Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc đang hoàn thiện phương án thúc đẩy thị trường truyền hình trả tiền và dự kiến công bố trong năm nay. Trọng tâm của kế hoạch là xem xét nới quy định về giá và điều khoản dịch vụ, trong đó phương án ưu tiên gỡ ràng buộc trước với các dịch vụ giá trị gia tăng đang được đánh giá là khả thi hơn.

Ngày 16/10, theo Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc và các nguồn tin liên quan, cơ quan này gần đây đã hoàn tất bản dự thảo cải cách cơ chế quản lý truyền hình trả tiền cùng báo cáo nội bộ. Sau khi rà soát trong nội bộ ủy ban và tham vấn các cơ quan liên quan, bản chính thức dự kiến sẽ được công bố trong năm nay. Việc lấy ý kiến từ các bên liên quan, trong đó có doanh nghiệp truyền hình trả tiền, sẽ được tiến hành riêng và không công khai.

Đại diện Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc cho biết cơ quan này đang thu thập ý kiến từ nhiều phía để kịp công bố phương án trong năm nay. Theo người này, các đề xuất lớn từ ngành như quy định về giá, điều khoản dịch vụ và Quỹ Phát triển Phát thanh - Viễn thông đều đang được xem xét.

Trước đó, vào tháng 8, cơ quan này đã thành lập một nhóm tham vấn công - tư nhằm thúc đẩy thị trường truyền hình trả tiền và bắt đầu thảo luận về cải cách quy định. Nhóm có sự tham gia của 8 doanh nghiệp nền tảng truyền hình trả tiền, gồm các nhà mạng IPTV, nhà khai thác truyền hình cáp tổng hợp (SO), doanh nghiệp truyền hình vệ tinh và 6 nhà cung cấp kênh (PP).

Theo giới trong ngành, vấn đề được ưu tiên hàng đầu là sửa đổi các quy định về giá và điều khoản dịch vụ, vốn bị cho là cản trở việc tung ra sản phẩm mới. Mục tiêu là mở rộng quyền chủ động trong thiết kế và vận hành sản phẩm, trong bối cảnh đà tăng trưởng của thị trường truyền hình trả tiền chậm lại do sự phổ biến ngày càng mạnh của các dịch vụ OTT.

Một trong những nội dung mà ngành truyền hình trả tiền muốn điều chỉnh là cơ chế khai báo điều khoản dịch vụ kèm phê duyệt đối với IPTV. Theo Điều 15 của Luật Kinh doanh Truyền hình Internet đa phương tiện, doanh nghiệp IPTV phải khai báo với Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc về giá dịch vụ và điều kiện sử dụng. Mỗi khi thay đổi điều khoản hiện hành, doanh nghiệp cũng phải thực hiện lại thủ tục này.

Quy trình không dừng ở việc nộp hồ sơ. Điều khoản chỉ có hiệu lực sau khi được cơ quan quản lý chấp thuận. Theo Điều 12-2 của nghị định hướng dẫn Luật IPTV, trong vòng 7 ngày kể từ khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo việc chấp thuận hoặc gia hạn thời gian xử lý. Riêng mức giá của gói kênh tối thiểu và các gói kết hợp với dịch vụ viễn thông vẫn thuộc diện phải phê duyệt riêng.

Ngành này đề xuất chuyển từ cơ chế khai báo kèm phê duyệt sang cơ chế chỉ cần khai báo, tức điều khoản có hiệu lực ngay sau khi doanh nghiệp nộp hồ sơ. Lý do là mỗi lần ra mắt sản phẩm mới hoặc điều chỉnh gói cước, doanh nghiệp đều phải trải qua quy trình khai báo - phê duyệt, khiến khả năng phản ứng với biến động thị trường bị hạn chế.

Đại diện một doanh nghiệp IPTV cho biết sản phẩm cần được điều chỉnh nhanh theo phản hồi của người dùng và diễn biến thị trường, nhưng thủ tục phê duyệt điều khoản có thể khiến thời điểm ra mắt bị kéo lùi vài tháng. Theo người này, ngay cả khi ý tưởng sản phẩm mới đã sẵn sàng, việc chậm đưa ra thị trường cũng có thể khiến doanh nghiệp bỏ lỡ xu hướng.

Giới doanh nghiệp cũng cho rằng, khác với OTT và các dịch vụ cạnh tranh khác, truyền hình trả tiền vẫn chịu cơ chế tiền kiểm về giá và điều khoản dịch vụ, làm suy giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Dù thời hạn xử lý theo luật là 7 ngày, toàn bộ quá trình từ lập kế hoạch sản phẩm, phối hợp với các cơ quan liên quan đến hoàn tất thủ tục trước khi tung ra thị trường trên thực tế vẫn kéo dài hơn nhiều.

Tuy vậy, khả năng nới lỏng toàn diện cơ chế này được đánh giá là không dễ. Nguyên nhân là cả giá bán lẫn cơ cấu kênh, hai yếu tố cốt lõi của sản phẩm truyền hình trả tiền, đều gắn với mạng lưới lợi ích phức tạp.

Theo các nguồn tin trong ngành, nếu chuyển sang cơ chế chỉ cần khai báo, doanh nghiệp truyền hình trả tiền có thể chủ động hơn trong việc sắp xếp lại kênh hoặc loại bỏ một số kênh, từ đó dễ làm bùng lên phản ứng mạnh từ các nhà cung cấp kênh.

Một chuyên gia chính sách trong lĩnh vực truyền hình trả tiền nhận định nếu doanh nghiệp được toàn quyền thêm hoặc bớt kênh, các PP sẽ chịu áp lực rất lớn. Theo người này, phản ứng từ phía PP hiện là một trong những rào cản lớn nhất đối với việc sửa quy định về điều khoản dịch vụ.

Việc nới quy định về giá cũng được cho là khó tạo ra tác động tức thì đối với khả năng cải thiện lợi nhuận của doanh nghiệp. Trong bối cảnh cạnh tranh với OTT ngày càng gay gắt, doanh nghiệp truyền hình trả tiền không dễ tăng giá, trong khi áp lực chính sách đi kèm với việc điều chỉnh giá vẫn rất lớn.

Vì vậy, phương án nới quy định trước đối với các dịch vụ giá trị gia tăng, tức nhóm dịch vụ không liên quan trực tiếp đến giá hay cơ cấu kênh, đang được xem là lựa chọn thực tế hơn. Hiện nay, một số dịch vụ giá trị gia tăng do doanh nghiệp truyền hình trả tiền cung cấp qua kênh vẫn phải thực hiện nghĩa vụ khai báo điều khoản dịch vụ.

Chuyên gia nêu trên cho rằng nếu nới đồng loạt quy định về sắp xếp kênh hoặc giá, xung đột lợi ích có thể bùng phát ngay. Trong khi đó, với dịch vụ giá trị gia tăng, việc dỡ bỏ bớt ràng buộc ít có khả năng khiến bên nào chịu bất lợi rõ rệt. Vì thế, cơ quan quản lý có thể cân nhắc cải cách trước các quy định liên quan đến điều khoản của dịch vụ giá trị gia tăng để doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc đưa ra dịch vụ mới.

Trong phương án thúc đẩy thị trường mà Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc dự kiến công bố trong năm nay, phạm vi nới quy định về điều khoản dịch vụ được dự báo sẽ là điểm nóng. Bài toán đặt ra là làm sao duy trì được các rào chắn cần thiết để bảo vệ nhà cung cấp kênh và người xem, đồng thời mở rộng quyền chủ động cho doanh nghiệp trong việc ra mắt sản phẩm mới.