Ngành robot, trong đó có robot hình người, vẫn đang ở giai đoạn rất sớm khi ngay cả các cấu phần cốt lõi và tiêu chuẩn an toàn cũng chưa hoàn thiện. Đây là nhận định của Amulya Vishwanath, cựu nhân sự mảng robot tại Nvidia và hiện là nhà sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Techable.

Theo CryptoPolitan ngày 17/10 (giờ địa phương), Vishwanath ví ngành robot hiện nay như đang ở “thời kỳ Lego”. Trên một podcast của TechCrunch trước đó, ông cho biết những thành phần nền tảng như bộ truyền động, bàn tay robot, phần mềm và giao thức an toàn vẫn tiếp tục được hoàn thiện.

Vishwanath từng phụ trách marketing sản phẩm robot tại Nvidia trong 7 năm, trước khi chuyển sang đầu tư giai đoạn sớm vào Physical AI.

Ngay trong nội bộ ngành, quan điểm về triển vọng robot hình người cũng chưa thống nhất. Pim de Witte, CEO General Intuition, cho rằng một mô hình robot đa dụng có thể thay thế phần lớn công việc hiện do robot chuyên dụng đảm nhiệm. Trong khi đó, Zhang Jianzhong, Chủ tịch Moore Threads, nhận định robot hình người vẫn còn rất xa mới chạm tới “khoảnh khắc ChatGPT”.

Các dự báo thị trường hiện cũng khá thận trọng. Gartner ước tính đến năm 2028, số doanh nghiệp trực tiếp sử dụng robot hình người sẽ dưới 100. Trong số này, số công ty triển khai robot hình người trong nhà máy và chuỗi cung ứng cho mục đích sản xuất được dự báo dưới 20.

Theo Gartner, những rào cản lớn nhất hiện nay là khả năng thao tác bằng tay còn hạn chế, chi phí cao và thời lượng pin.

Dữ liệu thị trường thực tế cũng phần nào củng cố đánh giá này. IDC cho biết lượng robot hình người xuất xưởng trên toàn cầu trong năm 2025 vượt 18.000 chiếc, trong đó khoảng 95% đến từ các nhà sản xuất Trung Quốc. Tuy nhiên, khoảng 85% tổng lượng xuất xưởng không phục vụ sản xuất công nghiệp mà được dùng cho biểu diễn, giáo dục, thu thập dữ liệu và hướng dẫn tham quan.

IDC dự báo lượng xuất xưởng robot hình người đến năm 2030 sẽ vượt 510.000 chiếc. Dù vậy, con số này vẫn chưa đủ để xem robot hình người là xu hướng chủ đạo trong tự động hóa nhà máy.

Trái lại, robot công nghiệp truyền thống vẫn chiếm ưu thế rõ rệt. Theo Liên đoàn Robot Quốc tế, số robot công nghiệp lắp đặt mới trong năm 2024 đạt 542.000, nâng tổng số robot đang vận hành trên toàn cầu lên khoảng 4,7 triệu. Dù không thể so sánh trực tiếp giữa số lượng xuất xưởng và số ca lắp đặt mới, robot truyền thống rõ ràng đã có chỗ đứng vững chắc trong tự động hóa nhà máy.

Dòng vốn đổ vào Physical AI cũng không chỉ tập trung vào robot hình người. Thống kê của Crunchbase cho thấy trong nửa đầu năm 2026 đã có 521 thương vụ đầu tư liên quan đến Physical AI, với tổng giá trị 47,4 tỷ USD, gấp khoảng bốn lần so với nửa năm trước đó.

Nhóm này bao gồm xe tự hành, quốc phòng, drone và cảm biến. Xét theo từng thương vụ, Waymo đứng đầu với 16 tỷ USD, tiếp theo là Anduril với 5 tỷ USD, Shield AI với 2 tỷ USD và Saronic với 1,75 tỷ USD.

Ở mảng thương mại hóa ngoài nhà máy, tiến độ đang diễn ra nhanh hơn. Waymo cho biết đã hoàn tất 15 triệu lượt đi robotaxi trong năm 2025 và đến tháng 2/2026 đã huy động khoảng 16 tỷ USD. Diễn biến này cho thấy các hệ thống AI chuyên dụng đã bước đầu chứng minh được hiệu quả kinh doanh, trong khi robot hình người đa dụng vẫn đang tìm kiếm các kịch bản ứng dụng quy mô lớn.

Gartner xếp Physical AI vào một trong “4 yếu tố làm thay đổi môi trường nhà máy”. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, các doanh nghiệp nhiều khả năng vẫn ưu tiên triển khai những hệ thống chuyên dụng thay vì đặt cược toàn bộ vào robot hình người.

Vì vậy, cơ hội thị trường trước mắt có thể sẽ tập trung nhiều hơn vào tự động hóa, cảm biến, năng lực tính toán và phần mềm, thay vì các mẫu robot hình người hoàn chỉnh.