Ngành viễn thông và doanh nghiệp Hàn Quốc cho rằng trung tâm dữ liệu AI không còn chỉ là nơi lưu trữ dữ liệu, mà đã trở thành hạ tầng cốt lõi để tạo ra năng lực AI. Vì vậy, các bên kiến nghị nới quy định, đồng thời áp dụng ưu đãi thuế để thúc đẩy đầu tư vào lĩnh vực này.

Ngày 21/10, Hiệp hội Các nhà khai thác viễn thông Hàn Quốc (KTOA) tổ chức Diễn đàn Giá trị tương lai AI lần thứ 12 tại trụ sở hiệp hội ở quận Gangnam, Seoul. Sự kiện có chủ đề “Chủ quyền AI của Hàn Quốc và năng lực cạnh tranh toàn cầu: pháp luật, chính sách AIDC và chiến lược ngành”.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Lee Young-tak, Phó chủ tịch bộ phận thúc đẩy AIDC của SK Telecom, cho rằng Hàn Quốc cần thu hút nhu cầu tính toán AI của các tập đoàn công nghệ toàn cầu về trong nước để hình thành năng lực “sản xuất trí tuệ”, từ đó hướng tới xuất khẩu ra nước ngoài. Theo ông, nước này cần xây dựng các cứ điểm vận hành dịch vụ AI toàn cầu để biến AI thành một tài sản chiến lược quốc gia.

SK Telecom hiện thúc đẩy kế hoạch xây dựng AIDC quy mô gigawatt. Doanh nghiệp dự kiến từ năm 2029 sẽ lần lượt đưa vào vận hành 5 GW hạ tầng AI và đến năm 2035 mở rộng lên 15 GW, tương đương quy mô lớn nhất châu Á. Ông Lee cho biết dự án tiêu biểu là trung tâm dữ liệu AI tại Ulsan. Cơ sở công suất 100 MW, khởi công từ tháng 9 năm ngoái, đang được xây dựng và đặt mục tiêu đi vào hoạt động trong năm 2027. SK Telecom cũng cho biết sẽ tiếp tục hợp tác với các Big Tech toàn cầu, trong đó có Amazon Web Services (AWS), để mở rộng dự án này lên quy mô 1 GW.

Theo ông Lee, AIDC tạo hiệu ứng lan tỏa kinh tế lớn hơn nhiều loại hạ tầng CNTT khác. Dẫn phân tích công bố tháng 9 năm nay của Cơ quan nghiên cứu lập pháp Quốc hội, ông cho biết một trung tâm dữ liệu AI công suất 105 MW có thể tạo hiệu ứng kích thích sản xuất khoảng 3.500 tỷ won và giá trị gia tăng khoảng 1.300 tỷ won. Khảo sát do Korea Research thực hiện vào tháng 7 cũng cho thấy 71% người được hỏi tại Hàn Quốc ủng hộ xây dựng AIDC, phản ánh kỳ vọng vào phát triển cân bằng giữa các địa phương.

Cùng với nhu cầu ưu đãi thuế, giới doanh nghiệp cũng đề nghị nới quy định về “grid code”. Đây là bộ quy tắc đấu nối áp dụng khi nhà máy điện hoặc cơ sở tiêu thụ điện quy mô lớn kết nối với lưới điện, bao gồm yêu cầu duy trì kết nối khi lưới gặp sự cố và bảo đảm ổn định điện áp.

Ông Lee cho rằng hệ thống grid code là cần thiết, nhưng các quy định quá chặt không nên trở thành rào cản đối với dòng vốn đầu tư từ các Big Tech. Ông cũng nhấn mạnh, với hiệu quả kinh tế mà AIDC mang lại, lĩnh vực này cần được áp dụng cơ chế khấu trừ thuế ưu đãi.

Tại diễn đàn, luật sư Song Do-young của hãng luật Jipyong cũng giới thiệu những nội dung chính trong dự thảo văn bản hướng dẫn thi hành “Luật đặc biệt về thúc đẩy ngành AIDC”, dự kiến có hiệu lực từ ngày 10/3 năm sau.

Đạo luật được công bố hồi tháng 6 đưa ra các biện pháp hỗ trợ xây dựng, vận hành AIDC và nới lỏng một số quy định liên quan. Tuy nhiên, các nội dung như đối tượng thụ hưởng hay điều kiện áp dụng cơ chế đặc thù vẫn cần được cụ thể hóa trong các văn bản hướng dẫn. Tháng trước, Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc đã tổ chức tọa đàm công khai để lấy ý kiến cho các văn bản này và dự kiến có thể công bố lấy ý kiến lập pháp sớm nhất vào tuần tới.

Một trong những điểm đáng chú ý là cơ chế miễn đánh giá tác động đối với hệ thống điện. Theo luật, một số AIDC đặt ngoài khu vực thủ đô và dưới ngưỡng công suất nhất định có thể được miễn thủ tục này. Việc miễn trừ sẽ được xác định dựa trên công suất phụ tải cực đại trong hợp đồng với đơn vị bán điện, còn ngưỡng cụ thể sẽ được quy định trong nghị định sau khi tham vấn các bộ, ngành liên quan.

Thủ tục cấp phép cũng được định hướng đơn giản hóa theo cơ chế một cửa. Doanh nghiệp chỉ cần nộp hồ sơ một lần, trong khi các cơ quan liên quan sẽ thẩm định song song. Thời hạn xử lý theo luật định gồm 150 ngày đối với đánh giá tác động hệ thống điện, 90 ngày cho thỏa thuận kế hoạch sử dụng năng lượng, 90 ngày cho thẩm định giao thông, cảnh quan và kiến trúc, cùng 40 ngày cho giấy phép xây dựng và phê duyệt phòng cháy chữa cháy. Dự thảo nghị định chỉ cho phép gia hạn tối đa 30 ngày trong trường hợp đặc biệt.

Một số tiêu chuẩn lắp đặt cũng sẽ được nới theo hướng phản ánh đặc thù vận hành của AIDC. Khi tính nghĩa vụ bố trí bãi đỗ xe và lắp đặt tác phẩm mỹ thuật, các không gian chuyên dụng như phòng máy chủ và phòng thiết bị làm mát sẽ không bị tính vào diện tích áp dụng. Cách tiếp cận này xuất phát từ thực tế AIDC chủ yếu vận hành bằng thiết bị và cần ít nhân sự thường trú hơn so với công trình thông thường.

Dự thảo cũng đưa ra tiêu chí công nhận AIDC để áp dụng cơ chế đặc thù. Các điều kiện chính bao gồm việc lắp đặt bộ tăng tốc AI như GPU và NPU, mật độ điện năng theo rack, khả năng bảo đảm nguồn điện và hệ thống làm mát. Ngoài ra, cơ quan soạn thảo cũng xem xét tỷ trọng điện năng của thiết bị AI trong tổng điện năng của thiết bị thông tin - truyền thông, hoặc quy mô tiêu thụ điện tuyệt đối của thiết bị AI. Các ngưỡng cụ thể sẽ được quy định trong thông báo ban hành sau.

Bên cạnh đó, Hàn Quốc cũng đang thúc đẩy việc chỉ định các đặc khu AIDC ngoài khu vực thủ đô. Bộ Khoa học và ICT sẽ thẩm định hồ sơ của chính quyền địa phương dựa trên nhu cầu điện, kế hoạch bảo đảm hạ tầng và phương án phối hợp phát triển với địa phương. Những đặc khu được lựa chọn sẽ được hỗ trợ đầu tư hạ tầng như đường sá, hệ thống lưu trữ năng lượng và mạng viễn thông siêu tốc.

Trong phiên thảo luận tổng hợp do giáo sư Lee Seong-yeop của Đại học Korea điều phối, các bên cùng nhìn nhận những nút thắt mang tính cấu trúc đang cản trở việc mở rộng AIDC, gồm bảo đảm nguồn điện, lựa chọn địa điểm và chậm trễ cấp phép. Dù vậy, một số ý kiến cũng lưu ý rằng không nên chạy đua quá mức về tốc độ triển khai. Luật sư Son Geum-ju của hãng luật Yulchon cho rằng giới học thuật cần tiếp tục theo dõi sát tác động của Luật đặc biệt AIDC đối với ngành.

Kết thúc diễn đàn, KTOA cho biết sẽ tiếp tục thảo luận chính sách dựa trên các ý kiến được nêu ra, nhằm nâng cao hiệu quả thực thi của Luật đặc biệt AIDC và thúc đẩy hình thành hệ sinh thái hạ tầng AI trong nước.