Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) tái khẳng định sự cần thiết của việc áp giới hạn sở hữu đối với cổ đông lớn tại các sàn tài sản số, trong bối cảnh tiến trình hoàn thiện khung pháp lý cho lĩnh vực này đang bị kéo dài. Động thái trên làm gia tăng lo ngại trong giới tài chính, nhất là khi nhiều kế hoạch đầu tư và tái cấu trúc đã được triển khai.

Tại phiên họp của Ủy ban Chính sách Quốc gia thuộc Quốc hội Hàn Quốc ngày 8, FSC một lần nữa nhấn mạnh chủ trương áp trần sở hữu đối với cổ đông lớn tại các sàn tài sản số.

Chủ tịch FSC Lee Eok-won cho biết cơ quan này đang chuẩn bị phương án liên quan đến quy định sở hữu tại sàn giao dịch, đồng thời sẽ xây dựng cơ chế để phản ánh các ý kiến được nêu trong quá trình thảo luận tại Quốc hội.

Theo phương án FSC đang xem xét, tỷ lệ nắm giữ của cổ đông lớn tại sàn có thể bị giới hạn ở mức khoảng 20%. Một số lựa chọn khác cũng được nhắc đến, gồm phương án cho phép sở hữu tới 34% nếu đáp ứng điều kiện nhất định, hoặc không áp trần sở hữu mà giới hạn quyền biểu quyết.

Dù vậy, FSC cho biết chưa chốt phương án cuối cùng. Cơ quan này cũng chưa đưa ra tiêu chí cụ thể về việc quy định có áp dụng với các sàn đang hoạt động hay không, cũng như thời gian chuyển tiếp nếu chính sách được ban hành.

Điểm đáng chú ý là khung pháp lý giai đoạn 2 cho thị trường tài sản số vẫn chậm tiến độ. Dù Luật bảo vệ người dùng tài sản số đã có hiệu lực, dự luật giai đoạn 2 - bao gồm cơ chế cấp phép cho sàn giao dịch, hệ thống quản lý theo loại hình doanh nghiệp và quy định về phát hành stablecoin - hiện vẫn dừng ở bước điều phối dự thảo trong nội bộ Chính phủ.

Tại phiên chất vấn, ông Lee nói quá trình tham vấn giữa các cơ quan liên quan đã bước vào giai đoạn cuối và FSC sẽ thúc đẩy việc lập pháp sớm. Tuy nhiên, ông không nêu thời điểm cụ thể Chính phủ sẽ trình dự thảo.

Sự bất định về chính sách đang trở thành biến số lớn đối với kế hoạch tham gia thị trường tài sản số của các định chế tài chính.

Một trường hợp tiêu biểu là thương vụ hoán đổi cổ phiếu toàn diện giữa Naver Financial và Dunamu. Ngày 7, hai bên đã điều chỉnh thời điểm hoán đổi cổ phiếu từ 31/12 sang 31/3/2027. Đây là lần lùi lịch thứ ba so với kế hoạch ban đầu, vốn dự kiến hoàn tất vào ngày 30/6, khiến tiến độ chậm thêm 9 tháng.

Việc điều chỉnh này được đưa ra sau khi các bên cân nhắc thủ tục rà soát sáp nhập của Ủy ban Thương mại Công bằng và quy trình cấp phép từ cơ quan quản lý tài chính liên quan đến thay đổi cổ đông lớn. Dunamu cho biết cấu trúc cơ bản và định hướng của giao dịch không thay đổi.

Tuy nhiên, nếu trong tương lai Hàn Quốc áp trần sở hữu cổ đông lớn và quy định này được áp dụng cả với doanh nghiệp hiện hữu, kế hoạch đưa Dunamu trở thành công ty con do Naver Financial sở hữu 100% có thể bị ảnh hưởng. Khi đó, ngoài thủ tục thẩm định đang diễn ra, các bên còn phải tính đến khả năng điều chỉnh cấu trúc quản trị để phù hợp với quy định mới.

Trong một diễn biến khác, Korea Investment & Securities hồi tháng 5 đã quyết định đầu tư chiến lược vào Coinone cùng với OKX Ventures, một công ty tài sản số toàn cầu. Mỗi bên rót 80 tỷ won để nắm 20% cổ phần Coinone. Đến ngày 22/7, FIU đã tiếp nhận hồ sơ thông báo thay đổi cổ đông lớn.

Hiện tại, Coinone có CEO Cha Myung-hoon là cổ đông lớn nhất với 30,4% cổ phần. Nhóm Com2uS nắm 24,54%, còn Korea Investment & Securities và OKX Ventures mỗi bên sở hữu 20%.

Do tỷ lệ sở hữu của Korea Investment & Securities đúng bằng ngưỡng 20% đang được thảo luận, công ty này sẽ không phải trực tiếp thoái vốn nếu quy định được áp dụng đúng theo phương án hiện nay. Dù vậy, cấu trúc quản trị giữa các cổ đông hiện hữu và sàn vẫn có thể thay đổi; các kế hoạch đầu tư bổ sung cũng như mức độ tham gia quản trị trong tương lai cũng sẽ phụ thuộc vào nội dung chính thức của quy định.

Mirae Asset Group được cho là nhạy cảm hơn với thay đổi chính sách, bởi tập đoàn này đã trực tiếp nắm quyền kiểm soát một sàn giao dịch.

Cụ thể, Mirae Asset Consulting - một công ty phi tài chính trong tập đoàn - đã mua 97,15% cổ phần Korbit vào tháng 7 để giành quyền quản trị. Sang tháng 8, doanh nghiệp này tiếp tục tham gia đợt tăng vốn bằng tiền mặt trị giá 50 tỷ won nhằm bổ sung nguồn lực cho mảng tài sản số.

Ngày 26/8, Chủ tịch Mirae Asset Group Park Hyeon-joo đã gặp nhân sự của DigitalX, đồng thời công bố mục tiêu đưa doanh nghiệp chuyển sang có lãi vào năm 2027 và đề cập kế hoạch tăng vốn bổ sung.

Theo ông Park, sau khi đạt điểm hòa vốn và có lãi, công ty sẽ thúc đẩy kế hoạch phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư chiến lược (SI) với quy mô 200-300 tỷ won trong quý I/2027.

Tuy nhiên, nếu trần sở hữu cổ đông lớn được ấn định quanh mức 20% và áp dụng cả với doanh nghiệp hiện hữu, Mirae Asset Group có thể phải bán bớt phần lớn cổ phần đang nắm giữ hoặc điều chỉnh lại cấu trúc quản trị.

Tranh luận pháp lý xung quanh loại quy định này cũng đang tiếp diễn.

Trong ý kiến phản hồi công bố ngày 21/9, Cơ quan Nghiên cứu lập pháp Quốc hội Hàn Quốc cho rằng ngay cả phương án chỉ hạn chế quyền biểu quyết của cổ đông lớn tại sàn cũng có thể tác động đến quyền tài sản và quyền tự do kinh doanh được Hiến pháp bảo vệ.

Cơ quan này cho rằng nếu hạn chế quyền biểu quyết đối với số cổ phần đã được mua hợp pháp từ trước, các vấn đề như cấm hồi tố và nguyên tắc bảo vệ niềm tin pháp lý có thể trở thành điểm gây tranh cãi.

Đơn vị này cũng đặc biệt lưu ý đến khả năng ảnh hưởng của cổ đông lớn thứ hai và thứ ba có thể tăng lên quá mức khi quyền biểu quyết của cổ đông lớn bị hạn chế. Ngoài ra, ngay cả khi tăng vốn bổ sung, doanh nghiệp cũng có thể khó giành quyền kiểm soát, từ đó làm suy yếu năng lực huy động vốn và hoạt động M&A.

Một số ý kiến cũng đặt câu hỏi liệu cơ quan quản lý tài chính đã tiến hành rà soát pháp lý đầy đủ trước khi đưa ra định hướng chính sách hay chưa.

Trong tài liệu gửi văn phòng nghị sĩ Park Min-gyu hồi tháng 9, FSC cho biết trong 5 năm gần đây cơ quan này không có hồ sơ thẩm định hoặc tư vấn pháp lý riêng liên quan đến phương án giới hạn tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn tại sàn. Nhiều ý kiến vì vậy cho rằng đây là quy định có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tài sản và quyền quản trị, nên cần được xem xét kỹ cả về cơ sở pháp lý lẫn hiệu quả chính sách.

Trước đó, Hiệp hội tham vấn chung các sàn giao dịch tài sản số (DAXA) cũng từng chính thức bày tỏ lo ngại vào tháng 1. Theo DAXA, việc áp trần sở hữu đối với cổ đông lớn có thể làm suy yếu trách nhiệm quản trị và kéo giảm đầu tư trong hệ sinh thái startup và venture.

Về phía cơ quan quản lý, FSC cho rằng cần cải thiện cấu trúc quản trị để nâng cao tính công khai và trách nhiệm của các sàn giao dịch. Tuy nhiên, trong ngành cũng xuất hiện quan điểm cho rằng cần đánh giá trước liệu việc phân tán sở hữu có thực sự giúp tăng cường bảo vệ người dùng và cải thiện kiểm soát nội bộ hay không.

Đáng chú ý, trong lúc thương vụ hoán đổi cổ phiếu giữa Naver Financial và Dunamu tiếp tục bị kéo dài, các khoản đầu tư vào sàn giao dịch của những công ty tài chính lớn như Korea Investment & Securities và Mirae Asset Group vẫn đang được triển khai. Vì vậy, hướng đi cuối cùng của quy định này được xem là biến số quan trọng đối với kế hoạch mở rộng kinh doanh trong thời gian tới.

Một nguồn tin trong ngành đầu tư tài chính nhận định: “Bên cạnh thời điểm ban hành luật tài sản số giai đoạn 2, phạm vi áp dụng của trần sở hữu cổ đông lớn, tiêu chí ngoại lệ và thời gian chuyển tiếp cho doanh nghiệp hiện hữu sẽ là những yếu tố quyết định việc các định chế tài chính có tiếp tục tham gia thị trường tài sản số và rót thêm vốn hay không.”