Khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất trong năm nay đang trở nên rõ ràng hơn, trong bối cảnh nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới cũng phát tín hiệu quay lại chu kỳ thắt chặt tiền tệ.

Ngày 12/10 (giờ địa phương), CryptoPolitian dẫn dữ liệu cho biết trong 6 tháng qua, 15 trong số 33 ngân hàng trung ương lớn đã tăng lãi suất điều hành, tương đương 45%. Đây là tỷ lệ cao nhất kể từ năm 2023 và tiến gần mức 55% từng ghi nhận vào các năm 2011 và 2018.

Trước đó, vào năm 2022, khi lạm phát bùng lên sau các gói kích thích quy mô lớn hậu Covid-19, gần 95% ngân hàng trung ương trên thế giới đã chuyển sang thắt chặt. Từ đầu năm 2026 đến nay, đã có 54 ngân hàng trung ương tăng lãi suất. Đáng chú ý, trong 3 tháng gần đây, số lần tăng lãi suất đã vượt số lần giảm lần đầu tiên kể từ tháng 9/2023.

Trong nội bộ Fed, quan điểm cho rằng lạm phát vẫn chưa được kiểm soát hoàn toàn tiếp tục chiếm ưu thế. Phát biểu ngày 12/10 tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Kinh tế Doanh nghiệp Mỹ, Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland Beth Hammack cho rằng Fed cần hành động sớm trước khi lạm phát trở thành vấn đề nghiêm trọng hơn.

Bà nói: “Nếu có thể, tốt hơn là điều chỉnh ở mức nhỏ và tương đối nhanh, thay vì chờ đến lúc phải hành động mạnh hơn”.

Beth Hammack là thành viên có quyền biểu quyết trong các cuộc họp còn lại của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang Mỹ (FOMC) trong năm nay. Theo bà, để đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% kịp thời, Fed cần duy trì lập trường chính sách tiền tệ đủ chặt. Bà cũng lưu ý áp lực giá hiện không còn tập trung ở một số mặt hàng riêng lẻ mà đã lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế, khiến mục tiêu của Fed trở nên khó khăn hơn.

Fed đã tăng lãi suất điều hành vào tháng 9, đánh dấu lần nâng lãi suất đầu tiên trong 3 năm. Khi đó, Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho biết quyết định này nhằm hỗ trợ đưa lạm phát trở lại mục tiêu trong thời gian phù hợp. Ông nhấn mạnh: “Lạm phát đang ở mức quá cao và tình trạng này đã kéo dài quá lâu”.

Dù vậy, các chỉ báo kinh tế của Mỹ vẫn phát đi tín hiệu trái chiều. Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) tháng 8 tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lạm phát lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, ở mức 3%. Một số cách diễn giải khác cho thấy cả PCE toàn phần và PCE lõi trong tháng 8 đều ở mức 3%, không đổi so với tháng 7 và thấp hơn dự báo thị trường. Diễn biến này cho thấy lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt, nhưng chưa đủ để Fed có thể yên tâm.

Ở chiều ngược lại, tăng trưởng GDP quý II của Mỹ đã được điều chỉnh tăng từ 1,5% lên 2,2%, cho thấy nền kinh tế vững hơn dự báo trước đó. Tuy nhiên, thị trường lao động lại suy yếu. Số việc làm phi nông nghiệp trong tháng 9 chỉ tăng 29.000, thấp nhất kể từ đầu năm 2026. Với Fed, việc tiếp tục nâng lãi suất để ghìm lạm phát có thể tạo thêm sức ép lên việc làm.

Diễn biến trên thị trường cũng phản ánh bài toán khó này. Hiện giới đầu tư nghiêng về kịch bản Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tháng 10. Theo CME FedWatch, xác suất giữ nguyên lãi suất đã vượt 78%, trong khi một số ước tính khác đưa ra mức 81%, cao hơn nhiều so với khoảng 54% cách đây một tháng.

Dù vậy, thị trường vẫn đang phản ánh khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất vào tháng 12 ở mức trên 88%.

Nếu kịch bản này xảy ra, người đi vay và doanh nghiệp có thể sẽ phải chịu chi phí vốn cao trong thời gian dài hơn. Trong bối cảnh nhiều ngân hàng trung ương khác cũng không còn nghiêng về xu hướng hạ lãi suất mà quay lại thắt chặt, thị trường ngày càng tập trung vào khả năng điều kiện tài chính toàn cầu sẽ bị siết chặt hơn vào cuối năm.