Một mô phỏng đàm phán quốc tế nhằm xây dựng cơ chế quản trị cho công nghệ SRM đã không đạt được đồng thuận. Kết quả cho thấy cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc, cùng vấn đề chủ quyền quốc gia, đã lấn át mục tiêu hợp tác ứng phó biến đổi khí hậu và làm suy giảm vai trò của các lập luận khoa học.

Theo Ars Technica ngày 13/10/2026 (giờ địa phương), nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Leeds và Đại học Queen Mary London (Anh) đã tiến hành mô phỏng để đánh giá khả năng xây dựng cơ chế quản trị quốc tế đối với Solar Radiation Modification (SRM).

SRM là tập hợp các biện pháp nhằm phản xạ một phần bức xạ Mặt Trời trở lại không gian để làm chậm quá trình ấm lên toàn cầu. Một trong những phương án thường được nhắc đến là phát tán hạt aerosol vào tầng bình lưu.

Tuy nhiên, công nghệ này cũng làm dấy lên nhiều lo ngại về tác động phụ, như thay đổi lượng mưa theo từng khu vực, gia tăng hiện tượng thời tiết cực đoan hoặc nhiệt độ tăng mạnh nếu việc triển khai bị dừng đột ngột.

Nhóm nghiên cứu mời 35 chuyên gia trong các lĩnh vực ngoại giao, khoa học và an ninh tham gia mô phỏng, với vai trò đại diện cho các quốc gia, doanh nghiệp và tổ chức phi chính phủ. Các bên đã trải qua ba vòng đàm phán giả định, tương ứng với các bối cảnh vào năm 2025, 2027 và 2028.

Bất đồng xuất hiện ngay từ vòng đầu tiên. Nhóm đóng vai Mỹ và Trung Quốc đều bác bỏ những thỏa thuận có thể hạn chế hoạt động nghiên cứu trong nước hoặc khiến họ đánh mất lợi thế công nghệ vào tay đối phương.

Mức độ nghi kỵ tiếp tục gia tăng khi phía Nga được cung cấp thông tin giả định cho rằng Mỹ đang tiến hành nghiên cứu bí mật. Về phần mình, phía Mỹ cũng nghi ngờ Trung Quốc phát triển công nghệ riêng và yêu cầu mở điều tra quốc tế.

Theo kết quả mô phỏng, các khuyến nghị từ giới khoa học cũng không ảnh hưởng nhiều đến tiến trình đàm phán. Những người tham gia chủ yếu quan tâm đến các dữ liệu có lợi cho lập luận của bên mình, thay vì các đánh giá khách quan về tác động khí hậu.

Ở giai đoạn cuối, mô phỏng đưa ra kịch bản Mỹ và Saudi Arabia cùng tiến hành thử nghiệm aerosol. Dù vậy, các bên vẫn không thể thống nhất về một cơ chế giám sát và kiểm chứng chung.

Nhóm nghiên cứu kết luận rằng cả ba vòng đàm phán đều thất bại vì cạnh tranh chiến lược và vấn đề chủ quyền quốc gia.

Liên quan đến vấn đề này, Chính phủ Anh gần đây đã công bố tài liệu chính sách chính thức về SRM, trong đó ủng hộ việc nghiên cứu một cách có trách nhiệm nhưng không ủng hộ triển khai công nghệ này trên thực tế.