Khối chứng khoán Hàn Quốc đang bước vào kỳ giám sát của Quốc hội trong bối cảnh áp lực gia tăng quanh hai vấn đề lớn: thua lỗ của nhà đầu tư cá nhân với các sản phẩm ETF, ETN đòn bẩy và nghịch đảo theo từng mã riêng lẻ, cùng nguy cơ mất an toàn thông tin sau loạt vụ tấn công mạng trong ngành tài chính. Trọng tâm rà soát lần này được cho là sẽ hướng vào cơ chế bảo vệ nhà đầu tư, năng lực ứng phó an ninh mạng và hệ thống kiểm soát nội bộ tại các công ty chứng khoán.

Theo giới tài chính đầu tư, Ủy ban Chính sách của Quốc hội Hàn Quốc sẽ giám sát Ủy ban Dịch vụ Tài chính (FSC) vào ngày 8.

Các nội dung chính dự kiến được nêu ra gồm quá trình đưa ETF, ETN đòn bẩy theo từng mã riêng lẻ ra thị trường, công tác giám sát sau đó và khả năng ứng phó với nguy cơ lộ lọt thông tin trong ngành tài chính.

Tuy vậy, lãnh đạo các công ty chứng khoán và công ty quản lý tài sản từng được nhắc đến như nhân chứng liên quan đến việc đưa các sản phẩm đòn bẩy ra thị trường lại không có tên trong danh sách nhân chứng của phiên giám sát ngày 8.

Những nhân vật do phe đối lập đề nghị triệu tập, gồm Park Hyeon-ju, Chủ tịch Mirae Asset Financial Group; Kim Nam-gu, Chủ tịch Korea Investment Holdings; Kim Seong-hwan, CEO Korea Investment & Securities; và Bae Jae-gyu, CEO Korea Investment Management, đều không được thông qua.

Vì vậy, phiên giám sát FSC lần này nhiều khả năng sẽ tập trung vào trách nhiệm của cơ quan quản lý trong quá trình cho ra mắt sản phẩm, công tác giám sát hậu kiểm và hiệu quả của các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư. Trước phiên giám sát Cơ quan Giám sát Tài chính (FSS) ngày 19 và phiên giám sát tổng hợp ngày 22, khả năng bổ sung nhân chứng vẫn để ngỏ.

Tranh cãi quanh các sản phẩm đòn bẩy bùng lên trở lại sau khi quy mô thua lỗ thực tế của nhà đầu tư cá nhân được công bố.

Theo tài liệu của FSS do văn phòng nghị sĩ Choi Eun-seok, thuộc đảng Quyền lực Nhân dân, công bố ngày 6, trong giai đoạn từ 27/5 đến 14/8, nhà đầu tư cá nhân giao dịch ETP niêm yết dạng đòn bẩy và nghịch đảo theo từng mã riêng lẻ thông qua 10 công ty kinh doanh đầu tư tài chính tổng hợp đã ghi nhận khoản lỗ thực hiện 2,3242 nghìn tỷ won.

Tại phiên giám sát Bộ Tài chính - Kinh tế cùng ngày, nhiều câu hỏi cũng tập trung vào việc liệu rủi ro đã được đánh giá đầy đủ trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường hay chưa, cũng như cơ chế bảo vệ nhà đầu tư có phù hợp hay không.

Lee Hyeong-il, Phó thủ tướng phụ trách kinh tế, cho biết việc triển khai từng sản phẩm tài chính thuộc thẩm quyền chủ trì của FSC, đồng thời bày tỏ lấy làm tiếc về khoản thua lỗ của nhà đầu tư. Kwon Dae-yeong, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Tài chính - Kinh tế, người từng giữ cương vị Phó chủ tịch FSC khi sản phẩm được đưa ra thị trường, cũng đưa ra quan điểm tương tự.

Về phía cơ quan quản lý, từ ngày 16/7, nhà chức trách đã tạm dừng niêm yết mới và cấm hoạt động quảng cáo đối với các sản phẩm liên quan. Từ ngày 31/7, mức ký quỹ cơ bản cũng được nâng từ 10 triệu won lên 30 triệu won tiền mặt.

Đồng thời, các tài sản từng được chấp nhận thay thế cho tiền mặt như cổ phiếu, ETF, trái phiếu và các khoản vay ký quỹ cầm cố bằng tiền bán chứng khoán đã bị loại khỏi cách tính ký quỹ cơ bản. Tiền bán chứng khoán cũng chỉ được tính sau khi hoàn tất thanh toán và thực tế được ghi nhận bằng tiền mặt.

Sau khi quy định được siết lại, quy mô giao dịch giảm mạnh. Theo Sàn giao dịch chứng khoán Hàn Quốc (KRX), so với một tháng trước thời điểm áp dụng quy định ký quỹ, giá trị giao dịch bình quân ngày của 16 ETF đòn bẩy và nghịch đảo theo từng mã riêng lẻ trong một tháng sau đó đã giảm khoảng 92%, từ 12,25 nghìn tỷ won xuống 9,9 nghìn tỷ won.

Tuy nhiên, tại kỳ giám sát lần này, trọng tâm chất vấn được dự báo không nằm ở mức giảm giao dịch, mà ở việc cảnh báo rủi ro thua lỗ đã đầy đủ hay chưa, công tác giáo dục nhà đầu tư có phù hợp hay không, và liệu các công ty quản lý quỹ cùng công ty chứng khoán đã thực hiện đúng trách nhiệm trong phân phối sản phẩm và quản lý thị trường hay chưa.

Song song với tranh cãi về sản phẩm đòn bẩy, các vụ tấn công mạng trong ngành tài chính cũng đang trở thành vấn đề nóng đối với khối chứng khoán. Sau khi tiếp nhận sự cố xâm nhập tại Shinhan Bank vào ngày 30 tháng trước, cơ quan quản lý đã tiến hành thanh tra tại chỗ. Tiếp đó, các sự cố tương tự tiếp tục được ghi nhận tại KB Kookmin Bank, Hana Bank, BNK Busan Bank cùng một số ngân hàng tiết kiệm và công ty tài chính, buộc phạm vi kiểm tra phải mở rộng ra toàn ngành.

Cơ quan quản lý yêu cầu các công ty chứng khoán và tổ chức liên quan khẩn trương hoàn tất trước ngày 8 việc kiểm tra khả năng ngăn chặn tấn công, xác định có phát sinh thiệt hại hay không, đồng thời rà soát tình trạng bảo mật của các hệ thống kết nối ra bên ngoài. Nhiều công ty chứng khoán lớn cũng đã chặn các địa chỉ IP bị sử dụng trong các cuộc tấn công, đồng thời rà soát lại điểm truy cập bên ngoài, cơ chế xác thực và hiện trạng lưu trữ thông tin cá nhân.

Ngày 7, FSS tiếp tục yêu cầu toàn ngành chứng khoán tiến hành rà soát toàn diện hệ thống bảo mật công nghệ thông tin.

Tại cuộc họp cùng ngày với bộ phận kiểm toán của 21 công ty chứng khoán lớn, Seo Jae-wan, Phó viện trưởng phụ trách khối đầu tư tài chính của FSS, đề nghị từng doanh nghiệp nâng mức cảnh giác, rà soát tổng thể hệ thống bảo mật và kiểm tra hạ tầng IT. Ông cũng yêu cầu các công ty nhanh chóng, chính xác xác định khả năng phát sinh thiệt hại đối với nhà đầu tư và triển khai ngay các biện pháp bảo vệ khi cần thiết.

Bên cạnh an ninh mạng, hệ thống kiểm soát nội bộ cũng được đưa vào diện kiểm tra trọng điểm.

FSS cho biết các vi phạm tái diễn như ghi sai hoặc ghi thiếu trong tài liệu mô tả sản phẩm, hay chào bán qua điện thoại cá nhân, vẫn tiếp tục xuất hiện. Cơ quan này vì vậy yêu cầu tăng cường cơ chế kiểm toán theo hướng phòng ngừa, thay vì chỉ phát hiện sau khi sự việc xảy ra. FSS cũng đề nghị kiểm tra việc thực thi các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư được đưa ra gần đây, trong đó có cơ chế tự quản lý cho vay ký quỹ và phương án khắc phục quảng cáo sai lệch, phóng đại.

Trước đó, tại cuộc họp khẩn về kiểm tra toàn ngành tài chính ngày 4, Chủ tịch FSC Lee Eok-won nhấn mạnh rằng lỗ hổng bảo mật tại một tổ chức có thể lan rộng thành rủi ro cho toàn ngành, đồng thời yêu cầu rà soát lại từ gốc hệ thống an ninh thông tin.