Tesla đã ngừng nhận đơn đặt hàng hai phiên bản phổ thông của Model 3 tại Canada, với lý do đã dùng hết hạn ngạch nhập khẩu xe điện sản xuất tại Trung Quốc. Tuy vậy, dữ liệu công khai từ chính phủ Canada cho thấy phần lớn hạn ngạch năm vẫn còn, khiến động thái này thu hút sự chú ý.

Theo Electrek ngày 13/10 (giờ địa phương), Tesla đã gỡ hai phiên bản Model 3 dẫn động cầu sau (RWD) và dẫn động bốn bánh (AWD) khỏi website đặt hàng tại Canada. Hiện người dùng tại thị trường này chỉ còn có thể đặt mua bản Model 3 Performance AWD.

Tesla cho biết nhu cầu tăng cao đã khiến hạn ngạch nhập khẩu cạn sớm. Hãng nói sẽ mở lại đơn đặt hàng vào tháng 3/2027 nếu được chính phủ Canada cấp thêm hạn ngạch.

Hai phiên bản Model 3 vừa ngừng nhận đặt hàng được sản xuất tại nhà máy Thượng Hải, Trung Quốc. Tesla ra mắt bản RWD của dòng xe này vào tháng 5 với giá 39.490 CAD.

Trước đó, phiên bản Model 3 rẻ nhất có thể đặt mua tại Canada là Long Range AWD, được sản xuất tại nhà máy Fremont của Tesla ở Mỹ, với giá 79.990 CAD. Tuy nhiên, xe sản xuất tại Mỹ đang chịu mức thuế trả đũa 25% do Canada áp dụng. Tesla cũng đã bán hết lượng Model 3 sản xuất tại Mỹ còn tồn kho tại Canada vào tháng 3.

Dù vậy, dữ liệu từ chính phủ Canada lại không hoàn toàn trùng với giải thích của Tesla. Trong tháng 1 năm nay, Canada đã hạ thuế đối với xe điện Trung Quốc từ 100% xuống 6,1%, đồng thời áp hạn ngạch nhập khẩu thường niên ở mức 49.000 xe.

Cơ chế này được áp dụng theo chu kỳ từ tháng 3 năm nay đến tháng 2 năm sau. Về nguyên tắc, giấy phép nhập khẩu được cấp theo thứ tự nộp hồ sơ.

Theo hệ thống kiểm soát xuất nhập khẩu của Canada, tính đến ngày 9/10, số giấy phép đã được sử dụng kể từ ngày 1/3 là 15.931. Như vậy, còn 33.069 xe trong tổng hạn ngạch năm chưa được dùng đến.

Hiện hạn ngạch cho nửa kỳ là 33.397 xe, gồm 24.500 xe cơ bản và 8.897 xe chưa sử dụng từ kỳ trước chuyển sang.

Số liệu nhập khẩu cũng cho thấy biến động đáng chú ý. Lượng xe điện có giá nhập khẩu từ 35.000 CAD trở xuống đã tăng từ 465 xe trong tháng 6 lên 4.743 xe trong tháng 7, sau đó giảm còn 2.597 xe vào tháng 8 và chỉ còn 7 xe trong tháng 9. Theo dữ liệu mới nhất, trong tháng 10 chưa có xe nào thuộc nhóm này được nhập khẩu.

Mức giá nói trên được phân loại theo giá nhập khẩu, không phải giá bán lẻ.

Một khả năng được đặt ra là Tesla đang chịu giới hạn phân bổ riêng trong hạn ngạch nhập khẩu. Global Affairs Canada cho biết cơ quan này theo dõi tình hình nộp hồ sơ và cấp phép để bảo đảm phân bổ công bằng giữa các bên đủ điều kiện, đồng thời có thể dành riêng một phần hạn ngạch cho các hãng xe, bao gồm cả doanh nghiệp mới tham gia thị trường.

Tuy nhiên, chính phủ Canada không công bố hạn ngạch được phân bổ cho từng doanh nghiệp cũng như thời điểm phân bổ cụ thể.

Một khả năng khác là lượng đơn hàng tồn của Tesla đã vượt số giấy phép nhập khẩu mà hãng dự kiến có thể được cấp. Dù theo trường hợp nào, người tiêu dùng muốn mua mẫu Model 3 giá 39.490 CAD nhiều khả năng vẫn sẽ phải chờ ít nhất tới mùa xuân năm 2027.

Diễn biến này cũng làm dấy lên nghi vấn về quy mô của hạn ngạch 49.000 xe mỗi năm. Canada dự kiến nâng hạn ngạch lên 70.000 xe vào năm 2030, nhưng nhu cầu đối với xe điện giá rẻ sản xuất tại Trung Quốc tăng nhanh có thể làm gia tăng tranh luận về việc cơ chế hiện nay đã phản ánh đầy đủ nhu cầu thị trường hay chưa.