Jim Cramer cho rằng đợt giảm mạnh gần đây của nhóm cổ phiếu liên quan đến AI có thể chủ yếu xuất phát từ áp lực dòng tiền, thay vì phản ánh sự suy yếu trong hoạt động kinh doanh của từng doanh nghiệp.

Theo CNBC ngày 19/10 (giờ địa phương), Cramer nhận định việc cổ phiếu bán dẫn và trung tâm dữ liệu đồng loạt lao dốc có nét tương đồng với làn sóng bán tháo tự động trong phiên “Black Monday” năm 1987.

Vào tháng 10/1987, chỉ số Dow Jones Industrial Average mất 22,6% chỉ trong một phiên. Theo Cramer, chiến lược “bảo hiểm danh mục” khi đó vốn được thiết kế để hạn chế thua lỗ, nhưng lại làm gia tăng các lệnh bán tự động và khiến thị trường giảm sâu hơn. Ông cho biết ngay cả những doanh nghiệp có nền tảng vững cũng bị cuốn vào đà lao dốc, và nhìn lại, đó lại là cơ hội mua tốt.

Từ đó, Cramer liên hệ với nhịp điều chỉnh gần đây của nhóm cổ phiếu công nghệ. Tuần trước, S&P 500 giảm khoảng 2%, ghi nhận tuần giảm mạnh nhất kể từ cuối tháng 6, trong khi Nasdaq Composite mất 4,5%, chấm dứt chuỗi bốn tuần tăng liên tiếp. Nhóm cổ phiếu bán dẫn và trung tâm dữ liệu giảm sâu trên diện rộng, bất kể quy mô doanh nghiệp.

Theo Cramer, vấn đề nằm ở chỗ biến động giá cổ phiếu đang có dấu hiệu tách rời yếu tố cơ bản của doanh nghiệp. Ông cho rằng một số mã trung tâm dữ liệu hiện không còn vận động sát nền tảng kinh doanh: khi tăng thì tăng đồng loạt, còn khi giảm cũng cùng lúc đi xuống mà không cần xuất hiện thông tin bất lợi cụ thể.

Ông cũng đề cập khả năng các quỹ phòng hộ đang thanh lý danh mục như một yếu tố thúc đẩy làn sóng bán ra. Cramer cho rằng diễn biến hiện nay có thể tương tự giai đoạn quỹ sử dụng đòn bẩy cao Situational Awareness sụp đổ vào mùa hè, dù hiện chưa thể xác nhận liệu có thêm các đợt thanh lý mới hay không. Theo ông, nếu các quỹ buộc phải bán cổ phiếu để bù lỗ, giá nhiều mã có thể cùng giảm bất chấp tình hình riêng của từng doanh nghiệp.

Dù vậy, thị trường đã phần nào hồi phục trong phiên đầu tuần. Cramer gọi đây là “Green Monday”, khi S&P 500 và Nasdaq Composite lấy lại được một phần mức giảm của cuối tuần trước. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh điều quan trọng không nằm ở nhịp bật ngắn hạn, mà ở việc xác định đúng bản chất của đợt giảm.

Theo Cramer, nhà đầu tư cần phân biệt rõ giữa những cổ phiếu giảm vì hoạt động kinh doanh thực sự xấu đi và những cổ phiếu giảm do yếu tố cung - cầu nằm ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp. Ông nói: “Có thể sẽ xuất hiện những biến động lớn tùy từng tình huống, nhưng đó cũng có thể là hiện tượng không liên quan đến nền tảng doanh nghiệp”.

Các phát biểu này tập trung vào hiện tượng cổ phiếu bán dẫn và trung tâm dữ liệu cùng biến động mạnh trong giai đoạn điều chỉnh của chủ đề AI. Trong bối cảnh chưa ghi nhận dấu hiệu suy giảm rõ rệt về kết quả kinh doanh hay thay đổi mô hình hoạt động ở từng doanh nghiệp, thông điệp Cramer đưa ra là nhà đầu tư cần đồng thời theo dõi yếu tố cơ bản của từng công ty và rủi ro thanh lý từ dòng vốn sử dụng đòn bẩy.