Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc bị cho là đã phân bổ tổng cộng 3.970 tỷ won ngân sách dự án qua Cơ quan Xúc tiến Công nghiệp CNTT Hàn Quốc (NIPA) theo diện chỉ định trong 5 năm, không thông qua quy trình tuyển chọn công khai.

Ngày 15/10, nghị sĩ độc lập Choi Hyeok-jin, thành viên Ủy ban Khoa học, CNTT, Phát thanh và Truyền thông của Quốc hội Hàn Quốc, cho biết kết quả phân tích tài liệu do NIPA cung cấp cho thấy từ năm 2022 đến nay, Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc đã áp dụng cơ chế “chỉ định theo chính sách”, tức cơ quan quản lý trực tiếp chỉ định đơn vị thực hiện và mức hỗ trợ.

Theo số liệu được công bố, ngân sách phân bổ theo diện chỉ định lần lượt là 853 tỷ won năm 2022, 844 tỷ won năm 2023, 644 tỷ won năm 2024, 521 tỷ won năm 2025 và tăng mạnh lên 1.108 tỷ won trong năm nay, tương đương gấp 2,1 lần năm trước.

Với cơ chế này, Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc quyết định đơn vị triển khai cùng quy mô hỗ trợ, sau đó thông báo cho NIPA để cơ quan này ký thỏa thuận với tổ chức được chỉ định.

Nghị sĩ Choi cho rằng cách làm trên có thể không phù hợp với nguyên tắc tuyển chọn công khai theo Luật Đổi mới R&D quốc gia. Khoản 4 Điều 9 của luật quy định tổ chức thực hiện R&D về nguyên tắc phải được lựa chọn thông qua công bố tuyển chọn, chỉ cho phép ngoại lệ trong một số trường hợp như an ninh quốc gia, trường hợp được pháp luật cho phép chỉ định hoặc tình huống khẩn cấp.

Riêng trong năm nay, ngân sách chỉ định được phân cho 28 tổ chức nhưng tập trung chủ yếu vào một số đơn vị. AI Industry Convergence Project Group nhận 353 tỷ won, Telecommunications Technology Association (TTA) nhận 253 tỷ won và Radio Promotion Association (RAPA) nhận 100 tỷ won. Tổng ngân sách dành cho ba tổ chức này là 705 tỷ won, tương đương 63,6% tổng mức phân bổ.

Xét theo từng dự án, phần lớn ngân sách cũng dồn vào một đầu mối. Dự án nâng cấp Trung tâm dữ liệu AI quốc gia có tổng vốn 192 tỷ won, trong đó 186 tỷ won, tương đương 97%, được chỉ định cho AI Industry Convergence Project Group. Dự án chẩn đoán và cải thiện hạ tầng số có quy mô 15,7 tỷ won, trong đó 14,9 tỷ won, tương đương 95%, được phân cho TTA.

Đáng chú ý, dự án “hỗ trợ phát triển nhân lực đổi mới AI theo mô hình cạnh tranh” có tổng ngân sách 130 tỷ won, nhưng 125 tỷ won, tương đương 96%, lại được phân cho riêng TTA mà không qua tuyển chọn công khai.

Chỉ trích cơ chế này, nghị sĩ Choi nói: “Tên dự án là cạnh tranh, nhưng thực tế không hề có cạnh tranh. Đó là bản chất của cơ chế chỉ định theo chính sách”. Theo ông, việc chỉ định không qua tuyển chọn công khai chỉ nên là ngoại lệ trong phạm vi luật cho phép, trong khi Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc đã duy trì hình thức này suốt 5 năm với quy mô lên tới hàng trăm tỷ won mỗi năm.

Ông cũng nêu 4 trường hợp một dự án được chia để chỉ định cho 5 tổ chức khác nhau, đồng thời đặt câu hỏi: “Nếu có nhiều đơn vị đủ khả năng thực hiện như vậy, thì càng phải tổ chức tuyển chọn công khai”.

Nghị sĩ này còn cho rằng việc bỏ qua quy trình tuyển chọn đã khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa, startup, trường đại học và các tổ chức địa phương mất cơ hội tham gia dự án.

Theo ông, các chương trình đào tạo nhân lực AI, hỗ trợ khởi nghiệp và hỗ trợ mở rộng ra nước ngoài là những hạng mục được doanh nghiệp nhỏ và startup mong đợi nhất trong thực tế. Tuy nhiên, “họ bị loại ngay cả trước khi có cơ hội nộp hồ sơ, trong khi các tổ chức quen thuộc lại tiếp tục lấp đầy các suất tham gia hằng năm”. Ông cho rằng cần xem xét liệu cấu trúc này có đang tạo điều kiện cho quan hệ lợi ích hay không.

Nghị sĩ Choi cho biết tại kỳ giám sát của Quốc hội, ông sẽ làm rõ với NIPA về căn cứ pháp lý của từng dự án được chỉ định, đồng thời kiểm tra tình hình nhân sự lãnh đạo tại các đơn vị thụ hưởng có xuất thân từ Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc hoặc NIPA hay không.

Ông cũng kêu gọi từ năm sau, các dự án không thuộc diện ngoại lệ theo luật phải được chuyển sang cơ chế tuyển chọn công khai, nhằm bảo đảm cơ hội cạnh tranh bình đẳng cho mọi chủ thể đủ điều kiện.