Pháp và Đức vừa thống nhất một đề xuất chung nhằm nới lỏng quy định kiểm soát phát thải carbon đối với ôtô tại Liên minh châu Âu (EU), qua đó vấp phải chỉ trích từ các tổ chức môi trường. Giới quan sát lo ngại động thái này có thể làm chậm quá trình chuyển đổi sang xe điện, đồng thời khiến ngành ôtô châu Âu phụ thuộc nhiều hơn vào pin từ Trung Quốc.

Theo CleanTechnica, Liên đoàn Giao thông và Môi trường châu Âu (T&E) gọi đây là “một sai lầm mang tính lịch sử”. Đề xuất của Pháp và Đức bao gồm việc nới tiêu chuẩn phát thải CO2 đối với ôtô, đồng thời điều chỉnh các điều kiện để một sản phẩm được công nhận có xuất xứ châu Âu trong khuôn khổ Đạo luật Tăng tốc Công nghiệp (IAA).

Một trong những điểm gây tranh cãi nhất là xe sử dụng pin sản xuất tại Trung Quốc nhưng được lắp ráp tại EU vẫn có thể được tính là xe “sản xuất tại EU”. Theo T&E, cách tiếp cận này có nguy cơ làm suy yếu năng lực cạnh tranh của các nhà sản xuất pin châu Âu, đồng thời cản trở nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng nội khối.

T&E cũng cho rằng đề xuất trên có thể kéo chậm tốc độ điện hóa thị trường ôtô. Phân tích của tổ chức này cho thấy nếu giữ nguyên mục tiêu hiện tại, xe điện có thể chiếm 57% lượng xe mới vào năm 2030. Nếu áp dụng phương án mà Pháp và Đức đề xuất, tỷ lệ này có thể giảm xuống còn 43%.

Các tiêu chí về nguồn cung pin cũng là vấn đề gây nhiều tranh luận. Theo đề xuất, tỷ lệ mua cell pin sản xuất tại châu Âu chỉ ở mức 10% trong giai đoạn 2028-2029 và 20% trong giai đoạn 2030-2031. Trong khi đó, từ năm 2025, hơn một nửa cell pin sử dụng cho xe điện bán tại EU đã được sản xuất tại châu Âu.

T&E ước tính các ngưỡng mua sắm thấp như vậy có thể làm giảm đầu tư và nhu cầu đối với các nhà máy pin tại châu Âu, qua đó đặt công suất 164 GWh vào năm 2027 và 254 GWh vào năm 2030 vào tình thế rủi ro.

Bà Anna Krajinska, giám đốc cấp cao của T&E, chỉ trích việc làm chậm quá trình chuyển đổi sang xe điện dưới danh nghĩa bảo vệ việc làm có thể khiến ngành ôtô châu Âu suy yếu trong dài hạn.

Ở chiều ngược lại, chính phủ Pháp và Đức cho rằng đây là phương án dung hòa giữa mục tiêu khí hậu, năng lực cạnh tranh công nghiệp và việc làm. Tuy nhiên, đề xuất chung của hai nước vẫn cần được các quốc gia thành viên EU khác cùng Nghị viện châu Âu thông qua trước khi có hiệu lực.