Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc cùng Trung tâm Vật lý Lý thuyết châu Á - Thái Bình Dương (APCTP) ngày 19/10 thông báo giáo sư Christopher Jarzynski, giáo sư danh dự tại University of Maryland (Mỹ), là người nhận giải Lee Hwiso 2026.

Giải Lee Hwiso là giải thưởng học thuật do APCTP và Hội Vật lý Hàn Quốc thành lập năm 2012 nhằm tôn vinh những đóng góp của cố tiến sĩ Lee Hwiso, nhà vật lý lý thuyết nổi tiếng thế giới trong lĩnh vực vật lý hạt. Lễ trao giải cùng bài giảng chính của người được vinh danh được tổ chức thường niên tại hội nghị học thuật mùa thu của Hội Vật lý Hàn Quốc.

Giáo sư Jarzynski được xem là một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về vật lý thống kê và nhiệt động lực học ngoài cân bằng. Năm 2019, ông nhận giải Lars Onsager nhờ những đóng góp cho sự phát triển của cơ học thống kê, trong đó có việc thiết lập “Jarzynski equality” - công cụ giúp tính chênh lệch năng lượng tự do trong các hệ ngoài cân bằng.

Công trình này đã đặt nền tảng lý thuyết cho việc xác định chênh lệch năng lượng tự do ngay cả khi hệ không ở trạng thái cân bằng nhiệt động. Thông qua các nghiên cứu về định lý dao động và nhiệt động lực học ngẫu nhiên, giáo sư Jarzynski cũng góp phần làm sáng tỏ các đặc tính nhiệt động ở quy mô vi mô, bao gồm các hệ nano, sinh học và lượng tử.

Theo kế hoạch, APCTP sẽ mời giáo sư Jarzynski tới Hàn Quốc để tổ chức chuỗi bài giảng chuyên đề về vật lý thống kê ngoài cân bằng tại Đại học Khoa học và Công nghệ Pohang (POSTECH) trong hai ngày 19-20/10. Trong ngày 19/10, ông sẽ có bài thuyết trình với chủ đề “Vật lý thống kê ngoài cân bằng, AI tạo sinh và ước lượng năng lượng tự do”.

Sau đó, tại hội nghị học thuật mùa thu của Hội Vật lý Hàn Quốc diễn ra ngày 21/10 tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế Jeju, ông sẽ trình bày bài giảng chính với chủ đề “Mở rộng các định luật nhiệt động lực học sang thế giới vi mô”.

Bà Yoon Kyung-sook, Vụ trưởng Chính sách Nghiên cứu Cơ bản - Nguồn gốc thuộc Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc, cho biết sự kiện được kỳ vọng sẽ khơi dậy tinh thần khám phá tri thức trong giới khoa học trẻ - lực lượng sẽ dẫn dắt tương lai của khoa học cơ bản Hàn Quốc. Theo bà, đây cũng là dịp để mở ra tầm nhìn mới cho nghiên cứu dựa trên di sản học thuật mà cố tiến sĩ Lee Hwiso để lại.