Ngay cả khi Bitcoin phục hồi, nhà đầu tư nắm giữ ETF đòn bẩy 3x vẫn có thể chưa bù lại được khoản lỗ trước đó, theo cảnh báo mới được nhắc lại sau quyết định chấp thuận niêm yết của SEC.

CryptoSlate ngày 10/10 (giờ địa phương) cho biết Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đã phê duyệt quy định niêm yết đối với hai quỹ 3x Bitcoin và 3x Ethereum của công ty quản lý tài sản VS Trust. Động thái này đồng thời làm dấy lên cảnh báo về rủi ro cố hữu trong cấu trúc sản phẩm.

Điểm cốt lõi là các quỹ này được thiết kế để hướng tới mức sinh lời gấp ba biến động trong ngày của tài sản cơ sở, thay vì lợi suất tích lũy trong dài hạn. Do quỹ phải tái cân bằng hằng ngày, việc dự báo đúng xu hướng dài hạn của Bitcoin cũng không đồng nghĩa nhà đầu tư sẽ nhận được mức lợi nhuận tương ứng.

Trong kịch bản Bitcoin giảm mạnh rồi phục hồi, hiệu quả của quỹ có thể lệch đáng kể so với biến động của tài sản cơ sở. Khi thị trường đi xuống, đòn bẩy khiến giá trị quỹ suy giảm nhanh hơn, buộc quỹ phải hạ mức tiếp xúc để duy trì hệ số mục tiêu. Đến khi giá hồi phục, phần lợi nhuận mới chỉ được tính trên nền vốn đã bị thu hẹp, khiến nhà đầu tư có thể vẫn chưa hòa vốn ngay cả khi Bitcoin trở lại mức ban đầu.

SEC cũng từng nêu ví dụ trong tài liệu hướng dẫn nhà đầu tư: trong vòng 4 tháng, một chỉ số tăng khoảng 8%, nhưng quỹ đặt mục tiêu sinh lời gấp 3 lần theo ngày lại ghi nhận mức lỗ 53%. Dù đây không phải ví dụ trực tiếp với Bitcoin, trường hợp này cho thấy rõ rủi ro phát sinh từ cơ chế tái cân bằng hằng ngày.

Ở chiều ngược lại, nếu xu hướng tăng được duy trì liên tục, hiệu ứng lãi kép có thể giúp mức sinh lời tích lũy vượt quá 3 lần. Tuy nhiên, với cấu trúc quỹ dạng này, không chỉ xu hướng cuối cùng mà cả quá trình biến động giá trong từng giai đoạn cũng ảnh hưởng lớn đến kết quả đầu tư.

Cấu trúc sản phẩm cũng khác ETF thông thường. Thay vì nắm giữ trực tiếp Bitcoin hay Ethereum giao ngay, các quỹ này sử dụng hợp đồng tương lai. Do hợp đồng tương lai có kỳ hạn, quỹ phải liên tục chuyển đổi vị thế sang kỳ hạn mới; chênh lệch giá trong quá trình đó có thể làm phát sinh thêm chi phí hoặc, trong một số trường hợp, mang lại lợi ích. Vì vậy, không thể đơn giản lấy mức tăng giá giao ngay của Bitcoin rồi nhân ba để ước tính lợi suất quỹ.

Chi phí vận hành cũng là yếu tố đáng chú ý. Theo hồ sơ sửa đổi mà VS Trust nộp ngày 7/10, phí quản lý thường niên của cả hai sản phẩm đều ở mức 1,85%. Hồ sơ này cũng đưa ra mức lợi nhuận ước tính cần đạt để bù đắp chi phí là 1,98% đối với quỹ Bitcoin và 2,78% đối với quỹ Ethereum. Điều đó có nghĩa là ngay cả khi dự đoán đúng xu hướng thị trường, nhà đầu tư vẫn phải vượt qua ngưỡng chi phí mới có thể tạo ra lãi thực.

Cách xử lý thuế cũng khác với ETF thông thường. Hai sản phẩm này không được xếp vào nhóm ETF theo mô hình công ty đầu tư phổ biến theo Đạo luật Công ty Đầu tư năm 1940, mà nhiều khả năng sẽ được phân loại là “commodity pool”. Nếu vậy, nhà đầu tư có thể phải khai thuế theo mẫu Schedule K-1 và vẫn có thể phát sinh nghĩa vụ thuế ngay cả khi chưa nhận phân phối tiền mặt.

Hiện hai quỹ chưa bắt đầu giao dịch. Theo công bố ngày 7/10, quyết định lần này mới chỉ mở đường cho việc niêm yết và chưa có dữ liệu hiệu suất thực tế. Tổ chức phát hành cũng cảnh báo nhà đầu tư có thể mất toàn bộ vốn chỉ trong một ngày hoặc sau một đêm.

Việc được chấp thuận niêm yết giúp các ETF đòn bẩy 3x Bitcoin và Ethereum tiến thêm một bước ra thị trường. Tuy nhiên, sản phẩm mà nhà đầu tư mua không đơn thuần là một cược chiều giá, mà là một cấu trúc phức tạp gồm cơ chế bám lợi suất theo ngày, tái cân bằng hằng ngày, chi phí từ hợp đồng tương lai và các nghĩa vụ thuế đi kèm.