Trong phiên giám sát ngày 19/10, Quốc hội Hàn Quốc đã đồng loạt nêu hàng loạt vấn đề của ngành tài chính - ngân hàng, từ cách tính lãi suất cho vay, sự cố tấn công mạng và rò rỉ dữ liệu, đến lỗi hệ thống công nghệ thông tin và tranh cãi về quản trị tại các tập đoàn tài chính. Các câu hỏi tập trung vào hiệu quả thực tế của cơ chế kiểm soát nội bộ và năng lực giám sát của cơ quan chức năng.

Sáng cùng ngày, tại phiên giám sát đối với Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc, Tập đoàn Bảo hiểm tiền gửi Hàn Quốc và Cơ quan Xúc tiến Tài chính Bình dân, các nghị sĩ liên tục chất vấn Chủ tịch Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc Lee Chan-jin về cách tính lãi suất, hệ thống bảo mật thông tin và công tác quản trị tại các tập đoàn tài chính. Trước phiên điều trần lãnh đạo 5 ngân hàng lớn dự kiến diễn ra vào buổi chiều, nhiều nghị sĩ cũng yêu cầu nộp thêm tài liệu và tiến hành kiểm tra thực tế.

Nghi vấn ngân hàng thu hẹp ưu đãi sau khi siết lãi suất cộng thêm

Nghị sĩ Min Byeong-deok của Đảng Dân chủ cho rằng sau khi Luật Ngân hàng sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/10, các ngân hàng có thể đã thu hẹp phần lãi suất ưu đãi hiện có, thay vì chỉ loại bỏ những khoản chi phí bị xem là không phù hợp khỏi cấu phần lãi suất cộng thêm.

Theo quy định mới, các khoản chi phí mang tính pháp định như phí bảo hiểm tiền gửi không được phản ánh một cách bất hợp lý vào lãi suất cộng thêm của khoản vay. Mục tiêu của sửa đổi này là chấn chỉnh tình trạng ngân hàng đưa các chi phí lẽ ra phải tự gánh chịu vào lãi suất cho vay, qua đó chuyển gánh nặng sang khách hàng.

Ông Min đề nghị kiểm tra liệu mục tiêu cải cách đã thực sự được phản ánh trong quy trình tính lãi suất hay chưa, đồng thời yêu cầu Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc cung cấp dữ liệu chi tiết về các cấu phần tạo nên lãi suất cộng thêm tại 5 ngân hàng lớn.

Nghị sĩ này cũng nêu nghi vấn một số ngân hàng giảm lãi suất cộng thêm nhưng đồng thời cắt giảm lãi suất ưu đãi để giữ nguyên hoặc gia tăng lợi nhuận. Theo ông, nếu các hạng mục lãi suất khác được điều chỉnh theo hướng bù trừ, hiệu quả giảm gánh nặng cho người vay từ việc sửa luật có thể bị triệt tiêu.

Ông Min cho rằng nếu sau khi luật có hiệu lực, các ngân hàng tìm cách chuyển phần chi phí này sang hạng mục khác thì đó là hành vi đánh lừa người dân. Ông yêu cầu cơ quan giám sát nộp tài liệu liên quan trước phiên điều trần lãnh đạo 5 ngân hàng lớn trong chiều cùng ngày.

Chênh lệch năng lực phòng thủ trước tấn công mạng giữa các ngân hàng

Các vụ tấn công mạng và rò rỉ dữ liệu cá nhân gần đây trong ngành tài chính đã làm dấy lên tranh luận về sự chênh lệch trong năng lực bảo mật giữa các ngân hàng.

Nghị sĩ Han Min-su của Đảng Dân chủ dẫn thông báo ngày 14 của Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc, cho biết đã có 16 công ty tài chính ghi nhận sự cố bị xâm nhập và khoảng 100 nghìn dữ liệu cá nhân bị rò rỉ.

Ông đặt câu hỏi vì sao Shinhan Bank, KB Kookmin Bank và Hana Bank ghi nhận thiệt hại do bị tấn công mạng, trong khi tại thời điểm kiểm tra dữ liệu, Woori Bank và NH Nonghyup Bank chưa xác nhận có rò rỉ thông tin.

Đáp lại, Chủ tịch Lee Chan-jin cho biết Woori Bank áp dụng cơ chế xác thực nhiều lớp, còn NH Nonghyup Bank có cấu trúc hệ thống đối ngoại khác biệt. Cụ thể, Woori Bank sử dụng phương thức xác thực thông qua máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh đã đăng ký trước, trong khi NH Nonghyup Bank không vận hành hệ thống bên ngoài riêng cho kênh môi giới cho vay. Tuy vậy, ông Lee thừa nhận vẫn cần kiểm tra thêm để xác định liệu những khác biệt này có thực sự giúp ngăn ngừa thiệt hại do tấn công mạng hay không.

Nghị sĩ Han đề xuất, nếu hai biện pháp trên được xác nhận là có hiệu quả phòng thủ thực chất, cơ quan chức năng nên xây dựng tiêu chuẩn bảo mật chung để mở rộng áp dụng cho các công ty tài chính khác.

Ông cũng chỉ ra vấn đề quản lý lỗ hổng bảo mật trên diện rộng. Theo tài liệu do ông Han công bố, trong đợt kiểm tra 554 công ty tài chính, có 130 đơn vị, tương đương 23,4%, bị đánh giá là quản lý chưa đạt yêu cầu.

Theo ông Han, ngay cả với những công ty chưa phát hiện lỗ hổng, cơ quan chức năng vẫn cần tiến hành xác minh bổ sung. Ông cũng đề nghị mở rộng tần suất triển khai, quy mô tham gia và mức thưởng của cơ chế bug bounty nhằm khuyến khích phát hiện và báo cáo lỗ hổng bảo mật.

Chủ tịch Lee Chan-jin cho biết cơ quan giám sát đang thúc đẩy tái kiểm tra toàn diện các hệ thống đối ngoại, đồng thời chuẩn bị phương án nâng cơ chế bug bounty lên mức tương đương Viện An ninh Internet Hàn Quốc (KISA).

Toss Bank mất 670 ngày mới phát hiện lỗi hệ thống

Bên cạnh các vụ tấn công từ bên ngoài, nhiều ý kiến tại phiên giám sát cho rằng các công ty tài chính cũng cần cải thiện năng lực phòng ngừa và phát hiện sớm lỗi công nghệ thông tin phát sinh bên trong hệ thống.

Nghị sĩ Kim Hyeong-yeon của Đảng Tái thiết Hàn Quốc nêu trường hợp lỗi hệ thống liên quan đến giao dịch đổi ngoại tệ và chuyển tiền tại Toss Bank, qua đó đặt dấu hỏi về năng lực quản trị hệ thống nội bộ của các tổ chức tài chính.

Theo ông Kim, hồi tháng 3, Toss Bank đã hủy hàng loạt giao dịch đổi ngoại tệ trị giá 27,6 tỷ won do lỗi hệ thống công bố tỷ giá JPY. Đến ngày 7 vừa qua, ngân hàng này tiếp tục ghi nhận một lỗi khác khi hệ thống hiển thị giao dịch là “đã nhận tiền” vào tài khoản Toss Bank, trong khi phía ngân hàng xử lý bên kia lại ghi nhận chuyển khoản thất bại.

Một số công ty tài chính cũng bị cho là mất quá nhiều thời gian mới phát hiện ra lỗi hệ thống. Theo tài liệu do nghị sĩ Kim công bố, thời gian phát hiện lỗi chương trình lên tới 902 ngày tại Lotte Insurance, 670 ngày tại Toss Bank và 620 ngày tại A Life.

Tình trạng chậm nhận diện sự cố quá 30 ngày cũng lặp lại ở nhiều nơi. Toss Bank có 9 trường hợp, trong khi Suhyup Bank và KB Kookmin Bank cùng ghi nhận 7 trường hợp, theo tài liệu được nêu tại phiên giám sát.

Ông Kim cho rằng phương án tăng cường hệ thống quản lý an ninh tài chính do cơ quan chức năng công bố ngày 14 hiện chủ yếu tập trung vào các vụ xâm nhập từ bên ngoài và công tác quản lý lỗ hổng bảo mật. Theo ông, kế hoạch này cần được bổ sung các biện pháp kiểm tra trước và phát hiện sớm đối với lỗi hệ thống nội bộ.

Nghị sĩ này cũng đặt vấn đề về cơ sở chế tài đối với nghĩa vụ báo cáo sự cố. Theo ông, khác với các sự cố xâm nhập từ bên ngoài, nghĩa vụ báo cáo đối với các sự cố giao dịch tài chính điện tử thông thường hiện chỉ được quy định trong Quy định giám sát tài chính điện tử, nên vẫn thiếu cơ sở rõ ràng để xử phạt tiền trong trường hợp vi phạm nghĩa vụ báo cáo.

Ông Kim đề nghị kiểm tra nguyên nhân cũng như mức độ cải thiện tại những công ty tài chính thường xuyên chậm phát hiện sự cố, đồng thời phối hợp với Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc để thảo luận phương án hoàn thiện cơ chế. Đáp lại, ông Lee cho biết sẽ rà soát hệ thống kiểm soát liên quan đến sự cố nội bộ và xem xét biện pháp cải thiện.

Tranh cãi quanh quy trình tái bổ nhiệm Chủ tịch BNK Financial Group

Vấn đề quản trị tại các tập đoàn tài chính cũng tiếp tục trở thành chủ đề tranh luận tại Quốc hội.

Nghị sĩ Park Hong-bae của Đảng Dân chủ cho rằng quy trình kế nhiệm vị trí chủ tịch tại BNK Financial Group tồn tại vấn đề về thời gian tiếp nhận ứng viên cũng như tính công bằng của quy trình thẩm định.

Theo ông Park, BNK Financial Group bắt đầu quy trình kế nhiệm từ ngày 1/10 năm ngoái và kết thúc nhận hồ sơ vào ngày 16/10. Trong khoảng thời gian này có kỳ nghỉ lễ Chuseok, trong khi đến ngày 13/10 thông tin về quy trình kế nhiệm mới được truyền thông đưa tin.

Ông cũng cho biết 7 ứng viên bên ngoài có tên trong danh sách ứng viên cuối cùng đều bị loại.

Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc đã tiến hành thanh tra tại chỗ đối với vấn đề quản trị của BNK Financial Group từ ngày 22/12 năm ngoái đến cuối tháng 1 năm nay, nhưng kết quả đến nay vẫn chưa được công bố. Sau đó, chủ tịch của BNK Financial Group đã được tái bổ nhiệm thông qua đại hội cổ đông vào tháng 3.

Nghị sĩ Park cho biết ông đã yêu cầu cung cấp tài liệu về kết quả thanh tra trước kỳ giám sát, nhưng cơ quan giám sát từ chối với lý do thủ tục vẫn chưa hoàn tất. Theo ông, tối thiểu cơ quan này cũng phải báo cáo với Quốc hội về tiến độ thanh tra và các nội dung cần khắc phục.

Trả lời chất vấn, ông Lee cho biết việc thanh tra tại chỗ đã kết thúc và cơ quan này đang tiến hành rà soát pháp lý đối với kết quả. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng cần thận trọng vì việc công bố khi thủ tục xử lý kỷ luật chưa được chốt có thể ảnh hưởng đến quyền giải trình của các bên liên quan.

Nghị sĩ Park còn đặt nghi vấn về khả năng có tác động từ giới chính trị trong quá trình chủ tịch đương nhiệm của BNK Financial Group lần đầu nhậm chức, đồng thời yêu cầu xác minh bối cảnh tuyển dụng và nhiệm vụ công việc của một số nhân sự tại các công ty con.

Nghi vấn can thiệp bên ngoài vào bổ nhiệm giám đốc độc lập tại Woori và KB

Quy trình bổ nhiệm giám đốc độc lập tại các công ty con của Woori Financial Group và KB Financial Group cũng bị đặt dấu hỏi về khả năng có can thiệp từ bên ngoài.

Nghị sĩ Choi Eun-seok của Đảng Quyền lực Nhân dân đề cập việc một số cá nhân thuộc cùng một công ty tư vấn thuế liên tiếp được bổ nhiệm làm giám đốc độc lập tại Woori Financial Capital và KB Capital, đồng thời cho rằng cần điều tra quy trình nhân sự tại các công ty con của các tập đoàn tài chính này.

Theo ông Choi, những nhân sự thuộc công ty tư vấn thuế TaxTop - nơi người phối ngẫu của Kim Hyeon-ji, Chánh văn phòng phụ trách hành chính của Nhà Xanh, đang làm việc và nắm 20% cổ phần - đã được bổ nhiệm trong năm nay vào các vị trí như giám đốc độc lập tại công ty con của tập đoàn tài chính và thành viên hội đồng xét xử khiếu nại thuế.

Cụ thể, đầu năm nay Jeong Jong-seok được bổ nhiệm làm giám đốc độc lập tại Woori Financial Capital; đến tháng 3, Kang Jung-seok được bổ nhiệm vào vị trí tương tự tại KB Capital; và tháng 4, Go Gwan-taek, cũng thuộc TaxTop, được bổ nhiệm làm thành viên hội đồng xét xử khiếu nại thuế.

Nghị sĩ Choi cho rằng không thể loại trừ khả năng có tác động từ bên ngoài trong quá trình này, đồng thời yêu cầu kiểm tra liệu quy trình bổ nhiệm giám đốc độc lập tại các công ty con của tập đoàn tài chính có được vận hành đúng quy định hay không. Ông Lee cho biết sẽ xem xét vấn đề này.

Trong phiên giám sát sáng 19/10, từ cách tính lãi suất cho vay, các vụ tấn công mạng và lỗi hệ thống nội bộ đến quản trị tại các tập đoàn tài chính, hàng loạt vấn đề đã được đưa ra chất vấn. Nhiều nghị sĩ cho rằng Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc cần tiếp tục kiểm tra và xác minh tài liệu, đặc biệt đối với hiệu quả thực tế của hệ thống bảo mật tại từng ngân hàng, cách tính lãi suất cho vay và tính phù hợp của quy trình bổ nhiệm giám đốc độc lập.