Nhiều khảo sát gần đây cho thấy Gen Z là nhóm lao động dễ rơi vào tình trạng burnout hơn các thế hệ khác, trong bối cảnh môi trường làm việc thay đổi mạnh sau đại dịch, chi phí sinh hoạt tăng cao và áp lực thích ứng với AI ngày càng lớn.

Theo Gigazine ngày 12/10/2026, Nitin Deoka, giảng viên ngành công tác xã hội tại Đại học Guelph-Humber (Canada), cho rằng burnout ở Gen Z không nên chỉ bị xem là vấn đề thích nghi của từng cá nhân. Theo ông, thay vì gắn cho thế hệ này nhãn “quá coi trọng cân bằng công việc - cuộc sống”, cần nhìn tình trạng kiệt sức như một dấu hiệu cho thấy môi trường làm việc đang có vấn đề.

Một nghiên cứu theo dõi mức độ burnout ở người lao động Anh trong 18 tháng sau khi đại dịch Covid-19 bùng phát cho thấy 80% người thuộc Gen Z tham gia khảo sát cho biết họ từng rơi vào tình trạng này. Ở một khảo sát khác với hơn 13.000 người tại 11 quốc gia, Gen Z cũng là nhóm dễ cảm thấy burnout hơn các thế hệ còn lại. Khảo sát hạnh phúc quốc tế năm 2022 cho thấy khoảng 1/4 số người trong độ tuổi 18-24 nói họ đang chịu mức căng thẳng vượt quá khả năng ứng phó, trong khi 98% cho biết đã trải qua burnout ít nhất một lần.

Deoka giải thích burnout thường xuất hiện khi khoảng cách giữa kỳ vọng đối với công việc và yêu cầu thực tế ngày càng nới rộng. Khi vai trò và đầu việc không rõ ràng, khối lượng công việc quá lớn, trong khi người lao động lại thiếu nguồn lực và kỹ năng cần thiết để đáp ứng, cảm giác kiệt sức sẽ càng trầm trọng hơn.

Biểu hiện của burnout không chỉ là mệt mỏi. Người lao động còn có thể trở nên hoài nghi về công việc, dễ cáu gắt hoặc thiếu tôn trọng người khác, đồng thời suy giảm cảm giác thành tựu cũng như hiệu quả làm việc.

Một trong những nguyên nhân chính là sự thay đổi mạnh mẽ của môi trường lao động trước và sau đại dịch. Nhiều người thuộc Gen Z bước vào thị trường việc làm đúng giai đoạn giãn cách xã hội, khi sự cô lập dần trở thành trạng thái quen thuộc. Việc quy trình và yêu cầu công việc liên tục biến động cũng khiến cơ hội học hỏi từ tương tác trực tiếp với đồng nghiệp bị thu hẹp, qua đó làm tăng gánh nặng thích nghi.

Áp lực kinh tế tiếp tục khiến tình trạng này nặng nề hơn. Lạm phát và chi phí sinh hoạt leo thang ảnh hưởng đến mọi thế hệ, nhưng tác động trực tiếp hơn với nhóm lao động trẻ mới đi làm. Chi phí nhà ở tăng, việc làm kém ổn định và khoảng cách kinh tế ngày càng nới rộng cũng được xem là những yếu tố làm gia tăng cảm giác bất an ở Gen Z.

Sự lan rộng của trí tuệ nhân tạo và quá trình tái cấu trúc công việc cũng tạo thêm sức ép. Anne Corwell Smith, chuyên gia chiến lược nơi làm việc, phân tích rằng Gen Z đang khởi đầu sự nghiệp trong bối cảnh mô hình làm việc hybrid làm suy yếu sự gắn kết với đồng nghiệp, môi trường tự động hóa khiến việc nắm bắt bối cảnh công việc trở nên khó khăn hơn, trong khi nhiều nhà quản lý lại không có đủ thời gian để giải thích cách họ đưa ra quyết định. Khi vai trò và cấu trúc công việc thay đổi, nhóm lao động trẻ vẫn phải đáp ứng các kỳ vọng mới dù chưa có đủ cơ hội để học hỏi và thích nghi.

Ở cấp độ cá nhân, bài viết gợi ý một số cách để giảm cảm giác cô lập và thiết lập ranh giới rõ ràng giữa công việc với cuộc sống riêng. Người lao động có thể chủ động tăng các tương tác thường ngày, như trò chuyện ngắn với đồng nghiệp sau cuộc họp hoặc hẹn uống cà phê mỗi tuần một lần. Việc giữ quỹ thời gian riêng trong lịch trình cá nhân cũng được xem là cần thiết, thay vì liên tục hy sinh đời sống riêng để đổi lấy hiệu suất.

Tuy nhiên, nỗ lực cá nhân là chưa đủ. Deoka nhấn mạnh người sử dụng lao động cần cung cấp hỗ trợ về sức khỏe tinh thần và duy trì các chế độ làm việc linh hoạt, trong khi cấp quản lý phải làm rõ phạm vi công việc và kỳ vọng đối với nhân sự. Ông cũng đề xuất doanh nghiệp xây dựng cơ chế rà soát tình trạng dồn việc quá mức vào một số cá nhân và kịp thời phân bổ lại khi cần.

Theo Deoka, những thay đổi này có thể giúp giảm burnout và nâng mức độ gắn kết với công việc. Ông cho rằng xây dựng môi trường làm việc phù hợp với Gen Z cũng chính là cách tạo ra một nơi làm việc tốt hơn cho mọi thế hệ.