Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét áp dụng khoản phí cố định hằng năm đối với các tập đoàn công nghệ lớn như Apple, Google và Meta trong khuôn khổ kế hoạch tạo nguồn thu mới cho ngân sách khối. Động thái này được xem là phương án dung hòa giữa mục tiêu tăng thu từ Big Tech và giảm nguy cơ phát sinh căng thẳng thương mại với Mỹ.

Ngày 7/10 (giờ địa phương), 9to5Mac và Reuters đưa tin Ủy ban châu Âu đang thảo luận việc điều chỉnh cơ chế CORE. Theo đề xuất này, EU sẽ thu một khoản phí hằng năm đối với các doanh nghiệp đạt ngưỡng quy mô nhất định và hoạt động tại thị trường châu Âu, qua đó bổ sung nguồn thu cho ngân sách chung của khối.

Khác với thuế dịch vụ số từng được thảo luận trước đây, CORE không chỉ nhắm vào các công ty công nghệ Mỹ mà áp dụng cho doanh nghiệp lớn thuộc mọi ngành nghề và quốc tịch.

Theo phương án hiện tại của Ủy ban châu Âu, doanh nghiệp có doanh thu ròng hằng năm tại EU vượt 100 triệu euro sẽ phải nộp từ 100.000 euro đến 750.000 euro mỗi năm, tùy theo bậc doanh thu. EU ước tính cơ chế này có thể mang lại trung bình khoảng 6,8 tỷ euro mỗi năm trong giai đoạn 2028-2034.

Tuy nhiên, giới chức EU gần đây đang cân nhắc nâng ngưỡng áp dụng để giảm gánh nặng cho các doanh nghiệp châu Âu quy mô vừa, đồng thời tăng mức đóng góp từ những tập đoàn có quy mô rất lớn như Apple, Google và Meta. Các tiêu chí cụ thể và biểu phí mới hiện chưa được chốt.

Một lý do khác khiến EU muốn điều chỉnh cơ chế này là lo ngại rủi ro xung đột thương mại với Mỹ. Chính quyền Tổng thống Donald Trump từng cảnh báo có thể áp thuế trả đũa và các biện pháp khác đối với các sắc thuế số ở nước ngoài mà Washington cho là bất lợi cho doanh nghiệp Mỹ. EU cho rằng nếu áp dụng cùng một bộ tiêu chí đối với mọi tập đoàn lớn, chỉ trích về việc “phân biệt đối xử với doanh nghiệp Mỹ” sẽ giảm bớt.

Sự thiếu chắc chắn của hệ thống thuế quốc tế cũng là yếu tố tác động đến quyết định này. Năm ngoái, Tổng thống Trump tuyên bố thỏa thuận thuế toàn cầu của OECD sẽ không có hiệu lực tại Mỹ nếu không được Quốc hội thông qua. Sau đó, OECD trong năm nay đã xây dựng cơ chế vận hành “side by side” cho thuế tối thiểu toàn cầu với 147 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng bất đồng liên quan đến cách đánh thuế doanh nghiệp số ở từng nước vẫn chưa được giải quyết.

Để CORE có hiệu lực, EU vẫn phải hoàn tất các thủ tục tiếp theo, trong đó có yêu cầu được toàn bộ các nước thành viên nhất trí thông qua. Mục tiêu của khối là triển khai cơ chế này từ năm 2028, trùng với thời điểm bắt đầu chu kỳ ngân sách dài hạn 2028-2034.