Không quân Mỹ đã ký hợp đồng có giá trị tối đa 49 triệu USD với startup WindBorne Systems để mua dữ liệu khí quyển do mạng lưới bóng bay thời tiết tự hành thu thập trên toàn cầu. Động thái này cho thấy quân đội Mỹ đang mở rộng sử dụng dữ liệu quan trắc từ khu vực tư nhân, kết hợp với công nghệ AI, cho các nhu cầu vận hành quân sự.

Theo TechRadar ngày 18/10 (giờ địa phương), WindBorne Systems, có trụ sở tại California, là đơn vị cung cấp dữ liệu trong thỏa thuận nói trên. Hợp đồng có giá trị trần 49 triệu USD, song quy mô mua thực tế sẽ phụ thuộc vào nhu cầu của quân đội Mỹ. Đến nay, giá trị đơn hàng đã phát sinh vào khoảng 1,7 triệu USD.

Hiện WindBorne Systems vận hành khoảng 700 bóng bay thời tiết tự hành trên toàn thế giới. Mỗi thiết bị được gắn cảm biến để đo các thông số khí quyển, tạo nguồn dữ liệu phục vụ dự báo thời tiết và phát triển các mô hình AI.

Điểm đáng chú ý là các bóng bay này có thể được điều hướng đến khu vực mục tiêu mà không cần động cơ. Hệ thống kiểm soát độ cao bằng cách thay đổi lượng không khí bên trong và tải trọng ballast, sau đó tận dụng sự khác biệt về hướng và tốc độ gió ở từng tầng khí quyển để điều chỉnh lộ trình.

Tháng 8 vừa qua, WindBorne Systems cho biết đã điều hướng bóng bay tự hành vào mắt bão Dolphin để thu thập dữ liệu khí quyển. Công ty mô tả đây là trường hợp đầu tiên bóng bay không động lực được dẫn hướng vào trung tâm bão.

Andrey Sushko, đồng sáng lập kiêm Giám đốc Công nghệ của WindBorne Systems, cho biết kết quả này có được nhờ các mô hình thời tiết tiên tiến và mạng lưới bóng bay đủ lớn. Theo ông, đây cũng là một trong những ứng dụng sớm của mô hình học sâu trong các quyết định vận hành thực tế.

Hợp đồng lần này được trao theo hình thức không qua đấu thầu cạnh tranh. Theo thỏa thuận, Không quân Mỹ có thể mua dữ liệu quan trắc theo từng khu vực và từng giai đoạn cụ thể khi cần, với thời hạn kéo dài đến tháng 9/2033.

WindBorne Systems cho biết sẽ dùng hợp đồng này để mở rộng mạng lưới bóng bay và đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển phần cứng. Công ty cũng đang sử dụng nguồn dữ liệu quan trắc để vận hành hệ thống dự báo thời tiết AI WeatherMesh 6, đồng thời khẳng định mô hình này có độ chính xác cao hơn các hệ thống dự báo thời tiết hiện có tại châu Âu. Tuy nhiên, tuyên bố về lợi thế hiệu năng này hiện vẫn cần được kiểm chứng độc lập.