Làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI) đang đẩy nhanh tốc độ mở rộng trung tâm dữ liệu trên toàn cầu. Mỹ là quốc gia tăng mạnh nhất về số lượng cơ sở kể từ năm 2023, nhưng xét về rủi ro tài nguyên nước, Chile và Bỉ lại chịu sức ép lớn hơn.

TechRadar ngày 6/10 dẫn dữ liệu từ Comparitech cho biết, phân tích tại 143 quốc gia cho thấy số trung tâm dữ liệu tại Mỹ tăng từ 5.300 cơ sở năm 2023 lên 5.427 cơ sở trong năm nay, tương đương tăng thêm 127 cơ sở. Nga tăng từ 174 lên 251 cơ sở, tương đương 44%, trong khi Anh tăng từ 465 lên 523 cơ sở, tương đương 12%.

Tuy nhiên, Comparitech lưu ý đây là biến động trong danh sách thống kê trung tâm dữ liệu, nên không đồng nghĩa toàn bộ với số dự án xây mới trên thực tế.

Ở góc độ môi trường, việc mở rộng trung tâm dữ liệu tại các khu vực khan hiếm nước đang làm dấy lên nhiều lo ngại. Theo chỉ số căng thẳng nước quốc gia của Viện Tài nguyên Thế giới (WRI), Chile đạt 4,5/5 điểm, Bỉ đạt 4,4 điểm, trong khi Mỹ ở mức 2,6 điểm và Anh là 1,3 điểm.

WRI xếp nhóm 4-5 điểm vào mức “căng thẳng nước cực kỳ nghiêm trọng”, tức hơn 80% tổng lượng nước tái tạo sẵn có đã được khai thác cho nông nghiệp, công nghiệp và nhu cầu sinh hoạt.

Tại Chile, số trung tâm dữ liệu tăng từ 46 lên 59 cơ sở kể từ năm 2023, tức thêm 13 cơ sở. Theo bài viết, các trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Quilicura, phía bắc Santiago, sử dụng khoảng 1,5 tỷ lít nước mỗi năm. Trong cùng giai đoạn, Bỉ cũng tăng từ 69 lên 81 cơ sở.

Dù vậy, báo cáo nhấn mạnh không thể quy trực tiếp tình trạng căng thẳng nước cho riêng đà gia tăng trung tâm dữ liệu.

Mức tiêu thụ nước giữa các cơ sở cũng chênh lệch rất lớn. Comparitech cho biết một trung tâm dữ liệu quy mô lớn có thể sử dụng tối đa khoảng 5 triệu gallon nước mỗi ngày, tương đương 18.927.059 lít. Tuy nhiên, đây chỉ là mức tham chiếu chung cho một cơ sở lớn, không phải lượng tiêu thụ thực tế của một trung tâm dữ liệu cụ thể tại Bỉ.

Ngoài bài toán tài nguyên nước, báo cáo cũng đề cập tới rủi ro an ninh. Hồi tháng 3, các cơ sở AWS tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất và Bahrain bị ảnh hưởng bởi cuộc tấn công của Iran. Tại Ukraine, các trung tâm dữ liệu cũng chịu thiệt hại trong các đợt tấn công của Nga.

Theo phân tích này, việc tập trung dày đặc trung tâm dữ liệu có thể giúp tối ưu hiệu quả về điện năng và hạ tầng mạng. Tuy nhiên, xu hướng đó đồng thời làm gia tăng sức ép lên tài nguyên địa phương, tăng rủi ro tập trung vào một điểm lỗi và khiến các cơ sở này dễ trở thành mục tiêu quân sự hơn.