Hàn Quốc đang chuẩn bị điều chỉnh hệ thống đánh giá chất lượng 5G SA trước thời điểm triển khai dịch vụ trên toàn quốc vào tháng 12. Trọng tâm đánh giá dự kiến không còn chỉ dừng ở tốc độ truyền dữ liệu mà sẽ mở rộng sang độ ổn định kết nối, độ trễ và khả năng cung cấp các dịch vụ đặc thù của 5G SA.

Ngày 20/10, Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin Hàn Quốc (MSIT) cùng giới viễn thông cho biết cơ quan này sẽ hoàn thiện trong năm nay bộ tiêu chí đánh giá phản ánh các đặc tính riêng của 5G SA, đồng thời thúc đẩy đo thử nghiệm trước cuối năm. Các hạng mục mới được cân nhắc bổ sung gồm khả năng truy nhập và duy trì kết nối trên mạng 5G SA, độ trễ và chất lượng dịch vụ network slicing.

Động thái này xuất phát từ thực tế hệ thống đánh giá hiện nay vốn thiên về tốc độ đã bộc lộ những giới hạn nhất định khi áp dụng cho 5G SA.

Hồi tháng 8, MSIT đã thành lập “nhóm tham vấn công - tư thúc đẩy đầu tư mạng viễn thông trong kỷ nguyên AI”, với sự tham gia của ba nhà mạng và các cơ quan liên quan, nhằm rà soát tiến độ triển khai 5G SA trên phạm vi toàn quốc. Cùng với đó, cơ quan này cũng quyết định chuẩn bị một hệ thống đánh giá phù hợp hơn với đặc tính của 5G SA.

Trong thời gian qua, đánh giá chất lượng dịch vụ viễn thông tại Hàn Quốc chủ yếu xoay quanh các chỉ số như tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên, tỷ lệ kết nối thành công, độ trễ và tỷ lệ chuyển về LTE. Trong cuộc đua giữa các nhà mạng, tốc độ tải xuống vẫn là thước đo được chú ý nhiều nhất.

Tuy nhiên, theo giới viễn thông, khi chuyển sang 5G SA, việc chỉ dựa vào tốc độ sẽ khó phản ánh đầy đủ năng lực vận hành của mạng. Khác với 5G không độc lập (NSA) sử dụng chung mạng lõi LTE, 5G SA vận hành trên cả mạng vô tuyến 5G và mạng lõi 5G.

Nhờ đó, 5G SA có thể triển khai hiệu quả hơn các tính năng đặc thù như dịch vụ độ trễ siêu thấp và network slicing, những yếu tố bị hạn chế trong môi trường NSA. Đây cũng là lý do ngày càng có nhiều ý kiến cho rằng cần một bộ tiêu chí đánh giá riêng cho giai đoạn 5G SA.

Quan điểm này gần đây cũng được nêu tại Quốc hội Hàn Quốc. Nghị sĩ Kim Nam-kuk, thành viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ, Thông tin, Phát thanh và Truyền thông của Quốc hội, cho rằng hệ thống đánh giá chất lượng viễn thông hằng năm cần được nâng cấp theo hướng tập trung nhiều hơn vào “trải nghiệm người dùng (QoE)”.

Trên thực tế, ngay cả trong hệ thống đánh giá hiện tại cũng đã xuất hiện độ vênh giữa tốc độ tải xuống trung bình và chất lượng sử dụng thực tế. Theo kết quả đánh giá chất lượng dịch vụ viễn thông do MSIT công bố năm ngoái, tốc độ tải xuống 5G trung bình trên toàn quốc đạt 973,55 Mbps.

Xét theo từng nhà mạng, KT đứng đầu với 1.030,26 Mbps, tiếp theo là SK Telecom với 1.024,50 Mbps, trong khi LG Uplus đạt 865,88 Mbps.

Tuy nhiên, ở chỉ số “tỷ lệ đáp ứng yêu cầu tốc độ theo từng dịch vụ” - thước đo phản ánh trải nghiệm người dùng - thứ hạng lại thay đổi. Với tiêu chí phát trực tuyến chất lượng cao yêu cầu trên 100 Mbps, SK Telecom đạt 98,39%, cao nhất; LG Uplus đạt 98,28%; còn KT đạt 97,88%. Điều này cho thấy tốc độ tải xuống cao không đồng nghĩa với việc bảo đảm độ ổn định trong quá trình sử dụng dịch vụ thực tế.

Một đại diện trong ngành nhận định nhà mạng có tốc độ tải xuống nhanh nhất chưa chắc đã duy trì được chất lượng cao nhất trong mọi môi trường dịch vụ. Người này cũng thừa nhận cần sớm xây dựng bộ tiêu chí đánh giá phù hợp với 5G SA.

Theo giới viễn thông, các chỉ số như độ ổn định kết nối, độ trễ và network slicing nhiều khả năng sẽ trở thành trọng tâm trong hệ thống đánh giá mới.

MSIT thực tế đã bắt đầu điều chỉnh phương pháp đánh giá từ năm ngoái nhằm khắc phục hạn chế của cách làm cũ. Cơ quan này đưa vào đo đồng thời 5G và LTE, đồng thời bổ sung các chỉ số mới như tỷ lệ đáp ứng yêu cầu tốc độ theo từng loại dịch vụ, gồm tìm kiếm web, họp video và phát trực tuyến chất lượng cao.

Ngành viễn thông dự báo trong hệ thống đánh giá 5G sắp tới, năng lực truy nhập và duy trì kết nối trên mạng 5G SA sẽ là một hạng mục quan trọng. Bên cạnh đó, độ trễ - mức độ phản hồi của mạng trước yêu cầu truyền dữ liệu - cũng được xem là chỉ tiêu đánh giá then chốt.

MSIT cho biết hiện cơ quan này đang xây dựng bộ tiêu chí và phương pháp đo phản ánh đúng đặc tính của 5G SA thông qua một nhóm nghiên cứu có sự tham gia của các chuyên gia từ doanh nghiệp, giới học thuật và viện nghiên cứu. Mục tiêu là triển khai đo thử nghiệm trước cuối năm.

Một quan chức MSIT cho biết bộ tiêu chí đánh giá chất lượng dành cho 5G SA đang được hoàn thiện. Tuy nhiên, việc có công bố kết quả đánh giá hay không vẫn cần được cân nhắc thêm, do mức độ triển khai 5G SA giữa các nhà mạng hiện vẫn có sự chênh lệch.

Trong khi đó, ba nhà mạng Hàn Quốc cũng đang tìm kiếm các dịch vụ mới song song với quá trình chuyển đổi sang 5G SA. KT đã bắt đầu cung cấp dịch vụ SA thương mại từ tháng 7/2021 và đang mở rộng phạm vi áp dụng. SK Telecom và LG Uplus đặt mục tiêu triển khai dịch vụ trên toàn quốc vào cuối năm, đồng thời tăng cường mạng lõi và kiểm chứng khả năng tương thích với thiết bị đầu cuối.

Ở chiều ngược lại, giới viễn thông cũng cho rằng cần chuẩn hóa môi trường đo theo bối cảnh mới. Một đại diện nhà mạng cho biết network slicing đòi hỏi các mức chất lượng khác nhau tùy theo từng loại dịch vụ, khiến việc áp dụng một bộ tiêu chí so sánh thống nhất trở nên không đơn giản. Người này đồng thời đề xuất bổ sung các chỉ số hiệu chỉnh để hạn chế sai lệch phát sinh từ vị trí máy chủ đo, cấu hình mạng và điều kiện đo.