Theo CleanTechnica ngày 17/10 (giờ địa phương), quá trình điện hóa giao thông tại Trung Quốc hiện không còn diễn ra theo một quỹ đạo chung. Xe con điện đã vươn lên chiếm vượt 50% doanh số xe mới, xe buýt đô thị gần chạm ngưỡng bão hòa và bước vào chu kỳ thay thế, trong khi xe tải điện hạng nặng tăng trưởng nhanh.

Trong phân khúc xe buýt đô thị, Trung Quốc là thị trường tiến gần bão hòa sớm nhất về điện hóa. Gần như toàn bộ xe buýt đô thị mới bán ra hiện nay đều là xe điện. Trọng tâm mua sắm cũng đã dịch chuyển, từ thay xe buýt diesel bằng xe buýt chạy pin sang thay thế các xe buýt điện đã được đưa vào khai thác từ giai đoạn đầu của quá trình điện hóa. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính trong hơn 680.000 xe buýt điện đang lưu hành tại Trung Quốc, khoảng 70% đã được triển khai trước năm 2020.

Chương trình đổi mới thiết bị năm 2025 của Trung Quốc hỗ trợ thay thế xe buýt đô thị sử dụng năng lượng mới, đồng thời thay mới toàn bộ bộ pin động lực. Chương trình này tiếp tục được triển khai trong năm 2026. Theo đó, trọng tâm chính sách cũng chuyển từ hỗ trợ đưa xe điện vào sử dụng lần đầu sang đáp ứng nhu cầu thay thế khi hệ truyền động điện đã trở nên phổ biến.

Ở mảng xe con, xe điện hiện đã trở thành dòng xe chủ đạo. Năm 2025, xe điện chiếm hơn một nửa doanh số xe con mới tại Trung Quốc. Đến cuối năm, thị trường có gần 700 mẫu xe điện để người tiêu dùng lựa chọn. IEA ước tính khoảng 70% xe điện chạy pin bán tại Trung Quốc vẫn có giá thấp hơn xe dùng động cơ đốt trong cùng phân khúc, ngay cả khi chưa tính trợ cấp.

Với xe tải hạng nặng, tỷ trọng trong doanh số vẫn thấp hơn xe con, nhưng tốc độ tăng trưởng lại nhanh hơn. Năm 2025, xe tải điện hạng nặng chiếm khoảng 29% doanh số tại Trung Quốc, gần gấp đôi năm 2024. Đà tăng này thể hiện rõ tại các cảng, mỏ, nhà máy thép và đầu mối logistics công nghiệp, nơi lộ trình vận hành tương đối cố định và việc sạc hoặc đổi pin có thể bố trí phù hợp với quy trình vận hành.

Ngược lại, tốc độ điện hóa của xe khách đường dài chậm hơn đáng kể. Năm 2025, xe điện chạy pin chỉ chiếm khoảng 10% doanh số trong phân khúc này tại Trung Quốc. Tính đến cuối năm 2025, nước này đã có mạng lưới đường sắt cao tốc dài hơn 50.000 km, phục vụ trên 4,5 tỷ lượt hành khách mỗi năm. Điều đó cho thấy một phần nhu cầu di chuyển đường dài đã được đường sắt hấp thụ.

CleanTechnica cũng lưu ý rằng Trung Quốc trước đây từng sử dụng hệ thống thống kê có các nhóm phân loại chồng lấn, chẳng hạn cách phân loại xe buýt sử dụng năng lượng mới. IEA cũng điều chỉnh lại cách phân loại khi dữ liệu được cập nhật. Dù vậy, xu hướng chung vẫn rất rõ ràng: xe buýt đô thị là phân khúc bão hòa sớm nhất, xe con điện đã trở thành dòng chủ đạo, xe tải điện hạng nặng đang tăng tốc, còn xe khách đường dài vẫn có mức độ điện hóa thấp hơn.