Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cùng Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) đang liên tiếp đưa ra các động thái theo hướng cởi mở hơn với thị trường tiền số, qua đó thúc đẩy quá trình hoàn thiện khung pháp lý cho lĩnh vực này. Tuy nhiên, việc các chính sách mới có thể được duy trì lâu dài hay không vẫn là dấu hỏi lớn, khi còn phụ thuộc vào phán quyết của tòa án và khả năng thay đổi chính quyền tại Mỹ.

Theo Cointelegraph ngày 15/10 (giờ địa phương), những quy định chính thức do cơ quan quản lý ban hành có khả năng được giữ nguyên cao hơn nếu nằm trong phạm vi thẩm quyền pháp lý. Trong khi đó, các tài liệu mang tính hướng dẫn diễn giải hoặc FAQ thường dễ bị sửa đổi hoặc rút lại hơn.

Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Thượng viện Mỹ không đạt đủ phiếu để kết thúc tranh luận đối với dự luật Clarity. Hai ngày sau cuộc bỏ phiếu, SEC công bố cơ chế miễn trừ trong 5 năm, cho phép phát hành và giao dịch cổ phiếu token hóa. Tiếp đó, sàn giao dịch tiền số OKX hợp tác với Intercontinental Exchange (ICE) để thúc đẩy giao dịch 63 cổ phiếu niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE). Trong khi đó, Securitize đưa ra 12 mã cổ phiếu, bao gồm Apple, Nvidia và Microsoft.

SEC cũng cho biết việc tổ chức phát hành mua lại token không đồng nghĩa tài sản đó đương nhiên bị xếp vào nhóm chứng khoán. Cơ quan này đồng thời nêu quan điểm rằng token staking thanh khoản không thuộc diện chứng khoán, và tiếp tục đề xuất quy định mới liên quan hoạt động lưu ký tiền số.

Về phía CFTC, cơ quan này thúc đẩy phương án miễn nghĩa vụ đăng ký đối với một số nhà cung cấp phần mềm tiền số. CFTC cũng đề xuất lập nhóm đăng ký mới cho “thị trường tài sản mã hóa”, đồng thời cho phép các sàn đã đăng ký triển khai giao dịch đòn bẩy.

Điểm đáng chú ý là các quy định này có thể tồn tại trong bao lâu. TD Cowen từng cảnh báo rằng quy định của cơ quan quản lý là một trong những công cụ chính sách dễ bị đảo ngược nhất. Thực tế, các ủy viên do Tổng thống Mỹ Donald Trump bổ nhiệm đã hủy bỏ một số chính sách từ thời cựu Chủ tịch Gary Gensler.

Ngoài ra, phán quyết của Tòa án Tối cao Liên bang Mỹ năm 2024 đã thu hẹp mức độ tôn trọng đối với cách diễn giải luật của các cơ quan quản lý, qua đó mở đường cho tòa án xem xét chặt chẽ hơn các quy định do các cơ quan này ban hành.

Yuri Brisov từ D&A Partners cho rằng về nguyên tắc, SEC và CFTC đều có thẩm quyền ban hành quy định. Ông viện dẫn quyền lập quy theo Đạo luật Chứng khoán năm 1934 và nhận định việc điều chỉnh cách áp dụng luật cho phù hợp với công nghệ mới là trách nhiệm của các cơ quan quản lý.

Theo ông, chỉ phản đối đơn thuần là chưa đủ để tòa án vô hiệu hóa một quy định. Doanh nghiệp hoặc nhà đầu tư phải chứng minh quy định đó tạo ra gánh nặng quá mức. Brisov cũng đánh giá SEC đã tham vấn rộng rãi các công ty tiền số và nhà đầu tư mạo hiểm, do đó các quy định hiện nay không phải là sản phẩm của một quá trình xây dựng vội vàng.

Ngay cả khi SEC trong nhiệm kỳ tới muốn đảo ngược các quy định hiện hành, cơ quan này vẫn phải có căn cứ và tuân thủ đầy đủ thủ tục. Brisov cho biết nếu doanh nghiệp đã đầu tư lớn vào hạ tầng để đáp ứng quy định mới, ban lãnh đạo kế nhiệm cũng buộc phải cân nhắc tác động phát sinh. Theo ông, sẽ không dễ để lật lại những quy định đã cho thấy tiềm năng thúc đẩy tăng trưởng và mang lại lợi ích cho thị trường.

Ở chiều ngược lại, các tài liệu FAQ có giá trị pháp lý thấp hơn đáng kể. Brisov lưu ý không thể xem FAQ gần đây của SEC về việc tổ chức phát hành mua lại token có giá trị tương đương luật hoặc quy định chính thức. Trên thực tế, tài liệu này đã bị chỉnh sửa chỉ sau một tuần, sau khi cố vấn pháp lý phía a16z chỉ ra vấn đề.

Vì vậy, thị trường không chỉ cần quan tâm đến nội dung các chính sách theo hướng cởi mở hơn với tiền số, mà còn phải theo dõi hình thức pháp lý của các chuẩn mực đứng sau các chính sách đó. Những quy định chính thức liên quan đến cổ phiếu token hóa, staking, lưu ký hay đăng ký sàn giao dịch có thể làm thay đổi cấu trúc thị trường, nên việc ban hành hoặc rút lại đều đòi hỏi cơ sở pháp lý và thủ tục rõ ràng. Ngược lại, các tài liệu FAQ hoặc hướng dẫn không có tính ràng buộc pháp lý có thể bị điều chỉnh tương đối dễ dàng. Điều đó cho thấy dù tiến trình hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường tiền số tại Mỹ đang tăng tốc, độ bền của các thay đổi này vẫn sẽ phụ thuộc lớn vào tòa án và các biến động chính sách trong thời gian tới.