Giới chức Ukraine cáo buộc dịch vụ Internet vệ tinh Starlink của SpaceX đã bất ngờ áp giới hạn kết nối mà không thông báo trước, khiến hoạt động drone, liên lạc và hỗ trợ hậu cần của quân đội bị ảnh hưởng.

Theo The Verge và một số hãng tin quốc tế ngày 14/10 (giờ địa phương), một quan chức Bộ Quốc phòng Ukraine cùng cố vấn của Tổng thống nước này cho biết động thái trên đã gây khó cho hoạt động tác chiến.

Trên mạng xã hội, ông Serhii Beskrestnov, cố vấn Tổng thống Ukraine, nói Starlink đã áp giới hạn kết nối đối với các thiết bị chỉ sau một đêm. Theo ông, các thiết bị di chuyển trên 100 mph, tương đương khoảng 161 km/h, sẽ bị hạn chế kết nối, làm gián đoạn nhiều nhiệm vụ. Tuy nhiên, ông không đưa ra bằng chứng cụ thể cho nhận định này.

Các quan chức Bộ Quốc phòng Ukraine cũng cho biết hoạt động tác chiến, hỗ trợ hậu cần và các đợt tấn công bằng drone đã gặp trở ngại, đồng thời nói rằng họ đang làm rõ nguyên nhân chính xác.

Ông Beskrestnov nhận định đây không phải sự cố ngẫu nhiên mà có thể liên quan đến bối cảnh chính trị hiện nay. Tranh cãi gia tăng sau khi xuất hiện nghi vấn về việc siết truy cập, trong bối cảnh Elon Musk, CEO SpaceX, công khai chỉ trích Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy trên X với thông điệp cho rằng ông “đã đi quá xa”.

Bài đăng này được cho là phản ứng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ quan điểm không đồng tình với các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào cơ sở lọc dầu của Nga.

Trên thực địa, quân đội Ukraine sử dụng Starlink làm hạ tầng liên lạc trên chiến trường, đồng thời vận hành drone gắn thiết bị đầu cuối vệ tinh để điều khiển từ xa và thay đổi mục tiêu trong khi làm nhiệm vụ. Vì vậy, nếu việc giới hạn kết nối là có thật, năng lực vận hành drone và triển khai tác chiến của Ukraine có thể bị ảnh hưởng đáng kể.

Ukraine trước đó cũng nhiều lần cho thấy mức độ phụ thuộc vào Starlink. Năm 2023, Elon Musk từng nói ông đã từ chối yêu cầu kích hoạt Starlink để hỗ trợ quân đội Ukraine tấn công Crimea. Reuters cũng từng đưa tin SpaceX đã chặn quyền truy cập Starlink của các đơn vị tiền tuyến trong đợt phản công của Ukraine năm 2022, khiến chiến dịch bị gián đoạn.

Ở chiều ngược lại, vào tháng 2 năm nay, SpaceX cho biết đã đáp ứng đề nghị của Ukraine về việc hạn chế các thiết bị đầu cuối Starlink mà quân đội Nga sử dụng trong lãnh thổ Ukraine. Khi đó, biện pháp này được xem là có lợi cho chiến dịch phản công của Kiev.

Tranh cãi lần này càng nóng lên trong bối cảnh Nga gần đây tiếp tục tấn công Ukraine bằng tên lửa đạn đạo. Giới chức Ukraine cho biết hồi đầu tuần, họ không nhận được cảnh báo sớm từ các đối tác quốc tế về các đợt tấn công tên lửa nhằm vào Kiev và một số khu vực khác.

Dù Tổng thống Trump nói hai bên đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn liên quan đến hạ tầng năng lượng, các cuộc tấn công của Nga vẫn tiếp diễn. Khi được hỏi liệu Mỹ có ngừng chia sẻ thông tin do Ukraine tấn công cơ sở năng lượng của Nga hay không, ông Trump khẳng định Washington vẫn tiếp tục cung cấp thông tin.

Chỉ trích cũng xuất hiện từ bên ngoài Ukraine. Phó thủ tướng Ba Lan Radosław Sikorski, người cho biết Ba Lan đang chi trả phí sử dụng Starlink cho Ukraine, đã đăng trên X để nhắm tới Elon Musk với thông điệp: “Lại đem sản phẩm đi làm chính trị sao?”, đồng thời cảnh báo rằng các khách hàng châu Âu đang theo dõi chặt chẽ diễn biến vụ việc.

Vụ việc một lần nữa cho thấy mức độ ảnh hưởng của một dịch vụ liên lạc vệ tinh dân sự đối với chiến trường Ukraine, nơi quân đội nước này đang phụ thuộc đáng kể vào Starlink. Trong khi dư luận tiếp tục theo dõi phạm vi áp dụng, nguyên nhân và thời gian kéo dài của các hạn chế kết nối, lập trường chính thức từ SpaceX vẫn chưa được đưa ra.