Cryptopolitan ngày 12/10 (giờ địa phương) cho biết CEO Intel Lip-Bu Tan đã công khai bày tỏ quan điểm tích cực với các mô hình AI open-weight do Trung Quốc phát triển, trong bối cảnh giới chức Mỹ đang điều tra hoạt động chưng cất mô hình của một số công ty AI nước này.

Phát biểu tại một buổi tọa đàm do DBS của Singapore tổ chức, ông Tan nhắc đích danh DeepSeek, Kimi và GLM, đồng thời đánh giá các mô hình này là “đủ tốt”.

Lãnh đạo Intel cũng thể hiện sự ủng hộ đối với hệ sinh thái AI mở. Ông cho biết bản thân “rất tin vào open-source”, đồng thời nhấn mạnh các mô hình từ Trung Quốc có lợi thế về chi phí. Theo ông, việc mô hình nào phù hợp với từng công việc sẽ do thị trường quyết định, và tốc độ ứng dụng hiện diễn ra rất nhanh.

Nhận định của ông Tan tương đồng với quan điểm mà CEO Nvidia Jensen Huang từng đưa ra trước đó. Hồi tháng 7, ông Huang bác bỏ lo ngại cho rằng AI Trung Quốc sẽ lấn át doanh nghiệp Mỹ, đồng thời nói các công ty Mỹ cần được trao toàn quyền sử dụng các mô hình open-weight từ Trung Quốc. Khi đó, ông mô tả các mô hình do các công ty AI Trung Quốc phát triển là “xuất sắc”.

Điểm đáng chú ý là những mô hình được Intel nhắc tới lại thuộc các đơn vị đang nằm trong diện điều tra của chính phủ Mỹ. Trong khuyến nghị chung công bố hồi tháng 9, FBI, NSA và CISA cho biết một số doanh nghiệp Trung Quốc, gồm DeepSeek, Kimi của MoonshotAI và GLM của Z.ai, đã tiến hành hoạt động chưng cất mô hình quy mô lớn đối với các mô hình của Mỹ từ cuối năm 2024.

Chưng cất là phương pháp huấn luyện mô hình nhỏ hơn bằng cách học từ đầu ra của mô hình lớn hơn, vốn khá phổ biến trong nghiên cứu AI. Tuy nhiên, phía Mỹ đang đặt câu hỏi về quy mô cũng như mục đích của hoạt động này khi được thực hiện bởi các công ty Trung Quốc. Vì vậy, phát biểu của ông Tan lập tức thu hút chú ý khi xuất hiện giữa lúc cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn.

Tranh luận quanh cách quản lý các mô hình open-weight cũng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Cùng tháng đó, Nvidia cùng Microsoft, Meta, Hugging Face, Mistral và một số bên khác đã ký thư ngỏ kêu gọi cơ quan quản lý tránh đưa ra các quy định quá vội vàng. Bức thư không nhắc trực tiếp đến Trung Quốc, nhưng xuất hiện trong bối cảnh truyền thông đưa tin chính quyền Trump và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đang xem xét phương án cấm và trừng phạt.

Cấu trúc quản trị của Intel cũng khiến tranh cãi trở nên phức tạp hơn. Theo thỏa thuận với chính quyền Trump, Intel dự kiến nhận khoản đầu tư 8,9 tỷ USD, trong đó chính phủ Mỹ sẽ mua 433,3 triệu cổ phiếu với giá 20,47 USD mỗi cổ phiếu, tương đương tỷ lệ sở hữu 9,9%. Nếu tính thêm các khoản trợ cấp hiện có theo Đạo luật CHIPS, tổng mức hỗ trợ từ chính phủ sẽ lên tới 11,1 tỷ USD.

Điều này khiến mối quan hệ lợi ích giữa Intel và chính phủ Mỹ trở nên nhạy cảm hơn. Ông Trump trước đó từng nói chính phủ có thể nắm cổ phần tại OpenAI và Anthropic theo mô hình tương tự như với Intel. Đây cũng là hai công ty AI của Mỹ liên tục nêu quan ngại về hoạt động chưng cất mô hình từ phía Trung Quốc. Nếu kịch bản đó xảy ra, chính phủ Mỹ có thể đồng thời có lợi ích tại một công ty bán dẫn đánh giá cao mô hình Trung Quốc và tại các công ty AI Mỹ đang chỉ trích chính những mô hình này.

Cũng trong ngày, CEO Intel đề cập tới triển vọng của điện toán lượng tử và dự báo công nghệ này có thể bước vào giai đoạn phổ cập trong vòng 3-5 năm tới. Dù vậy, tâm điểm chú ý vẫn là việc người đứng đầu Intel công khai đánh giá tích cực các mô hình open-weight từ Trung Quốc trong lúc Mỹ đang siết điều tra, qua đó cho thấy khoảng cách giữa định hướng quản lý của Washington và lựa chọn thực dụng của doanh nghiệp.