Hàn Quốc và 14 nước đã ra tuyên bố chung cấp bộ trưởng về việc phối hợp ứng phó tình trạng dư thừa công suất mang tính cơ cấu, trong bối cảnh vấn đề này ngày càng nổi lên như một rủi ro đối với thương mại và công nghiệp toàn cầu.

Ngày 7/10 (giờ địa phương), Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc cho biết tuyên bố trên được công bố tại trụ sở Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) ở Paris, Pháp. Ngoài Hàn Quốc, các bên tham gia gồm Argentina, Australia, Canada, Liên minh châu Âu (EU), Pháp, Đức, Ấn Độ, Italy, Nhật Bản, Mexico, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh và Mỹ.

Động thái này bắt nguồn từ Hội nghị Bộ trưởng Thương mại G20 diễn ra trong hai ngày từ ngày 30/9 tại Milwaukee, Mỹ. Khi đó, phần lớn thành viên cùng bày tỏ quan ngại về tình trạng dư thừa sản xuất và sự cần thiết phải phối hợp hành động. Tuy nhiên, khác biệt quan điểm giữa một số nước khiến G20 không đạt được đồng thuận chung. Sau đó, các nước có lập trường tương đồng đã lựa chọn ra tuyên bố cấp bộ trưởng riêng ngoài khuôn khổ G20.

Theo tuyên bố, dư thừa công suất mang tính cơ cấu là một thách thức nghiêm trọng đối với kinh tế toàn cầu cũng như từng nền kinh tế. Văn bản nêu ba dấu hiệu của tình trạng này, gồm công suất liên tục vượt nhu cầu toàn cầu; năng lực đó không thể tồn tại trong điều kiện thị trường bình thường; và việc hình thành hoặc duy trì công suất có liên quan đến chính sách hay sự can thiệp của chính phủ.

Nhóm 15 bên cũng cảnh báo tình trạng dư thừa công suất ở một quốc gia có thể khiến các đối tác thương mại ngày càng phụ thuộc vào hàng hóa từ nước đó, qua đó làm gia tăng mức độ dễ tổn thương trước các hành vi cưỡng ép kinh tế, như những biện pháp hạn chế xuất khẩu tùy tiện. Tuyên bố không nêu đích danh quốc gia nào.

Các bên dự kiến trước mắt thiết lập cơ chế tham vấn chuyên trách đối với 5 lĩnh vực gồm ôtô và xe điện, pin, hóa chất, pin mặt trời và bán dẫn phổ thông. Tuyên bố nhấn mạnh phạm vi quan ngại không chỉ dừng ở 5 lĩnh vực này.

Thông qua cơ chế trên, các nước sẽ rà soát theo từng ngành để xác định có hay không tình trạng dư thừa công suất, đánh giá tác động đối với thị trường và ngành công nghiệp, đồng thời thảo luận biện pháp ứng phó. Nhóm cũng kêu gọi các nước xử lý những chính sách và thông lệ phi thị trường gây méo mó thị trường.

Tuyên bố nhắc lại rằng tại Hội nghị Bộ trưởng Thương mại G20 ở Thượng Hải và Hội nghị Thượng đỉnh G20 tại Hàng Châu năm 2016, các nước từng cam kết phối hợp xử lý vấn đề này, đồng thời Diễn đàn Toàn cầu về dư thừa công suất thép cũng được thành lập trong giai đoạn đó. Tuy nhiên, theo đánh giá của nhóm, tình trạng dư thừa công suất đã trở nên nghiêm trọng hơn kể từ sau năm 2016, trong khi số nước áp dụng các biện pháp bảo vệ ngành sản xuất trong nước đang gia tăng.

Nhóm cho rằng việc chia sẻ thông tin và triển khai các biện pháp bổ trợ lẫn nhau sẽ hiệu quả hơn so với cách ứng phó đơn lẻ của từng nước.

Theo kế hoạch, các quan chức cấp cao của các bên tham gia sẽ tổ chức một cuộc họp riêng tại Paris nhân dịp Ủy ban Thương mại OECD nhóm họp, qua đó khởi động các cuộc thảo luận về hợp tác. Cơ chế tham vấn này cũng có thể mở cho cả các nước không phải thành viên OECD.

Trước tháng 12 năm nay, một cuộc họp cấp chuyên viên dự kiến sẽ được tổ chức để bàn về cách thức vận hành cơ chế, chia sẻ thông tin và dữ liệu có thể công khai liên quan đến tác động công nghiệp của tình trạng dư thừa công suất, cũng như các nỗ lực giảm thiểu thiệt hại. Các bên đồng thời sẽ thúc đẩy việc sử dụng nguồn dữ liệu từ OECD và các tổ chức khác.

Đại diện Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc cho biết chính phủ sẽ tích cực tham gia xây dựng nền tảng hợp tác theo từng lĩnh vực và các cuộc thảo luận tiếp theo, nhằm nâng cao hiệu quả ứng phó với vấn đề dư thừa công suất toàn cầu và tăng cường phối hợp chặt chẽ với các nước chủ chốt.