Korea Value-up Index, chỉ số đại diện cho chương trình value-up của Chính phủ Hàn Quốc, đã lùi gần 40% so với đỉnh 52 tuần trong bối cảnh thị trường chứng khoán nước này giảm sâu. Đà đi xuống không chỉ kéo loạt ETF bám theo chỉ số suy yếu mà còn khiến trọng tâm đánh giá hiệu quả chính sách chuyển từ diễn biến giá cổ phiếu sang khả năng duy trì cổ tức, mua lại và hủy cổ phiếu quỹ của doanh nghiệp.

Ngày 20/10, Korea Exchange cho biết Korea Value-up Index chốt phiên ở 2.631,25 điểm, giảm 100,19 điểm, tương đương 3,67%. So với đỉnh 52 tuần là 4.276,72 điểm, chỉ số này đã mất khoảng 38,5%.

Korea Value-up Index gồm các doanh nghiệp được đánh giá tích cực trong việc nâng cao giá trị doanh nghiệp và triển khai chính sách dành cho cổ đông. Các cổ phiếu vốn hóa lớn trong rổ gồm Samsung Electronics, SK hynix, SK Square, Hyundai Motor, KB Financial Group, Kia, Shinhan Financial Group, Hanwha Aerospace, HD Hyundai Heavy Industries và Hana Financial Group.

Trong nhịp điều chỉnh mạnh gần đây, hàng loạt mã chủ chốt trong rổ chỉ số đồng loạt giảm giá. Riêng trong phiên 20/10, Samsung Electronics mất 2,98%, SK hynix giảm 4,23%, SK Square lùi 5,00%, Hyundai Motor giảm 4,91%, Hanwha Aerospace lao dốc 11,71% và HD Hyundai Heavy Industries mất 7,96%.

Các ETF bám theo Korea Value-up Index cũng chịu áp lực tương tự. Theo dữ liệu từ ETF Check của Koscom, trong một tháng gần nhất, RISE Korea Value-up giảm 19,10%, KODEX Korea Value-up giảm 19,07% và TIGER Korea Value-up giảm 18,92%. Trong cùng kỳ, SOL Korea Value-up TR và TIME Korea Value-up Active lần lượt mất 19,27% và 19,71%.

Hiệu suất trong một tuần gần đây của phần lớn sản phẩm này cũng ở mức âm khoảng 7-9%. Diễn biến đó cho thấy áp lực không chỉ đến từ một vài cổ phiếu riêng lẻ mà còn phản ánh tâm lý đầu tư suy yếu trên diện rộng, tác động lên cả các mã trong rổ lẫn những ETF liên quan đến chủ đề value-up.

Vấn đề đặt ra là khi nhịp điều chỉnh kéo dài, việc đánh giá kết quả của chính sách value-up chỉ dựa vào mức tăng giá cổ phiếu sẽ ngày càng khó khăn hơn. Trong giai đoạn thị trường đi lên, kỳ vọng chính sách và triển vọng cải thiện giá trị doanh nghiệp thường cùng được phản ánh vào giá. Nhưng khi thị trường giảm mạnh như hiện nay, nhà đầu tư bắt đầu chú ý nhiều hơn đến việc doanh nghiệp có thể duy trì cổ tức, mua lại cổ phiếu quỹ và hủy cổ phiếu quỹ đến đâu.

Tranh luận về niêm yết trùng cũng một lần nữa nóng lên. Khi Solidigm, công ty con của SK hynix tại Mỹ, chuẩn bị niêm yết trên thị trường Mỹ, lo ngại xuất hiện rằng giá trị của cổ đông hiện hữu tại SK hynix có thể bị ảnh hưởng.

Tại phiên chất vấn của Ủy ban Các vấn đề chính trị thuộc Quốc hội Hàn Quốc ngày 19/10, người đứng đầu Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc cho biết cả Ủy ban Dịch vụ Tài chính và Cơ quan Giám sát Tài chính đều đang xem xét khả năng thương vụ niêm yết của Solidigm có thể rơi vào trường hợp niêm yết trùng.

Tuy vậy, ông cũng nói rằng việc niêm yết công ty con ở nước ngoài có thuộc phạm vi áp dụng trực tiếp của quy định trong nước về niêm yết trùng hay không vẫn phải chờ cách giải thích chính thức từ Ủy ban Dịch vụ Tài chính.

Hiện giới chức tài chính Hàn Quốc đang theo hướng siết cơ chế bảo vệ cổ đông theo nguyên tắc “cấm là chính, chỉ cho phép trong trường hợp ngoại lệ”. Dù vậy, với các công ty con niêm yết tại thị trường nước ngoài như Solidigm, tức không phải trải qua quy trình thẩm định niêm yết của sàn trong nước, phạm vi áp dụng các quy định bảo vệ cổ đông lại trở thành một điểm tranh luận mới.

Một số ý kiến cho rằng nếu chính sách value-up muốn vượt ra ngoài mục tiêu nâng chỉ số để trở thành chương trình cải thiện giá trị doanh nghiệp trong dài hạn, cơ quan quản lý cần bảo đảm doanh nghiệp vẫn duy trì chính sách dành cho cổ đông ngay cả khi thị trường suy yếu, đồng thời có phản ứng chính sách đối với những rủi ro có thể làm giảm giá trị của cổ đông hiện hữu, trong đó có niêm yết trùng.

Trong bối cảnh biến động thị trường ngày càng lớn, giới quan sát cho rằng thời gian tới, không chỉ khả năng phục hồi của Korea Value-up Index mà cả chính sách cổ tức, mua lại cổ phiếu quỹ của các doanh nghiệp lớn và mức độ cụ thể hóa quy định về niêm yết trùng sẽ là những biến số quan trọng để đo hiệu quả của chính sách.

Roh Dong-gil, chuyên gia nghiên cứu tại Shinhan Investment, nhận định “mốc cần theo dõi gần nhất là mức độ cụ thể hóa chính sách dành cho cổ đông vào cuối tháng 10”. Theo ông, các biện pháp hoàn trả cho cổ đông có thể bù đắp phần nào khoảng trống lực cầu và quyết định tính bền vững của quá trình khôi phục niềm tin vào lợi nhuận. Trong ngắn hạn, diễn biến giá cổ phiếu cũng có thể được hỗ trợ bởi các đợt mua lại cổ phiếu quỹ thực tế.

Ông cũng cho biết Samsung Electronics và SK hynix vẫn còn dư địa để mua lại cổ phiếu quỹ. Nếu tiếp tục triển khai thêm các đợt mua, lực cầu lặp lại từ doanh nghiệp có thể góp phần ổn định cung - cầu trong bối cảnh khối ngoại duy trì bán ròng.