Shinhan Financial đã hoàn tất thương vụ thâu tóm Lotte Insurance, qua đó bổ sung mắt xích còn thiếu trong mảng bảo hiểm phi nhân thọ. Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng quy mô, tập đoàn này cũng phải đối mặt với bài toán cải thiện hiệu quả sinh lời và củng cố vốn sau sáp nhập.

Ngày 13/10, Shinhan Financial ký hợp đồng mua bán cổ phần với JKL Partners, cổ đông lớn nhất của Lotte Insurance, để mua 77,04% cổ phần với giá 693,3 tỷ won. Tính theo giá trị 100% vốn, Lotte Insurance được định giá khoảng 900 tỷ won.

Trước đó, Shinhan Financial đã mua Orange Life vào năm 2019 và ra mắt Shinhan Life năm 2021 nhằm tăng cường hiện diện ở mảng bảo hiểm nhân thọ. Tuy nhiên, Shinhan EZ Insurance, thành lập năm 2022, vẫn thua lỗ, khiến mảng phi nhân thọ chưa tạo được đóng góp lợi nhuận ổn định. Việc mua lại Lotte Insurance vì vậy được xem là bước đi nhằm bù đắp điểm yếu này và mở rộng cơ sở lợi nhuận cho toàn bộ hoạt động bảo hiểm của tập đoàn.

So sánh kết quả kinh doanh nửa đầu năm nay giữa các công ty bảo hiểm thuộc Shinhan Financial và KB Financial cho thấy khoảng cách đáng kể ở mảng phi nhân thọ. Lợi nhuận ròng hợp nhất của các đơn vị bảo hiểm thuộc KB Financial đạt 629,4 tỷ won, cao hơn 357 tỷ won so với mức 272,4 tỷ won của Shinhan Financial. Chênh lệch này cũng tương đối lớn nếu đặt cạnh khoảng cách lợi nhuận ròng toàn tập đoàn giữa hai bên trong cùng kỳ là 441,9 tỷ won.

Cụ thể, Shinhan Life ghi nhận lợi nhuận ròng 290,6 tỷ won trong nửa đầu năm, trong khi Shinhan EZ Insurance lỗ ròng 18,2 tỷ won. Trong khi đó, riêng KB Insurance đã đạt lợi nhuận ròng 478,8 tỷ won. Chênh lệch kết quả ở mảng phi nhân thọ giữa hai bên lên tới 497 tỷ won.

Giới phân tích vì thế cho rằng Shinhan Financial cần sớm củng cố mảng phi nhân thọ. Chuyên viên nghiên cứu Jeon Bae-seung của LS Securities nhận định, sau thương vụ mua Orange Life năm 2019, tập đoàn vẫn cần bổ sung danh mục bảo hiểm phi nhân thọ, vốn là mảng còn tương đối yếu. Theo ông, đây là “một thương vụ không tệ”, nhất là trong bối cảnh lợi nhuận từ mảng thẻ, thế mạnh truyền thống của Shinhan Financial, khó tránh xu hướng chững lại.

Ngoài mục tiêu cải thiện năng lực cạnh tranh, Shinhan Financial cũng kỳ vọng tận dụng tệp khách hàng và danh mục hợp đồng bảo hiểm của Lotte Insurance để mở rộng kinh doanh. Tính đến cuối nửa đầu năm nay, Lotte Insurance có khoảng 3,34 triệu khách hàng và biên lợi nhuận hợp đồng bảo hiểm (CSM) ở mức 2,2 nghìn tỷ won. Shinhan Financial dự kiến kết hợp thế mạnh bán bảo hiểm dài hạn của Lotte Insurance với các kênh ngân hàng và thẻ trong hệ sinh thái tập đoàn, đồng thời tích hợp với Shinhan EZ Insurance để cắt giảm chi phí chồng lấn.

Dù vậy, mức giá mua vẫn là điểm được thị trường đặc biệt chú ý. Khi được chào bán vào năm 2024, Lotte Insurance từng được nhắc đến với mức giá 2-3 nghìn tỷ won. Tuy nhiên, quá trình đàm phán kéo dài đã kéo kỳ vọng định giá đi xuống, và thương vụ cuối cùng được chốt ở mức khoảng 900 tỷ won cho toàn bộ doanh nghiệp.

Theo SK Securities, mức định giá này tương ứng PBR khoảng 0,9 lần so với giá trị tài sản ròng 993,5 tỷ won của Lotte Insurance trong nửa đầu năm nay. LS Securities ước tính PBR ở mức 0,95 lần nếu tính theo giá trị tài sản ròng sau khi loại trừ 45,4 tỷ won trái phiếu vốn cấp 1. Trong khi đó, Meritz Securities cho biết Shinhan Financial đã phản ánh cả khả năng phát sinh thêm khoản lỗ 170 tỷ won do biến động lãi/lỗ tài chính khi định giá doanh nghiệp.

Tuy nhiên, việc mua ở mức thấp hơn nhiều so với các mức giá từng được nhắc đến trước đây không đồng nghĩa thương vụ này là một thương vụ “mua rẻ”. Lý do là sau khi tiếp quản, Shinhan Financial còn phải bơm thêm vốn để cải thiện mức độ an toàn tài chính của Lotte Insurance.

Theo SK Securities, Shinhan Financial dự kiến chi khoảng 900 tỷ won để nắm 100% Lotte Insurance và thêm 300 tỷ won để bổ sung vốn, nâng tổng quy mô vốn đầu tư lên khoảng 1,2 nghìn tỷ won. Kế hoạch này bao gồm việc tận dụng nguồn tiền ban đầu dự kiến dùng để tăng vốn cho Shinhan EZ Insurance, đồng thời cải thiện vốn cơ bản thêm khoảng 460 tỷ won thông qua giảm vốn điều lệ miễn phí tại Lotte Insurance. Nếu phản ánh phần suy giảm vốn do chuyển sang mô hình nguyên tắc, hiệu ứng cải thiện vốn cơ bản được ước tính còn khoảng 450 tỷ won.

Đánh giá của các công ty chứng khoán về nhu cầu bổ sung vốn trong tương lai hiện vẫn trái chiều. Meritz Securities cho rằng nếu tính cả các cơ chế chuyển tiếp được áp dụng đến cuối năm 2035, gánh nặng bơm thêm vốn sẽ không quá lớn. Ngược lại, SK Securities nhận định dù vốn cơ bản gần đây đã cải thiện đáng kể nhờ lãi suất tăng, việc chỉ dựa vào năng lực tạo lợi nhuận nội tại để đưa tỷ lệ vốn cơ bản lên 50% là không dễ. Theo kịch bản này, đến năm 2035, Lotte Insurance có thể vẫn cần ít nhất một đợt tăng vốn bổ sung.

Tác động lên tỷ lệ vốn của toàn tập đoàn được đánh giá là tương đối hạn chế. Meritz Securities ước tính tỷ lệ vốn cổ phần phổ thông CET1 của Shinhan Financial sẽ giảm khoảng 19 điểm cơ bản trong giai đoạn mua cổ phần ban đầu, và giảm thêm 6-7 điểm cơ bản khi hoàn tất mua phần vốn còn lại. Về phía doanh nghiệp, Shinhan Financial cho biết sẽ triển khai thương vụ bằng cách tái phân bổ vốn trong nội bộ tập đoàn, không huy động vốn từ bên ngoài, đồng thời vẫn duy trì chính sách hoàn vốn cho cổ đông hiện hữu.

Một vấn đề khác là khả năng cải thiện lợi nhuận sau sáp nhập. Theo Meritz Securities và SK Securities, Shinhan Financial kỳ vọng việc hợp nhất Lotte Insurance với Shinhan EZ Insurance sẽ tạo ra hiệu ứng cộng hưởng đủ để giúp lợi nhuận toàn tập đoàn tăng thêm ít nhất 120 tỷ won trong vòng 3 năm, qua đó nâng ROE bình quân thêm khoảng 0,2 điểm phần trăm.

Tuy nhiên, kết quả hiện tại của Lotte Insurance vẫn chưa khả quan. Trong nửa đầu năm nay, công ty lỗ ròng 19 tỷ won theo mô hình ngoại lệ và lỗ ròng 56,6 tỷ won theo mô hình nguyên tắc. Meritz Securities ước tính rằng để tạo ra lợi nhuận ròng trên 120 tỷ won mỗi năm, Lotte Insurance cần đảm bảo lãi từ hoạt động bảo hiểm khoảng 140 tỷ won và kiểm soát lỗ đầu tư quanh mức 20 tỷ won. Đây là phép tính đơn giản dựa trên mô hình ngoại lệ.

Rủi ro suy giảm CSM cũng là một biến số quan trọng. SK Securities phân tích CSM của Lotte Insurance có thể giảm xuống còn khoảng 1,5 nghìn tỷ won nếu áp dụng mô hình nguyên tắc và điều chỉnh tỷ lệ chiết khấu theo điều kiện thực tế. Điều này đồng nghĩa dư địa ghi nhận lợi nhuận bảo hiểm trong tương lai có thể bị thu hẹp.

LS Securities cũng dự báo Lotte Insurance sẽ cần thêm khá nhiều thời gian để cải thiện lợi nhuận. Công ty này cho rằng, dù kinh nghiệm nâng hiệu quả sau khi tích hợp Shinhan Life là tín hiệu tích cực, chênh lệch giữa dự báo và thực tế ở lãi bảo hiểm, biến động lãi/lỗ đầu tư và khoảng cách về CSM so với các doanh nghiệp phi nhân thọ hàng đầu sẽ khiến việc đưa kết quả kinh doanh về trạng thái ổn định trong ngắn hạn không hề dễ dàng.

Xét cho cùng, thành công của thương vụ sẽ phụ thuộc vào việc Shinhan Financial có thể chuyển mục tiêu mở rộng quy mô mảng phi nhân thọ thành tăng trưởng lợi nhuận thực chất hay không. Theo giới phân tích, hai bài toán then chốt là cải thiện lãi bảo hiểm tại Lotte Insurance và giảm biến động ở mảng đầu tư.

Chuyên viên nghiên cứu Jang Young-im của SK Securities nhận định, dù Shinhan Financial đã củng cố được mảng phi nhân thọ thông qua thương vụ mua lại Lotte Insurance, tập đoàn vẫn còn một chặng đường dài để chứng minh hiệu quả đầu tư thông qua việc ổn định kết quả kinh doanh và cải thiện mức độ an toàn vốn.

Bà Jang cho biết: “Nhìn chung, việc quản lý lãi/lỗ và tỷ lệ vốn đúng như kỳ vọng là không dễ”, đồng thời cho rằng Shinhan Financial hiện đã bước vào giai đoạn phải chứng minh hiệu quả thực tế so với 1,2 nghìn tỷ won vốn đã bỏ ra.