ChangXin Memory Technologies (CXMT), nhà sản xuất chip nhớ của Trung Quốc, vừa công bố bước tiến mới trong thiết kế DRAM, kéo theo đợt giảm mạnh của nhóm cổ phiếu chip nhớ toàn cầu. Thị trường lo ngại tốc độ thu hẹp khoảng cách công nghệ của các doanh nghiệp Trung Quốc có thể nhanh hơn dự báo, qua đó gia tăng sức ép lên Samsung Electronics, SK hynix, Micron và nhiều hãng lớn khác.

Theo CNBC ngày 13/10 (giờ địa phương), cuối tuần qua CXMT cho biết đã đạt tiến triển đáng kể trong việc phát triển kiến trúc ô nhớ mới, cho phép lưu trữ nhiều dữ liệu hơn trên cùng một diện tích.

Thông tin này lập tức tác động đến thị trường. Trong giao dịch trước giờ mở cửa tại Mỹ, cổ phiếu Micron giảm 3,7%. Tại Hàn Quốc, SK hynix mất 10%, còn Samsung Electronics giảm 7,4%. Một số cổ phiếu liên quan đến lĩnh vực lưu trữ như SanDisk, Seagate và Western Digital cũng đi xuống.

Tâm điểm chú ý của giới đầu tư là khả năng CXMT rút ngắn khoảng cách công nghệ với các hãng dẫn đầu. Thiết kế mà công ty công bố dựa trên công nghệ “4F square (4F²)”, tập trung thu hẹp diện tích ô nhớ để tăng mật độ lưu trữ. SK hynix cũng từng đưa công nghệ này vào lộ trình phát triển năm 2025. Thị trường cho rằng nếu các doanh nghiệp Trung Quốc đạt kết quả sớm hơn kỳ vọng ở mảng chip nhớ thế hệ mới, lợi thế cạnh tranh của các nhà sản xuất toàn cầu có thể bị suy giảm.

Trong bối cảnh các trung tâm dữ liệu AI mở rộng nhanh, nhu cầu đối với chip nhớ hiệu năng cao ngày càng tăng, nên bất kỳ bước tiến nào của Trung Quốc cũng có thể tạo thêm áp lực cho toàn ngành. Nếu cạnh tranh lan sang các phân khúc tiên tiến như bộ nhớ băng thông cao (HBM), nhà đầu tư sẽ phải đánh giá lại thời gian duy trì lợi thế công nghệ của các hãng hiện tại. Dù vậy, vẫn còn quá sớm để khẳng định bước tiến về thiết kế lần này có thể sớm chuyển thành năng lực sản xuất hàng loạt hoặc giúp CXMT tham gia ngay vào thị trường HBM.

CXMT đang nổi lên như một đại diện đáng chú ý của ngành chip nhớ Trung Quốc. Công ty được thành lập năm 2016 và đặt trụ sở tại Hefei, tỉnh Anhui. Tháng 7, trong phiên giao dịch đầu tiên sau khi niêm yết trên STAR Market thuộc Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải, cổ phiếu CXMT tăng khoảng 466% so với giá chào bán, cho thấy mức độ quan tâm rất lớn của thị trường đối với doanh nghiệp này.

Sau khi niêm yết, cổ phiếu CXMT đã lùi xuống thấp hơn khoảng 4% so với giá IPO 49 nhân dân tệ/cổ phiếu, nhưng vốn hóa thị trường vẫn đạt 3.460 tỷ nhân dân tệ. Mức này tiến sát vốn hóa 3.870 tỷ nhân dân tệ của Tencent, tập đoàn công nghệ lớn nhất Trung Quốc.

Thị phần của CXMT cũng tăng nhanh. Theo báo cáo HSBC công bố ngày 9/10, thị phần DRAM toàn cầu của công ty đã lên khoảng 10%, so với khoảng 4% một năm trước, tức tăng hơn gấp đôi. Việc vẫn mở rộng được thị phần trong bối cảnh Mỹ siết xuất khẩu sang Trung Quốc và hạn chế tiếp cận thiết bị bán dẫn tiên tiến đang khiến các đối thủ toàn cầu phải cảnh giác hơn.

Tuy nhiên, rào cản công nghệ đối với CXMT vẫn rất lớn. Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ hạn chế khả năng tiếp cận thiết bị sản xuất bán dẫn tiên tiến, trong đó có máy quang khắc EUV của ASML (Hà Lan). Bên cạnh đó, việc đưa công nghệ thiết kế tiên tiến vào sản phẩm thực tế, đồng thời bảo đảm tỷ lệ thành phẩm và năng suất ổn định, vẫn là thách thức không nhỏ.

Dù vậy, CXMT được cho là đặt mục tiêu ra mắt sản phẩm chip nhớ dành cho máy chủ dựa trên kiến trúc ô nhớ mới vào cuối năm 2026. Giới đầu tư đang theo dõi liệu tiến bộ công nghệ này có thể chuyển hóa thành sản phẩm thương mại và năng lực sản xuất hàng loạt hay không, cũng như khả năng cạnh tranh về hiệu năng và giá với các đối thủ hiện hữu.

Khả năng mở rộng ra thị trường ngoài Trung Quốc cũng là một biến số quan trọng. Trong báo cáo tháng 8, các nhà phân tích của Citi nhận định khả năng Chính phủ Mỹ cho phép bán chip nhớ sản xuất tại Trung Quốc ở thị trường Mỹ là thấp. Tuy nhiên, họ cũng cho rằng nếu sản phẩm của CXMT thâm nhập được thị trường trung tâm dữ liệu tại châu Âu và các khu vực khác, tác động gián tiếp lên các hãng như Micron vẫn có thể xảy ra. Điều đó đồng nghĩa cạnh tranh nguồn cung chip nhớ toàn cầu có thể trở nên khốc liệt hơn nếu sản phẩm vốn chủ yếu phục vụ thị trường nội địa bắt đầu mở rộng ra nước ngoài.

Động thái của Apple cũng đang được chú ý. Financial Times hồi tháng 7 dẫn nguồn tin cho biết Apple đang thử nghiệm DRAM của CXMT cho các sản phẩm bán tại Trung Quốc, đồng thời đề nghị Chính phủ Mỹ cho phép sử dụng sản phẩm của hãng trên phạm vi rộng hơn. Nếu được chấp thuận, CXMT không chỉ có thêm nguồn cầu ổn định mà còn có cơ hội củng cố độ tin cậy của sản phẩm.

Diễn biến lao dốc của nhóm cổ phiếu chip nhớ lần này cho thấy chỉ riêng thông tin về tiến triển công nghệ của một doanh nghiệp Trung Quốc cũng đủ tác động mạnh tới cục diện cạnh tranh của thị trường bán dẫn toàn cầu. Thiết kế mới của CXMT vẫn cần thời gian để kiểm chứng khả năng thương mại hóa và triển khai sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, đà tăng thị phần cùng triển vọng mở rộng ra thị trường nước ngoài đang khiến áp lực cạnh tranh đối với Samsung Electronics, SK hynix và Micron gia tăng rõ rệt. Trong thời gian tới, thị trường chip nhớ nhiều khả năng sẽ tiếp tục chịu tác động đồng thời từ kỳ vọng tăng trưởng nhờ AI và rủi ro Trung Quốc tăng tốc công nghệ, mở rộng nguồn cung.