Bản nâng cấp lớn tiếp theo của Ethereum mang tên Glamsterdam đã vượt qua bước thử nghiệm đầu tiên trên testnet Sepolia. Ngày 6/10 theo giờ địa phương, bản nâng cấp này được triển khai trên Sepolia và xác nhận block ổn định, không ghi nhận sự cố đáng kể.

Glamsterdam là tên gọi ghép từ Gloas, bản nâng cấp ở lớp đồng thuận, và Amsterdam, bản nâng cấp ở lớp thực thi.

Theo Bankless, giới nghiên cứu Ethereum đang tỏ ra lạc quan với kết quả ban đầu. Barnabé Monnot, nhà nghiên cứu tại Ethar Labs, cho biết trên mạng xã hội X rằng sau khi hoàn tất nâng cấp, năng lực xử lý trên layer 1 của Ethereum có thể tăng ít nhất 3 lần, trong khi kích thước smart contract tăng khoảng 2,5 lần. Toni Wahrstätter, nhà nghiên cứu thuộc Ethereum Foundation, đánh giá đây có thể là đợt mở rộng thông lượng lớn nhất kể từ khi Ethereum ra mắt.

Một trong những thay đổi quan trọng nhất là gas limit. Mỗi block trên Ethereum đều bị giới hạn bởi chỉ số này. Glamsterdam được thiết kế để mạng có thể vận hành an toàn ngay cả khi gas limit tăng từ 60 triệu hiện nay lên khoảng 200 triệu, tương đương cao hơn khoảng 3,3 lần.

Trên mainnet Ethereum, gas limit đã duy trì quanh mức 30 triệu trong nhiều năm trước khi tăng lên 60 triệu qua ba đợt trong năm 2025. Ngay cả ở bản nâng cấp London năm 2021, khi kích thước block tối đa được nới gấp đôi, mục tiêu khi đó cũng chỉ ở mức 15 triệu.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa thông lượng sẽ tự động tăng gấp 3 ngay sau khi nâng cấp. Theo Bankless, Glamsterdam chủ yếu thay đổi cơ chế tạo block để đảm bảo an toàn khi block lớn hơn. Mức tăng gas limit cụ thể sau đó vẫn sẽ do các validator quyết định.

Glamsterdam gồm 18 Đề xuất cải tiến Ethereum, trong đó Bankless nhấn mạnh ba thay đổi chính.

Đầu tiên là EIP-7732, với trọng tâm là áp dụng ePBS, viết tắt của enshrined Proposer-Builder Separation.

Hiện Ethereum vận hành theo mô hình trong đó các builder chuyên nghiệp tạo block rồi chuyển cho validator thông qua một bên trung gian gọi là relay. Khi ePBS được triển khai, proposer sẽ cam kết trước với các gói thầu đã được builder ký, còn builder công bố toàn bộ block ở bước sau. Cách làm này giúp phần lớn validator có thêm thời gian để kiểm chứng giao dịch, từ khoảng 4 giây lên 9 giây. Khi thời gian kiểm tra tăng hơn gấp đôi, mạng có thể xử lý block lớn hơn và chứa nhiều giao dịch hơn.

Thay đổi thứ hai là EIP-7928, giới thiệu cơ chế “danh sách truy cập theo block” (BAL).

Theo cơ chế này, hệ thống sẽ đính kèm trước danh sách dữ liệu sẽ được truy cập trong block, cùng các thay đổi giá trị sau khi xử lý. Hiện nay, hệ thống phải mở từng giao dịch mới xác định được dữ liệu mà giao dịch đó truy cập, khiến việc xử lý diễn ra tuần tự. Với BAL, hệ thống có thể nạp trước dữ liệu cần thiết và kiểm tra nhiều giao dịch song song. Bankless ví von rằng ePBS giúp kéo dài thời gian kiểm tra, còn BAL giống như cho phép nhiều dây chuyền lắp ráp vận hành cùng lúc.

Thay đổi thứ ba là mở rộng kích thước contract và điều chỉnh chi phí. Sau nâng cấp, kích thước tối đa của smart contract trên Ethereum sẽ tăng từ 24 KiB lên 64 KiB. Trước đây, nhiều dịch vụ lớn buộc phải chia nhỏ mã nguồn do vướng trần kích thước; thay đổi này được kỳ vọng sẽ giảm bớt hạn chế đó.

Về lộ trình, bước tiếp theo của Glamsterdam là triển khai trên testnet Hoodi. Mốc ngày 27/10 đang được nhắc tới như thời điểm dự kiến, nhưng chưa được chốt. Mục tiêu hiện tại là đưa bản nâng cấp lên mainnet trong quý IV/2026.

Trước đó, Glamsterdam từng được lên kế hoạch triển khai trong nửa đầu năm 2026. Việc áp dụng trên Sepolia cũng đã lùi từ ngày 3/8/2026 sang 6/10/2026, cho thấy tiến độ các bước tiếp theo vẫn có thể thay đổi.

Ethereum Foundation cũng cảnh báo rằng các ví, indexer và công cụ ước tính gas đang giả định gas limit có trần cố định có thể gặp trục trặc nếu không cập nhật theo Glamsterdam. Bankless đồng thời lưu ý các hoạt động tạo nhiều tài khoản và tiêu tốn nhiều không gian lưu trữ, như airdrop, minting hay tạo ví mới, cũng có thể làm tăng áp lực chi phí.