Các cuộc tấn công mạng nhằm vào ngành tài chính Hàn Quốc đang lan rộng, với thiệt hại không còn giới hạn ở ngân hàng thương mại mà đã xuất hiện tại ngân hàng tiết kiệm và các tổ chức tín dụng hợp tác. Cùng lúc, cơ quan quản lý tài chính đẩy mạnh siết quản trị an ninh, trong khi thị trường tiếp tục tranh luận về thời điểm áp thuế đối với tài sản số.
OK Savings Bank cho biết đã phát hiện rò rỉ thông tin của 518 khách hàng. Trước đó, ngân hàng này xác nhận dữ liệu của 250 khách hàng nộp hồ sơ vay bị lộ, sau đó phát hiện thêm thông tin của 268 khách hàng sử dụng sản phẩm huy động vốn như tiền gửi.
Dữ liệu bị rò rỉ bao gồm số tài khoản, thu nhập hằng năm, số tiền vay, số dư tiền gửi và lãi suất.
Tại Yegaram Savings Bank, khoảng 50.000 hồ sơ dữ liệu cá nhân của khách hàng bị lộ. Các thông tin bị ảnh hưởng gồm số định danh cá nhân và số tài khoản.
Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc đã bắt đầu kiểm tra tại chỗ để xác định nguyên nhân và diễn biến vụ việc, đồng thời để ngỏ khả năng mở thanh tra chính thức.
Liên đoàn Hợp tác tín dụng cộng đồng quốc gia cũng ghi nhận sự cố rò rỉ dữ liệu của khách hàng sử dụng dịch vụ bảo hiểm tương hỗ. Theo cơ quan này, các thông tin bị lộ gồm số định danh cá nhân đã mã hóa, số tài khoản, thông tin liên hệ và số dư.
Theo nhà chức trách, đến ngày 14, đã có 16 công ty tài chính, gồm ngân hàng, ngân hàng tiết kiệm và tổ chức tín dụng hợp tác, được xác nhận bị xâm nhập. Tổng số dữ liệu bị rò rỉ ước khoảng 100.000 hồ sơ.
Trong đợt kiểm tra an ninh khẩn cấp với 555 công ty tài chính, 130 đơn vị bị phát hiện có lỗ hổng trong quản lý bảo mật. Những vấn đề phổ biến gồm chậm cập nhật bản vá và kiểm soát truy cập lỏng lẻo.
Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc cho biết sẽ tăng trách nhiệm của CEO và hội đồng quản trị trong quản trị an ninh sau loạt sự cố gần đây. Cơ quan này cũng thúc đẩy phương án buộc các tổ chức tài chính lớn rà soát lỗ hổng tối thiểu hai lần mỗi năm.
Bên cạnh đó, giới chức đang cân nhắc triển khai hệ thống giám sát an ninh dùng chung cho các tổ chức tài chính quy mô vừa và nhỏ nhằm củng cố khung quản trị bảo mật toàn ngành.
Trong bối cảnh rò rỉ thông tin liên tiếp xảy ra, các ngân hàng đang tăng đầu tư cho an ninh mạng và mở rộng hệ thống phòng chống gian lận tài chính. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân ngân sách bảo vệ thông tin của bốn ngân hàng thương mại lớn trong năm ngoái chỉ đạt 68%, làm dấy lên ý kiến cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở quy mô đầu tư mà còn ở hiệu quả thực thi.
KB Kookmin Bank dự kiến nâng ngân sách bảo vệ thông tin trong năm 2027 lên trên 100 tỷ won. Shinhan Bank cũng đang xem xét phân bổ ngân sách ở mức cao nhất trong ngành, còn Hana Bank thúc đẩy một dự án xây dựng hệ thống bảo mật quy mô hàng chục tỷ won.
Xu hướng ứng dụng AI vào phòng chống gian lận tài chính cũng tăng tốc. KB Kookmin Bank cho biết nhờ hệ thống phát hiện giao dịch bất thường FDS dựa trên AI và phối hợp với cảnh sát, ngân hàng đã ngăn chặn thiệt hại gian lận tài chính khoảng 150 tỷ won tính đến cuối tháng 9 năm nay.
Woori Bank đang xây dựng FDS thế hệ mới, kết hợp AI tạo sinh với dữ liệu giao dịch và đăng nhập, dự kiến đưa hệ thống giám sát mới vào vận hành từ tháng 11.
Sàn giao dịch tài sản số Bithumb cũng triển khai chiến dịch ngăn chặn các hình thức lừa đảo thứ cấp như phishing và giả mạo qua điện thoại, nhằm hạn chế nguy cơ dữ liệu bị rò rỉ bị lợi dụng.
Ở nước ngoài, các định chế tài chính cũng gia tăng cảnh giác với các ứng dụng AI bên thứ ba. Citigroup, Bank of America, JP Morgan và nhiều tổ chức tài chính lớn tại Mỹ đang hạn chế quyền truy cập tài khoản của các công cụ AI bên ngoài với lý do bảo vệ thông tin khách hàng, ngăn giao dịch trái phép và giảm rủi ro rút tiền gửi.
Trên thị trường chứng khoán Hàn Quốc, tâm lý thận trọng gia tăng khi lo ngại Mỹ nâng lãi suất chồng lên sự bất định về hiệu quả đầu tư AI. Riêng ngày 15, KOSPI giảm 7,57%. Trong phiên, vốn hóa của KOSPI và KOSDAQ bốc hơi khoảng 389 nghìn tỷ won, trong đó riêng Samsung Electronics và SK hynix mất 228 nghìn tỷ won.
Giữa nhịp giảm sâu, dòng tiền đổ mạnh vào các quỹ ETF nghịch đảo, nhóm sản phẩm hưởng lợi khi giá cổ phiếu đi xuống. Giá trị giao dịch trong ngày của hai sản phẩm đại diện đạt 2.423,2 tỷ won.
Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc đã triệu tập cuộc họp khẩn, yêu cầu các công ty tài chính kiểm soát chặt hoạt động cấp tín dụng và tăng cường quản trị rủi ro. Chính phủ cũng quyết định siết chặt phối hợp giám sát liên cơ quan và xử lý nghiêm các hành vi gây xáo trộn thị trường.
Kết quả kinh doanh quý III của các Big Tech Mỹ cùng kế hoạch đầu tư AI trong tuần này được xem là biến số quan trọng quyết định khả năng duy trì đà hồi phục của thị trường. Một số phân tích cho rằng việc cổ phiếu Samsung Electronics và SK hynix có phục hồi bền vững hay không còn phụ thuộc vào khả năng cải thiện điều kiện huy động vốn của các công ty trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ.
Tại các phiên điều trần giám sát quốc gia, nhiều vấn đề nóng của ngành tài chính cũng được đưa ra thảo luận, gồm hệ thống kiểm soát nội bộ yếu kém tại Nonghyup, sức khỏe tài chính của khối tín dụng hợp tác, chênh lệch dịch vụ giữa các ngân hàng và cạnh tranh công bằng giữa các nền tảng.
Ngày 16, phiên điều trần liên quan Nonghyup tập trung vào sáu nghi vấn có dấu hiệu hình sự chưa được báo cáo, tiến độ điều tra 14 nghi vấn sai phạm và cáo buộc Chủ tịch Nonghyup Kang Ho-dong mua quà lưu niệm đắt tiền. Ông Kang bác bỏ việc liên quan đến các cáo buộc này.
Việc tỷ lệ nợ quá hạn của các khoản vay đồng tài trợ tại các hợp tác xã nông nghiệp và chăn nuôi địa phương lên tới 17,5%, cùng trường hợp chi thưởng hiệu suất cho lãnh đạo ngay cả ở đơn vị thua lỗ, cũng làm dấy lên chỉ trích về quản trị nợ xấu và trách nhiệm điều hành.
Tại phiên điều trần về các tổ chức tài chính công, giới lập pháp nêu vấn đề tỷ trọng tiền gửi tại Busan Bank chỉ chiếm 14,9% trong tổng tiền gửi của các cơ quan công chuyển về Busan, cùng chênh lệch về thời gian giải ngân khoản vay niên kim nhà ở giữa các ngân hàng.
Ở phiên điều trần của Ủy ban Thương mại Công bằng, Naver bị đặt nghi vấn đối xử thiếu công bằng khi liên kết dịch vụ với 15 doanh nghiệp POS nhưng loại trừ Toss Place. Cơ quan này cho biết sẽ xem xét liệu có hành vi ưu ái nội bộ hoặc phân biệt đối xử với đối thủ hay không.
Trong phiên điều trần tại Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, các chủ đề chính gồm khả năng tiếp tục tăng lãi suất cơ bản, giá nhà tại khu vực thủ đô và nợ hộ gia đình. Các câu hỏi cũng xoay quanh việc bảo vệ dữ liệu cá nhân trong dự án thử nghiệm tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương mang tên Project Hangang, cũng như trách nhiệm ứng phó của ngân hàng trung ương với các ETF đòn bẩy tập trung vào một cổ phiếu đơn lẻ.
Những thay đổi về nhân sự và thể chế quanh cơ quan quản lý tài chính cũng tiếp diễn. Sau khi chính phủ công bố kế hoạch chuyển Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc về Sejong từ nửa cuối năm 2027, công đoàn ngành tài chính đã yêu cầu rút lại kế hoạch này, với lý do nó có thể làm suy yếu cơ chế phối hợp giữa cơ quan hoạch định chính sách, cơ quan giám sát và các công ty tài chính. Công đoàn cũng cho rằng cần dừng thảo luận về việc chuyển các tổ chức như Korea Development Bank và Industrial Bank of Korea về địa phương.
Tổng thống Lee Jae-myung đã bổ nhiệm Shin Jin-chang, Chánh văn phòng Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc, làm Phó chủ tịch mới. Ông Shin được đánh giá là chuyên gia chính sách tài chính, từng đảm nhiệm các vị trí như Vụ trưởng Chính sách Tài chính và Vụ trưởng Công nghiệp Tài chính.
Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc cũng nâng mức thưởng tối đa cho tố giác sai phạm nội bộ lên 1 tỷ won đối với ngân hàng tiết kiệm, khối tín dụng hợp tác và các công ty tài chính chuyên biệt. Cơ chế mới cho phép tố giác ẩn danh hoặc thông qua luật sư nhằm tăng cường kiểm soát nội bộ.
Dư nợ vay hộ gia đình đã quay lại xu hướng giảm. Trong tháng 9, tổng dư nợ vay hộ gia đình của toàn hệ thống tài chính giảm 220 tỷ won so với tháng trước, ghi nhận tháng giảm ròng đầu tiên trong năm. Dù vậy, dư nợ vay thế chấp vẫn tăng 330 tỷ won, khiến nhà chức trách khẳng định sẽ tiếp tục duy trì định hướng kiểm soát nợ hộ gia đình.
Lãi suất tham chiếu CoFIX, dùng cho các khoản vay thả nổi của ngân hàng, trong tháng 9 tăng 0,25 điểm phần trăm so với tháng trước, lên 3,43% theo tiêu chuẩn khoản vay mới. Khi chi phí huy động vốn tăng, gánh nặng lãi vay đối với người vay thế chấp lãi suất thả nổi cũng có thể lớn hơn.
Song song với đó, quá trình tái cơ cấu mô hình kinh doanh trong ngành tài chính vẫn tiếp diễn, với các hướng đi chính là mở rộng mảng bảo hiểm, tăng hiện diện ở nước ngoài và đẩy mạnh hợp tác giữa các ngân hàng.
Shinhan Financial đã ký hợp đồng mua 77,04% cổ phần của Lotte Insurance với giá 693,3 tỷ won và đang thúc đẩy kế hoạch sáp nhập với Shinhan EZ Insurance. Mục tiêu là tăng sức cạnh tranh ở mảng bảo hiểm phi nhân thọ, nhưng doanh nghiệp vẫn đối mặt bài toán tổng vốn đầu tư khoảng 1.200 tỷ won, nhu cầu tăng vốn bổ sung và khôi phục kết quả kinh doanh về mức bình thường.
Tại Indonesia, Shinhan Financial chuyển sang mô hình holding kinh doanh bao trùm các đơn vị ngân hàng, thẻ và chứng khoán tại địa phương để nâng hiệu quả quản trị hoạt động ở nước ngoài. Industrial Bank of Korea cũng thúc đẩy kế hoạch thành lập pháp nhân tại Việt Nam sau 9 năm chuẩn bị, nhằm tăng tốc khai thác thị trường tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Ở thị trường trong nước, các khoản vay đồng tài trợ giữa ngân hàng số và ngân hàng địa phương đang mở rộng từ tín dụng cá nhân sang tài chính doanh nghiệp. Sau KakaoBank và Busan Bank, Toss Bank và Gwangju Bank cũng thúc đẩy cho vay doanh nghiệp đồng tài trợ, cho thấy phạm vi hợp tác liên ngân hàng ngày càng rộng.
Trong khi đó, quá trình số hóa sâu hơn cũng kéo theo các bài toán mới về trải nghiệm khách hàng và áp lực công việc đối với nhân viên ngân hàng.
Trên thị trường tài sản số, tranh luận về thời điểm áp thuế và quy định giới hạn sở hữu tại các sàn giao dịch vẫn kéo dài. Cơ quan Thuế Quốc gia Hàn Quốc cho biết đang chuẩn bị công bố trong tháng 11 tiêu chuẩn đánh thuế theo từng loại giao dịch như staking, airdrop và DeFi, trước thời điểm thuế tài sản số dự kiến có hiệu lực từ tháng 1 năm sau.
Tuy nhiên, trong giới chính trị, xu hướng muốn trì hoãn thuế đang gia tăng. Nghị sĩ Park Min-kyu của Đảng Dân chủ Hàn Quốc thúc đẩy dự luật lùi thời điểm áp thuế thực tế đến năm 2029, xét tới thời điểm vận hành khung trao đổi thông tin giao dịch tài sản số giữa các quốc gia CARF. Phe đối lập cũng đã đề xuất các dự luật theo hướng bãi bỏ hoặc hoãn áp thuế.
Trong bối cảnh giai đoạn hai của khung pháp lý về tài sản số bị chậm lại, quy định giới hạn tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn tại các sàn giao dịch cũng trở thành tâm điểm tranh luận. Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc cho rằng cần có quy định về sở hữu để nâng tính công khai và trách nhiệm của sàn, nhưng mức trần cụ thể và tiêu chí áp dụng vẫn chưa được chốt.
Giới doanh nghiệp lo ngại sự bất định về quy định có thể trở thành gánh nặng đối với đầu tư và hoạt động M&A. Những tác động tiềm tàng được nhắc tới gồm kế hoạch hoán đổi cổ phần giữa Naver Financial và Dunamu, khoản đầu tư của Korea Investment & Securities vào Coinone, cũng như chiến lược mở rộng mảng sàn giao dịch của Mirae Asset Group.
Trong khi tranh luận về thể chế hóa tài sản số tiếp diễn, các công ty tài chính trong và ngoài nước vẫn đẩy mạnh bước đi nhằm giành lợi thế trong thanh toán bằng stablecoin và token hóa tài sản.
Hecto Financial đã tham gia hệ sinh thái OpenUSD cùng mạng lưới thanh toán toàn cầu của Circle, qua đó mở rộng nền tảng thanh toán và đối soát tài sản số. Trên thị trường chứng khoán, có đánh giá cho rằng doanh nghiệp này có thể tận dụng giấy phép ngoại hối hiện có và mạng lưới thanh toán toàn cầu để đón nhu cầu đối soát stablecoin.
Meritz Securities hợp tác với Canton Foundation để thúc đẩy xây dựng hạ tầng tài chính cho tài sản token hóa và tài sản số. Tại Nhật Bản, ba ngân hàng lớn gồm Mizuho, Mitsubishi UFJ và Sumitomo Mitsui đã hoàn tất thử nghiệm thanh toán quốc tế bằng stablecoin do họ đồng phát hành và đang thúc đẩy đưa vào giao dịch thực tế.
Mastercard cũng mở rộng mạng lưới thanh toán bằng cách kết hợp AI và stablecoin nhằm nâng tốc độ và hiệu quả chi phí cho chuyển tiền xuyên biên giới.
Ở cấp ngân hàng trung ương, các cuộc thảo luận về tiền kỹ thuật số vẫn tiếp tục. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Christine Lagarde tái khẳng định việc chuẩn bị phát hành euro số phục vụ thanh toán hằng ngày nhưng không thay thế tiền mặt, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu đổi mới thị trường thanh toán và thúc đẩy cạnh tranh.
Trên thị trường tài chính quốc tế, dù lo ngại về bong bóng đầu tư AI và áp lực lạm phát vẫn hiện hữu, nhiều doanh nghiệp tài chính tiếp tục cải thiện kết quả kinh doanh và mở rộng sang các mảng mới.
Trong bối cảnh cổ phiếu công nghệ AI suy yếu khiến dòng tiền tìm đến trái phiếu kho bạc Mỹ, lạm phát CPI tháng 9 lên 3,7%. Các ngân hàng lớn như JP Morgan và Citigroup công bố kết quả kinh doanh quý III khả quan, nhưng chi phí huy động tiền gửi tăng theo lãi suất vẫn là gánh nặng đáng kể.
Tại Mỹ, hệ thống ngân hàng cũng đối mặt bài toán mới về xác thực tài khoản trong bối cảnh thanh toán thời gian thực ngày càng phổ biến, cùng nhu cầu xây dựng chuẩn mực để xác định rõ trách nhiệm khi xảy ra sự cố tài chính liên quan đến AI.
Trong lĩnh vực fintech, công ty Ramp của Mỹ huy động 1,85 tỷ USD và được định giá 60 tỷ USD. Visa đã nhận được chấp thuận chuẩn bị từ Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, qua đó bắt đầu thủ tục gia nhập thị trường thanh toán bù trừ thẻ tại nước này.
Tại Nhật Bản, SBI Holdings đang thúc đẩy thành lập liên doanh với Yoshimoto Kogyo để mở rộng đầu tư vào lĩnh vực nội dung thông qua chứng khoán số và các quỹ.
Ngoài những diễn biến vĩ mô và chính sách, ngành tài chính và fintech cũng ghi nhận thêm nhiều động thái đáng chú ý ở mảng sản phẩm và dịch vụ.
KB Kookmin Bank đã ra mắt sản phẩm tiền gửi liên kết chỉ số bảo toàn gốc với lãi suất tối thiểu 3,10% một năm, cùng tài khoản chuyên dụng cho vốn thanh toán B2B với lãi suất tối đa 2,2% một năm. Shinhan Bank giảm thêm 0,3 điểm phần trăm lãi suất cho vay đối với nhóm khách hàng có điểm tín dụng trung bình và thấp, đồng thời giới thiệu sản phẩm tiền gửi kỳ hạn với lãi suất tối đa 4% một năm dành cho khách hàng lần đầu nhận lương qua ngân hàng. KB Securities cũng đang thúc đẩy thương mại hóa ra bên ngoài sản phẩm KkaebiAI do công ty tự phát triển và triển khai kinh doanh chứng khoán token hóa nhắm đến nhóm khách hàng giàu tại Mỹ.
Hana Financial tổ chức phỏng vấn trực tiếp với sự tham gia của 20 doanh nghiệp nhằm hỗ trợ người trung niên tại Incheon tái tìm việc. Hana Bank phát hành trái phiếu USD trị giá 600 triệu USD và ghi nhận nhu cầu đầu tư lên tới 2,7 tỷ USD. Sh Suhyup Bank đưa ra các ưu đãi dựa trên kết quả ghi nhận doanh số thanh toán thẻ để thu hút nhóm chủ hộ kinh doanh cá thể sử dụng ngân hàng làm tài khoản chính.
KakaoBank giới thiệu sản phẩm tiết kiệm có AI hỗ trợ và cung cấp lãi suất tối đa 5% một năm khi khách hàng đạt mục tiêu. Ngân hàng này cũng mở rộng dịch vụ tài chính cho người nước ngoài cư trú tại Hàn Quốc, từ mở tài khoản đến chuyển tiền quốc tế. K Bank triển khai chương trình thực tập gắn với tuyển dụng và giao bài tập thực hành AI cho toàn bộ ứng viên.
Toss Bank đã tặng 46 máy tính xách tay phục vụ công việc cho các cơ sở đào tạo số. Jeonbuk Bank bổ sung dữ liệu giá từ năm sàn giao dịch tài sản số lớn trong nước lên ứng dụng ngân hàng di động Ssok Bank nhằm cải thiện khả năng tiếp cận thông tin về tài sản số.
Naver Pay, Kakao Pay và Toss sẽ thông báo số dư cho 1,76 triệu người đang nắm giữ tiền trả trước nhưng không sử dụng trong thời gian dài.
Naver Pay hỗ trợ chương trình bảo lãnh đặc biệt quy mô 7,5 tỷ won cho tiểu thương tại Jeju, đồng thời mở rộng hỗ trợ hộ kinh doanh nhỏ thông qua việc kết nối dịch vụ thanh toán, dữ liệu và tài chính với hệ sinh thái Naver. Kakao Pay ra mắt dịch vụ cho phép người dùng tích lũy điểm sau giao dịch đối với các ưu đãi điểm bị bỏ lỡ tại thời điểm thanh toán, không phụ thuộc vào phương thức thanh toán.
BankSalad đã phát triển công nghệ dùng AI để kiểm soát lỗi có thể phát sinh trong quy trình giao dịch tài chính và nộp đơn đăng ký ba bằng sáng chế. Cũng có phân tích cho rằng nếu tận dụng MyData, các tổ chức tài chính có thể phát hiện sớm rủi ro quá hạn của người vay trong bối cảnh áp lực dòng tiền kéo dài.
WebCash hợp tác với Weseal để hỗ trợ dịch vụ kế toán và quản lý dòng tiền cho các doanh nghiệp có vốn Trung Quốc tại Hàn Quốc.
Ở mảng đầu tư trực tuyến, các doanh nghiệp trong ngành kêu gọi xây dựng tiêu chuẩn cạnh tranh công bằng liên quan việc doanh nghiệp lớn gia nhập thị trường, đồng thời bảo vệ nền tảng đổi mới của các startup.