Giá bộ nhớ tăng mạnh đang đẩy giá smartphone toàn cầu năm nay lên khoảng 20%, trong khi chi phí thay pin vẫn ở mức cao. Theo Engadget, đây là lúc các hãng cần xem xét giảm phí thay pin để giúp người dùng kéo dài thời gian sử dụng thiết bị, nhất là khi giá máy mới ngày càng đắt đỏ.

Engadget ngày 16/10 (giờ địa phương) nhận định xu hướng trì hoãn nâng cấp điện thoại, chuyển sang dùng máy cũ hoặc máy tân trang đang ngày càng rõ nét. Tuy nhiên, chi phí thay pin hiện vẫn là một rào cản lớn.

Trên thực tế, phí thay pin không hề thấp. Apple đang thu 129 USD cho dịch vụ thay pin ngoài bảo hành đối với các mẫu Pro mới nhất. Với iPhone 12 bản tiêu chuẩn ra mắt năm 2020, mức giá là 89 USD. Riêng iPhone Duo có phí thay pin niêm yết 229 USD.

Trong khi đó, Samsung không niêm yết rõ ràng phí thay pin ngoài bảo hành trên website. Theo các mức giá được chia sẻ trên mạng, chi phí này thường dao động từ 99 USD đến 129 USD.

Cả Apple và Samsung đều khuyến khích người dùng mua các gói bảo hành mở rộng có bao gồm quyền lợi thay pin. Tuy nhiên, những gói này thường phải đăng ký ngay sau khi mua máy. Tự sửa chữa có thể là một phương án khác, nhưng thiết kế smartphone hiện nay khiến việc này không dễ thực hiện.

Trước đây, chi phí thay pin từng không cao như hiện nay. Năm 2018, sau tranh cãi liên quan đến việc iPhone bị giảm hiệu năng, Apple đã hạ phí thay pin ngoài bảo hành tại Mỹ xuống còn 29 USD trong vòng một năm, thấp hơn khoảng 50 USD so với mức thông thường.

Theo số liệu Engadget dẫn lại, số lượt thay pin hằng năm của Apple khi đó tăng vọt từ khoảng 1-2 triệu lên 11 triệu lượt trong năm 2018.

Sau đó, Apple thừa nhận chương trình thay pin giá rẻ đã ảnh hưởng phần nào đến nhu cầu nâng cấp máy mới. Khi ấy, CEO Tim Cook cho biết “một số khách hàng đang tận dụng mức giảm giá rất mạnh khi thay pin iPhone”. Dù vậy, Apple cũng cho rằng nguyên nhân chính khiến kết quả kinh doanh suy yếu thời điểm đó là kinh tế Trung Quốc chậm lại do căng thẳng thương mại Mỹ - Trung.

Gần đây, xu hướng tăng giá máy mới càng rõ rệt hơn. Trong ngày công bố iPhone 18 Pro và iPhone Duo, Apple đồng thời tăng giá thêm 100 USD đối với các mẫu đang bán, trong đó có iPhone 17 đời cũ.

Samsung cũng đã nâng giá thêm 100 USD với phần lớn dòng S26 vào đầu tháng này. Đây là đợt tăng tiếp theo sau khi các mẫu 2026 ra mắt với mặt bằng giá cao hơn thế hệ 2025. Ở phân khúc tầm trung, S26 FE được niêm yết 700 USD, cao hơn S25 FE và S24 FE, trong khi mức nâng cấp sản phẩm bị đánh giá là không lớn.

Không chỉ giá máy tăng, sức mua của người tiêu dùng cũng suy yếu. Chỉ số giá tiêu dùng tại Mỹ đã tăng khoảng 34% kể từ tháng 1/2018, đồng nghĩa với việc sức mua của 1 USD hiện thấp hơn khoảng một phần tư so với trước đây. Dù lương danh nghĩa tăng, sức mua thực tế vẫn giảm.

Phân tích của Pew Research Center cho thấy tiền lương trung vị theo tuần tại Mỹ, sau khi điều chỉnh theo lạm phát, đã giảm khoảng 3,2% trong giai đoạn từ tháng 12/2020 đến tháng 12/2025. Tiền lương thực tế theo giờ cũng thấp hơn khoảng 1% so với tháng 12/2020 và trong tháng 8 giảm 0,3% so với cùng kỳ năm trước.

Trong bối cảnh đó, Engadget cho rằng giá bộ nhớ đang bị đẩy lên quá cao. Ở chiều ngược lại, trong nhóm linh kiện smartphone, cell pin lithium-ion lại thuộc số ít hạng mục có chi phí giảm đáng kể.

Điều này cho thấy các hãng có thể viện dẫn chi phí bộ nhớ, nhân công và tình trạng thiếu hụt nguồn cung để tăng giá máy, nhưng riêng với pin, dư địa giảm giá vẫn còn tương đối rõ.

Engadget cũng đưa ra một ví dụ cụ thể: việc Apple tăng thêm 100 USD so với mức 799 USD trước đó của iPhone 17 tương đương mức tăng 12,5%. Trong cùng giai đoạn, giá nhiều mặt hàng tiêu dùng khác chỉ tăng khoảng 3,4%, cho thấy tốc độ tăng giá smartphone cao hơn đáng kể.

Từ đó xuất hiện chỉ trích cho rằng các nhà sản xuất đang ưu tiên bảo vệ biên lợi nhuận, trong khi các chính sách sửa chữa nhằm hỗ trợ người dùng sử dụng thiết bị lâu hơn lại bị đặt xuống sau.

Một yếu tố khác cần theo dõi là cung cầu bộ nhớ. Nếu đúng như dự báo của các công ty bộ nhớ như SK hynix, thời điểm nguồn cung bắt kịp nhu cầu có thể bị lùi tới năm 2030. Khi đó, xu hướng tăng giá của các hãng smartphone có thể còn kéo dài.

Trong kịch bản này, giảm phí thay pin được xem là biện pháp trực tiếp nhất để hỗ trợ người tiêu dùng trong bối cảnh gánh nặng mua máy mới ngày một lớn hơn.