bay đầu tiên, làm gia tăng sự không chắc chắn trong việc chốt lịch phóng của các nhà khai thác vệ tinh.

Tại Mỹ, bốn doanh nghiệp đang phát triển các dòng tên lửa thế hệ mới gồm Stoke Space, Relativity Space, Rocket Lab và Firefly Aerospace.

Trong số này, Nova của Stoke được xem là ứng viên có thể ra mắt sớm nhất. Tên lửa được thiết kế để tái sử dụng hoàn toàn, có khả năng đưa 3 tấn tải trọng lên quỹ đạo thấp. Ở cấu hình dùng một lần, năng lực mang tải đạt 7 tấn.

Tầng một của Nova hiện đã bước vào giai đoạn hoàn thiện, và công ty đặt mục tiêu thực hiện chuyến bay đầu tiên vào đầu năm 2027.

Terran R của Relativity Space là tên lửa hạng nặng, có thể mang tối đa 33,5 tấn ở cấu hình dùng một lần. Gần đây, chương trình này đã hoàn tất thử nghiệm 13 động cơ tầng một, đồng thời hoàn thành thử nghiệm đốt tích hợp đối với tầng hai.

Rocket Lab đang phát triển Neutron với năng lực mang tải từ 8,5 đến 15 tấn, tùy theo cấu hình tái sử dụng. Tuy nhiên, các vấn đề phát sinh trong quá trình chế tạo động cơ và bồn nhiên liệu bằng vật liệu composite sợi carbon đã khiến chuyến bay đầu tiên bị lùi sang năm 2027.

Với Eclipse, dự án do Northrop Grumman và Firefly cùng phát triển hiện đang triển khai động cơ Miranda. Dù vậy, tiến độ phát triển tổng thể của tên lửa này vẫn chưa thực sự rõ ràng.

Ars Technica dự báo mốc phóng đầu tiên của từng chương trình gồm Nova vào tháng 7/2027, Terran R vào tháng 9 cùng năm, Neutron vào tháng 1/2028 và Eclipse sau năm 2029.

Ngay cả khi các tên lửa mới có thể cất cánh đúng kế hoạch, bài toán lớn với ngành phóng vũ trụ Mỹ vẫn là khả năng nâng tần suất phóng nhanh đến đâu để đáp ứng nhu cầu thị trường.