Tỷ lệ nợ quá hạn ở mảng cho vay hợp vốn của các hợp tác xã nông nghiệp địa phương trong hệ thống Nonghyup đã lên 17,5%, khiến rủi ro nợ xấu của khối tài chính tương hỗ trở thành tâm điểm tại phiên giám sát của Quốc hội Hàn Quốc. Cùng với đó, việc nhiều hợp tác xã thua lỗ vẫn chi thưởng cho lãnh đạo cũng làm dấy lên chỉ trích nhằm vào năng lực quản trị và giám sát của Liên đoàn Nonghyup.

Tại phiên giám sát ngày 16/10 đối với Liên đoàn Nonghyup và các đơn vị liên quan, các nghị sĩ tập trung chất vấn nợ xấu trong cho vay liên quan bất động sản, hiệu quả kiểm soát nội bộ và công tác giám sát đối với các hợp tác xã có quản trị yếu kém.

Tỷ lệ nợ quá hạn 17,5%, rủi ro tập trung ở nhóm vay ngoài xã viên:

Theo tài liệu do nghị sĩ Lee Gae-ho thuộc Đảng Dân chủ công bố, dư nợ của mảng tài chính tương hỗ tại các hợp tác xã nông nghiệp địa phương vào khoảng 385 nghìn tỷ won. Trong đó, tỷ lệ nợ quá hạn ở dư nợ với xã viên là 2,46%, trong khi dư nợ ngoài xã viên lên tới 7,46%, cao gấp khoảng ba lần.

Trên tổng mức lỗ ước tính do nợ xấu là 1.332,2 tỷ won, phần phát sinh từ các khoản vay ngoài xã viên chiếm 59%. Nếu cộng cả các khoản vay của thành viên góp vốn, tỷ trọng này lên tới 90,7%.

Đáng chú ý, tỷ lệ nợ quá hạn của các khoản cho vay hợp vốn liên quan đến tài trợ dự án bất động sản, hay PF, tại các hợp tác xã nông nghiệp địa phương được ghi nhận ở mức 17,5%. Mức này cao hơn rất nhiều so với tỷ lệ nợ quá hạn toàn hệ thống của NH Nonghyup Bank là 0,53%.

Nghị sĩ Lee Gae-ho cho rằng không thể chỉ lấy lý do thị trường bất động sản suy giảm để giải thích cho tỷ lệ nợ quá hạn cao tại các hợp tác xã địa phương. Ông kêu gọi siết chặt khâu thẩm định và quản lý sau giải ngân đối với cho vay hợp vốn.

Ông cũng đề xuất hạ ngưỡng giá trị khoản vay bắt buộc phải thẩm định trong cơ chế cho vay hợp vốn, đồng thời triển khai hệ thống cảnh báo sớm để phát tín hiệu khi tỷ lệ nợ quá hạn vượt ngưỡng nhất định và hạn chế cấp tín dụng mới.

Trả lời chất vấn, Chủ tịch Liên đoàn Nonghyup Kang Ho-dong cho biết tổ chức này đang triển khai nhiều biện pháp nhằm giảm dư nợ quá hạn tại các hợp tác xã địa phương. Theo ông, Nonghyup sẽ mở rộng hỗ trợ vốn để xử lý nợ xấu và thành lập quỹ nợ xấu quy mô khoảng 500 tỷ won.

Tuy nhiên, nghị sĩ Lee Gae-ho nhấn mạnh cần xây dựng cơ chế mang tính thể chế để ngăn nợ xấu mới phát sinh, thay vì chỉ tập trung xử lý hậu quả.

Cùng tại phiên giám sát, nghị sĩ Lee Jae-kwan thuộc Đảng Dân chủ cho biết dư nợ cho vay hợp vốn của các hợp tác xã nông nghiệp địa phương vào khoảng 17 nghìn tỷ won. Trong số này, hơn một nửa, tức trên 8 nghìn tỷ won, tập trung vào đầu tư bất động sản tại khu vực thủ đô, với tỷ lệ quá hạn vượt 30%.

Theo ông, quy mô nợ xấu lớn như hiện nay đặt ra câu hỏi liệu công tác quản lý trước đó có thực sự chặt chẽ hay không, và đây là vấn đề cần sớm chấn chỉnh.

107 hợp tác xã không chia cổ tức, 64 đơn vị thua lỗ vẫn thưởng lãnh đạo:

Tình trạng yếu kém trong quản trị tại các hợp tác xã nông nghiệp địa phương, cùng cơ chế thù lao dành cho lãnh đạo, cũng trở thành nội dung bị chất vấn.

Theo tài liệu do nghị sĩ Lee Jae-kwan công bố, số hợp tác xã không thể chia cổ tức đã tăng từ 8 đơn vị năm 2021 lên 107 đơn vị vào năm ngoái. Có 40 hợp tác xã không chia cổ tức liên tiếp trong hai năm 2024-2025, trong khi 3 hợp tác xã không chia cổ tức suốt 5 năm kể từ 2021.

Dù vậy, vẫn có ý kiến cho rằng một số hợp tác xã kéo dài tình trạng không chia cổ tức nhưng chưa bị áp dụng biện pháp cải thiện quản trị riêng.

Đáng chú ý, trong số 76 hợp tác xã ghi nhận thua lỗ, có tới 64 đơn vị, tương đương 84,2%, vẫn chi thưởng theo hiệu quả cho lãnh đạo.

Nghị sĩ Lee Jae-kwan cho rằng Liên đoàn Nonghyup chưa giám sát đầy đủ các hợp tác xã thua lỗ, đồng thời yêu cầu làm rõ tính phù hợp của việc trả thưởng cho lãnh đạo cũng như các biện pháp cải thiện quản trị. Khoản tiền tri ân khi nghỉ chức được chi trong quá trình sáp nhập các hợp tác xã có nguy cơ yếu kém cũng bị nêu ra như một vấn đề.

Ông dẫn trường hợp Uiseong Nonghyup và Uiseong Jungbu Nonghyup sáp nhập hồi tháng 7 năm nay. Theo nghị sĩ này, dù hai năm trước khi sáp nhập các đơn vị này không chia cổ tức và bị thua lỗ, chủ tịch hợp tác xã vẫn nhận khoản tiền tri ân khi nghỉ chức 80 triệu won. Từ đó, ông đặt câu hỏi liệu chức năng kiểm toán có được vận hành đúng cách hay không.

Một số ý kiến chỉ trích cho rằng dù Liên đoàn Nonghyup nắm trong tay nhiều công cụ quản lý và giám sát như kiểm toán, chẩn đoán quản trị và hỗ trợ vốn, mức độ kiểm soát đối với các hợp tác xã yếu kém vẫn chưa đủ.

Sự cố tài chính 96,1 tỷ won, tranh luận về mô hình kiểm toán độc lập:

Vấn đề yếu kém trong kiểm soát nội bộ của Nonghyup cũng tiếp tục bị đưa ra chất vấn.

Nghị sĩ Lim Mi-ae thuộc Đảng Dân chủ cho biết trong 5 năm gần đây, quy mô các sự cố tài chính tại các hợp tác xã nông nghiệp đã lên tới 96,1 tỷ won. Đáng chú ý, một nửa số vụ tham ô bị phát hiện không đến từ tự kiểm toán mà từ tố giác bên ngoài.

Bà cũng cho biết trong các đợt thanh tra đặc biệt của chính phủ và thanh tra liên ngành cấp chính phủ, có 65 trường hợp bị xác định là không phù hợp, trong đó 14 trường hợp được đề nghị điều tra.

Theo nghị sĩ Lim Mi-ae, dù luật pháp bảo đảm tính độc lập cho ủy ban kiểm toán hợp tác xã, cơ quan này trên thực tế vẫn báo cáo theo tuyến nhân sự của Liên đoàn Trung ương. Bà cho rằng chỉ dựa vào hệ thống kiểm toán hiện nay sẽ có giới hạn rõ rệt trong việc kiểm soát nội bộ.

Ở chiều ngược lại, cũng có ý kiến cho rằng trước hết cần rà soát liệu Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Nông thôn đã thực thi đầy đủ thẩm quyền giám sát hiện có hay chưa.

Tài liệu được công bố tại phiên giám sát cho thấy trong 5 năm trước, bộ này không áp dụng biện pháp xử lý nào đối với lãnh đạo qua các cuộc kiểm toán tại Nonghyup. Riêng năm nay, cơ quan này đã thực hiện 19 biện pháp liên quan đến cán bộ, nhân viên, trong đó có 7 trường hợp áp dụng với lãnh đạo.

Một chỉ trích khác cho rằng những quyền giám sát mạnh theo Luật Nonghyup, như hủy nghị quyết và đình chỉ hoạt động, đã không được sử dụng trong 6 năm gần đây.

Đề xuất thành lập một cơ quan kiểm toán độc lập bên ngoài Liên đoàn Nonghyup hiện vẫn còn ý kiến trái chiều.

Chủ tịch Kang Ho-dong thừa nhận nhu cầu cải cách Nonghyup, đồng thời cho biết sẽ chuẩn bị phương án phù hợp đối với các đề án cải cách đang được chính phủ và Quốc hội thảo luận.