Quốc hội Mỹ đang thúc đẩy một cơ chế tự khai bổ sung riêng cho thuế tài sản số, nhằm tạo điều kiện để nhà đầu tư sửa các sai sót trong hồ sơ kê khai trước đây và được xem xét giảm mức phạt theo từng trường hợp.

Ngày 19/10 (giờ địa phương), Cointelegraph dẫn Điều 502 trong Dự luật Làm rõ việc đánh thuế tài sản số (HR 10357), theo đó Bộ trưởng Tài chính Mỹ sẽ phải thiết lập “chương trình tự khai bổ sung tài sản số” trong vòng 12 tháng kể từ ngày luật có hiệu lực.

Nếu được thông qua, người nộp thuế thuộc diện áp dụng có thể nộp hồ sơ khai sửa đổi đối với các vi phạm thuế tài sản số trong quá khứ, đồng thời thanh toán phần thuế còn thiếu, tiền lãi và các khoản phạt theo quy định của chương trình. Dự luật đã được Ủy ban Thuế và Ngân sách Hạ viện Mỹ thông qua ngày 16/9 với tỷ lệ 38 phiếu thuận và 5 phiếu chống. Tuy nhiên, văn bản này vẫn cần được Hạ viện và Thượng viện phê chuẩn, trước khi Tổng thống ký ban hành.

Trọng tâm của điều khoản trên là đưa các sai sót kê khai tài sản số trong quá khứ sang một quy trình xử lý riêng, trong bối cảnh cơ chế hiện hành được cho là khó giải quyết triệt để các trường hợp này. Andrew Gordon, thuộc sáng kiến Digital Asset Tax Action, cho rằng đây có thể là công cụ hữu ích với nhiều người nộp thuế nhưng chưa được chú ý đúng mức.

Theo Điều 502, mức phạt sẽ khác nhau tùy việc người nộp thuế có xác nhận hành vi vi phạm không xuất phát từ gian lận hay cố ý hay không. Trường hợp đưa ra xác nhận này và chấp nhận rủi ro bị xử lý về tội khai man nếu xác nhận sai, người nộp thuế nộp hồ sơ khai sửa đổi trong 12 tháng đầu kể từ khi chương trình được triển khai sẽ được miễn phạt đối với phần thiếu thuế hằng năm tối đa 25.000 USD. Phần vượt ngưỡng này chịu mức phạt 5%.

Ngược lại, nếu không đưa ra xác nhận nói trên, phần 25.000 USD đầu tiên sẽ chịu mức phạt 25%, còn phần vượt ngưỡng bị phạt 40%. Nếu nộp hồ sơ sau giai đoạn đăng ký ban đầu, mức phạt áp dụng sẽ cao hơn.

Về nguyên tắc, hồ sơ khai sửa đổi phải được nộp trong vòng 24 tháng kể từ khi chương trình bắt đầu triển khai, đồng thời một số khoản phạt dân sự có thể được giảm. Với người nộp thuế không xác nhận yếu tố không cố ý, dự luật cũng đưa ra cơ chế bảo vệ nhằm tránh việc bị chuyển sang xử lý hình sự chỉ dựa trên những thông tin được công bố hợp pháp liên quan tới các vi phạm thuế thuộc phạm vi điều khoản này.

Tuy nhiên, nếu xác nhận sai về tính không cố ý, người nộp thuế vẫn có thể phải đối mặt với trách nhiệm hình sự về hành vi khai man. Sharon Epps, một kế toán công chứng (CPA), khuyến nghị nhà đầu tư cần rà soát lịch sử giao dịch trên các sàn và ví để xác định những năm phải khai sửa đổi, đồng thời kiểm tra liệu sai sót có thực sự không bắt nguồn từ hành vi cố ý hay không.

Diễn biến này cũng diễn ra trong bối cảnh Mỹ thay đổi hệ thống báo cáo thuế đối với tài sản số. Nhà đầu tư tại Mỹ đang bước vào mùa khai thuế đầu tiên áp dụng quy định báo cáo môi giới theo mẫu 1099-DA. Dù việc báo cáo giao dịch đã được chuẩn hóa, các lỗi hoặc thiếu sót trong hồ sơ kê khai trước đây phát sinh từ giao dịch trên nhiều nền tảng vẫn không thể được xử lý tự động.

Theo đó, Điều 502 được thiết kế như một cơ chế bổ trợ để xử lý các sai sót kê khai tích lũy từ trước bằng một thủ tục riêng phù hợp với đặc thù của tài sản số, trong khi quy định báo cáo mới được kỳ vọng sẽ nâng mức độ minh bạch cho giai đoạn tiếp theo.