Trong bối cảnh hoạt động IPO tại Mỹ chưa phục hồi rõ rệt, các tập đoàn công nghệ lớn đang tăng tốc thâu tóm startup AI, đặc biệt là nhóm công ty kỳ lân. Diễn biến này cho thấy M&A ngày càng trở thành kênh thoái vốn quan trọng đối với giới đầu tư mạo hiểm.

Theo Wall Street Journal, đến hết quý III/2026, tổng quy mô các thương vụ đầu tư mạo hiểm tại Mỹ đạt 515,8 tỷ USD, nhưng hoạt động thu hồi vốn vẫn diễn ra chậm.

Báo cáo Venture Monitor do PitchBook và Hiệp hội Đầu tư mạo hiểm Mỹ (NVCA) công bố cho thấy trong quý III chỉ có 18 doanh nghiệp thực hiện IPO.

Hiện thị trường còn 992 công ty kỳ lân chưa niêm yết, tức các doanh nghiệp được định giá trên 1 tỷ USD. Khi cánh cửa IPO chưa mở rộng cho tất cả, mua bán và sáp nhập (M&A) được xem là lựa chọn thoái vốn khả thi hơn. Đây cũng là lý do Big Tech đẩy mạnh tìm kiếm các mục tiêu AI tiềm năng.

WSJ cho biết Amazon đang đàm phán mua startup phần mềm AI Decartes với mức giá khoảng 7 tỷ USD. Công ty này phát triển phần mềm giúp lập trình viên xây dựng ứng dụng trên nhiều dòng chip AI khác nhau.

Theo WSJ, Amazon theo đuổi thương vụ này nhằm tăng sức cạnh tranh với Nvidia thông qua dòng chip AI tự phát triển Trainium. Decartes đã được quyền truy cập Trainium từ năm 2025, và có thể đóng vai trò hỗ trợ chiến lược mở rộng hệ sinh thái chip AI của Amazon.

Decartes cũng đang phát triển Oasis 3, một mô hình world model. Theo giới thiệu của công ty, Oasis 3 tạo ra môi trường mô phỏng đa góc nhìn vừa sát thực tế vừa có thể kiểm soát, qua đó giúp robot học hỏi, hành động và cải thiện hiệu suất, trước mắt từ lĩnh vực xe tự hành.

WSJ nhận định Amazon có lợi thế riêng trong việc khai thác công nghệ này, do tập đoàn đang trực tiếp vận hành nhiều hoạt động kinh doanh gắn với thế giới thực.

Thị trường cũng đặc biệt chú ý đến Nvidia, doanh nghiệp đang nổi lên như một trong những bên mua chủ động nhất trong ngành công nghệ. Gần đây, hãng liên tiếp có động thái mở rộng ảnh hưởng trong mảng mô hình AI open-weight, lĩnh vực mà nhiều công ty Trung Quốc đang tăng tốc.

Trong tháng 9, Nvidia công bố thương vụ mua nền tảng lưu trữ mô hình AI mở Hugging Face với giá 12,93 tỷ USD. Cùng lúc, hãng ký thỏa thuận cấp phép trị giá 6 tỷ USD với startup AI lập trình Poolside. Thỏa thuận này bao gồm cả việc tuyển dụng phần lớn đội ngũ kỹ sư của Poolside.

Gần đây hơn, Nvidia tiếp tục cân nhắc khả năng rót thêm vốn hoặc thâu tóm hoàn toàn ReflectionAI, một startup phát triển mô hình AI open-weight.

Nvidia hiện là một trong những nhà đầu tư lớn của ReflectionAI, với số vốn đã rót lên tới 800 triệu USD. ReflectionAI được thành lập năm 2024 bởi Misha Laskin và Ioannis Antonoglou, hai cựu nhà nghiên cứu của Google DeepMind. Ngày 5 (không nêu tháng), công ty đã ra mắt mô hình open-weight đầu tiên mang tên Beam.

Financial Times cho biết các cuộc thảo luận hiện mới ở giai đoạn đầu và cấu trúc giao dịch vẫn để ngỏ. Để giảm rủi ro bị cơ quan chức năng xem xét, các bên cũng tính đến phương án acqhire, tức không mua toàn bộ doanh nghiệp mà tuyển nhân sự kèm quyền sử dụng công nghệ.

Salesforce cũng vừa quyết định mua startup khảo sát khách hàng bằng AI Listen Labs. Các điều khoản không được công bố, nhưng mức giá từng được thảo luận vào khoảng 2 tỷ USD. Listen Labs phát triển AI agent phục vụ nghiên cứu khách hàng, từ xác định đúng đối tượng khảo sát, thực hiện phỏng vấn, phân tích câu trả lời đến mô phỏng hành vi. Nền tảng này sở hữu mạng lưới hơn 50 triệu người tham gia và có thể thực hiện phỏng vấn bằng hơn 120 ngôn ngữ. Trước đó, vào tháng 6, Salesforce cũng đã mua startup AI agent cho dịch vụ khách hàng Fin với giá 3,6 tỷ USD.

Một thương vụ tiềm năng khác mà thị trường đang theo dõi là Decagon, startup AI agent chuyên về dịch vụ khách hàng. Business Insider cho biết Decagon đang tiến hành các cuộc trao đổi ban đầu về khả năng bán lại cho ServiceNow và một số doanh nghiệp khác.

Theo nguồn tin này, ngoài ServiceNow, Decagon cũng đã thảo luận sơ bộ với nhiều bên mua tiềm năng khác. Nếu không đạt được thỏa thuận, công ty có thể chuyển sang huy động thêm vốn. Đầu năm nay, Decagon được định giá 4,5 tỷ USD trong một vòng gọi vốn. Thành lập vào tháng 7/2023, công ty cung cấp AI agent ứng dụng AI tạo sinh để tự động hóa các nghiệp vụ tư vấn và chăm sóc khách hàng cho doanh nghiệp. Khách hàng của Decagon hiện có Delta Air Lines, Snapchat và Ticketmaster.