Các công ty neocloud — nhóm nhà cung cấp dịch vụ đám mây chuyên phục vụ khối lượng công việc AI — đang trở thành tâm điểm tranh luận về tính bền vững của mô hình tăng trưởng. Trong bối cảnh lo ngại đầu tư quá mức vào hạ tầng AI gia tăng, lĩnh vực này ngày càng bị xem là một điểm rủi ro của “bong bóng AI”.

Khi tâm lý thị trường chuyển sang thận trọng hơn, kế hoạch mở rộng nhanh của các neocloud liên tiếp gặp trở ngại. Firmus bất ngờ rút kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Tại Anh, Enscale cũng chịu tác động sau khi Microsoft hủy hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu, khiến triển vọng IPO tại Mỹ trở nên kém chắc chắn.

Ngay cả những doanh nghiệp đã niêm yết như CoreWeave cũng không tránh khỏi áp lực khi giá cổ phiếu giảm mạnh. Công ty bị chỉ trích vì mở rộng dựa nhiều vào nợ vay, trong khi Firmus và Enscale bị cho là thúc đẩy niêm yết dù chưa chứng minh được năng lực kinh doanh tương xứng.

Theo The New York Times, niềm tin của nhà đầu tư đối với CoreWeave đang suy yếu, kéo theo hoài nghi về khả năng tiếp tục vay vốn cũng như năng lực đáp ứng nghĩa vụ nợ của công ty.

CoreWeave hiện vận hành 51 trung tâm dữ liệu và có tổng nợ lên tới 72 tỷ USD.

Khi thị trường định giá rủi ro vỡ nợ của CoreWeave ở mức hơn 60%, lợi suất trái phiếu của công ty đã vượt 15%, rơi vào vùng lợi suất của trái phiếu rủi ro cao. Tuần trước, cổ phiếu CoreWeave giảm 24%; riêng trong ngày 16 (giờ địa phương), mã này mất thêm 12%. The New York Times nhận định cơn sốt AI được thúc đẩy bằng vốn vay đang bắt đầu bộc lộ những vết nứt.

Tờ báo này cũng cho biết mô hình kinh doanh của CoreWeave thường bị đem so sánh với WeWork, công ty văn phòng chia sẻ từng tăng trưởng bùng nổ trước khi nộp đơn xin bảo hộ phá sản.

Mô hình của CoreWeave dựa trên việc ký hợp đồng thuê tối thiểu 15 năm với các chủ sở hữu trung tâm dữ liệu, mua chip AI rồi cho Meta, Microsoft, OpenAI cùng các khách hàng khác thuê lại. Theo The New York Times, nhiều nhà đầu tư lo ngại các tập đoàn công nghệ lớn có tiếp tục duy trì nhu cầu thuê hay không, đồng thời đặt câu hỏi liệu hạ tầng hiện tại có trở nên lạc hậu khi hợp đồng đáo hạn.

CoreWeave đã chủ động bác bỏ các nghi ngại này.

Bloomberg cho biết trong một bản ghi nhớ gửi nhân viên, CEO CoreWeave Michael Intrator nhận định các đối thủ quy mô nhỏ như Firmus, Lambda và Enscale đang làm gia tăng bất an trên thị trường khi tìm cách huy động lượng vốn lớn dù thiếu năng lực triển khai, doanh thu và quy mô hoạt động.

Nvidia, đơn vị hậu thuẫn CoreWeave, cũng lên tiếng trấn an thị trường. Tại một sự kiện ở Stockholm, CEO Jensen Huang nói rằng “không cần phải hỗ trợ tín dụng thêm cho CoreWeave”. Theo The Information, Nvidia đã đồng ý tự thuê trực tiếp số GPU này nếu CoreWeave không thể cho khách hàng khác thuê lại; theo hồ sơ công bố vào tháng 9/2025, giá trị lô thiết bị đó là 6,3 tỷ USD.

Tuy nhiên, lo ngại của thị trường không dừng ở CoreWeave mà còn có dấu hiệu lan sang các nhà cung cấp hạ tầng AI quy mô lớn hơn như Oracle. Trái phiếu Oracle cũng chịu áp lực bán, trong khi SoftBank — nhà đầu tư đặt cược số tiền lớn vào OpenAI — ngày càng đối mặt với sự dè chừng từ thị trường.

Đối với SoftBank, chi phí bảo hiểm rủi ro vỡ nợ đã tăng mạnh, cho thấy nhà đầu tư đang đánh giá rủi ro tín dụng ở mức cao hơn. The New York Times dẫn dữ liệu của Barclays cho biết phần bù lợi suất mà nhà đầu tư yêu cầu đối với các trái phiếu AI rủi ro đã tăng hơn 50% trong 6 tháng qua.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng nóng, quan điểm cho rằng lĩnh vực neocloud khó tránh khỏi một đợt tái cơ cấu quy mô lớn đang trở nên rõ nét hơn.

The Information dẫn lời hai lãnh đạo trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu và neocloud cho biết hiện có hàng trăm công ty đã hoặc đang chuẩn bị gia nhập thị trường, nhưng trong vài năm tới chỉ còn khoảng 7-10 doanh nghiệp có thể trụ lại.

Gartner dự báo đến năm 2030, 80% công ty neocloud độc lập sẽ không còn vận hành theo mô hình tự chủ. Trong khi đó, công ty chứng khoán Bernstein của Mỹ ước tính chỉ 35% công suất trung tâm dữ liệu đã được công bố tại Bắc Mỹ sẽ thực sự được xây dựng.

Diễn biến khủng hoảng gần đây của các neocloud sẽ chỉ giới hạn ở một số doanh nghiệp hay lan rộng ra toàn bộ hệ sinh thái AI vẫn là một ẩn số lớn.

The New York Times cho biết nhiều quỹ tương hỗ lớn, công ty bảo hiểm và phần lớn quỹ đầu tư tư nhân đã mua trái phiếu của các doanh nghiệp AI. Nếu tình hình xấu đi, tác động có thể lan sang toàn bộ hệ thống tài chính.

Ở chiều ngược lại, John Lloyd, lãnh đạo phụ trách mảng đa tài sản toàn cầu và trái phiếu doanh nghiệp tại Janus Henderson, cho rằng nếu hoạt động huy động vốn để xây trung tâm dữ liệu chậm lại, giá trị của hạ tầng AI hiện hữu thậm chí có thể tăng lên.