Thị phần hashrate Bitcoin của Mỹ tiếp tục giảm trong ước tính mới nhất, trong khi Nga tăng lên và thu hẹp khoảng cách với thị trường lớn nhất thế giới. Dù vậy, cấu trúc tập trung của ngành gần như chưa thay đổi khi Mỹ, Nga và Trung Quốc vẫn chiếm tổng cộng 65,4% hashrate toàn mạng.

Ngày 6/10 (giờ địa phương), CryptoSlate dẫn dữ liệu ước tính theo quốc gia trong tháng 10 của Hashrate Index cho biết chênh lệch giữa Mỹ và Nga đã thu hẹp so với kỳ trước.

Cụ thể, hashrate ước tính của Mỹ giảm từ 345 EH/s xuống 335 EH/s, kéo thị phần từ 36,7% xuống 35,6%. Ở chiều ngược lại, Nga tăng từ 162 EH/s lên 170 EH/s, tương ứng thị phần tăng từ 17,2% lên 18,1%. Trung Quốc cũng giảm nhẹ, từ khoảng 115 EH/s xuống 110 EH/s.

Tính chung, thị phần hashrate của ba quốc gia đứng đầu giảm 0,8 điểm phần trăm, từ 66,2% xuống 65,4%. Tuy nhiên, hashrate toàn mạng gần như đi ngang, chỉ nhích từ khoảng 940 EH/s lên 941 EH/s. Điều này cho thấy phân bổ theo địa lý có thay đổi, nhưng chưa đủ cơ sở để kết luận năng lực khai thác của toàn thị trường tăng hoặc giảm mạnh.

Đáng chú ý, dù được công bố dưới nhãn “cập nhật quý IV”, bộ dữ liệu này chủ yếu phản ánh diễn biến của quý III. Hashrate Index cũng lưu ý đây không phải số liệu chốt của quý IV hay dữ liệu thời gian thực tính đến ngày 6/10.

Vì vậy, số liệu theo quốc gia phù hợp hơn để theo dõi xu hướng theo quý, thay vì xem như dữ liệu ngắn hạn đã được xác nhận.

Diễn biến Mỹ giảm, Nga tăng là điểm đáng chú ý nhất trong lần cập nhật này. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa máy đào đã dịch chuyển trực tiếp từ Mỹ sang Nga.

Theo CryptoSlate, hashrate theo quốc gia có thể thay đổi ngay cả khi thiết bị tại một nước tạm ngừng hoạt động, trong lúc công suất được bổ sung ở nước khác. Chỉ nhìn vào số liệu tổng hợp theo quốc gia là chưa đủ để xác nhận có hay không dòng dịch chuyển thiết bị giữa hai thị trường.

Ngoài ra, thống kê theo quốc gia chỉ phản ánh nơi hoạt động khai thác diễn ra, chứ không cho biết chủ sở hữu cuối cùng của thiết bị là ai, cũng như ai là bên quyết định lựa chọn giao dịch và tạo khối. Đơn vị vận hành mining pool có thể khác với chủ sở hữu máy đào, dù dữ liệu vị trí của Hashrate Index vẫn cho thấy nơi đặt thiết bị.

Theo hướng dẫn dành cho nhà phát triển Bitcoin, trong mô hình pool, thợ đào cung cấp năng lực băm, còn mining pool phụ trách phân công tác vụ và phân phối phần thưởng. Với cấu trúc Stratum truyền thống, vẫn có những cách vận hành khiến thợ đào không thể tự xem hoặc tự thêm giao dịch vào khối.

Điều đó đồng nghĩa, ngay cả khi thiết bị khai thác được phân tán sang nhiều quốc gia hơn, cũng khó khẳng định quyền quyết định nội dung khối đã phân tán hơn. CryptoSlate cho rằng việc lựa chọn giao dịch có thể tách biệt với vị trí vật lý của thiết bị.

Stratum V2 cho phép thợ đào tùy chọn sử dụng tính năng tự chọn tập giao dịch, song hiện chưa có dữ liệu xác nhận mức độ phổ biến thực tế của tính năng này.

Về nguyên nhân khiến thị phần khai thác suy giảm ở từng nước, giới quan sát cho rằng rất khó áp vào một mẫu số chung. Luxor Technologies đề cập khả năng một số khu vực cắt giảm hoạt động đào để chuyển tài nguyên sang trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán hiệu năng cao (HPC).

Trên thực tế, Kill Infrastructure cho biết trong thông báo hoạt động ngày 10/8 rằng công ty đã dừng toàn bộ hoạt động khai thác Bitcoin tại Mỹ và hoàn tất khâu chuẩn bị để xây dựng hạ tầng HPC. Trong khi đó, Core Scientific nêu trong báo cáo kết quả kinh doanh công bố ngày 28/7 rằng doanh nghiệp đang chuyển một phần cơ sở khai thác còn lại sang dịch vụ colocation mật độ cao, tùy theo điều kiện.

Dù vậy, các trường hợp riêng lẻ ở cấp doanh nghiệp chưa đủ để giải thích toàn bộ mức giảm ở quy mô quốc gia. Một số thiết bị chỉ có thể tạm dừng và quay lại hoạt động khi điều kiện cải thiện, trong khi những cơ sở đang được chuyển đổi sang mục đích khác sẽ đi theo lộ trình riêng.

Vì thế, chỉ dựa vào việc hashrate suy giảm là khó xác định đâu là chuyển đổi thực sự, đâu là tạm ngừng, cũng như thời gian tác động kéo dài bao lâu. Với Ethiopia, yếu tố hạn chế điện năng được nhắc đến như một nguyên nhân, nhưng số liệu theo quốc gia không đủ để tách bạch ảnh hưởng của phân bổ điện, yếu tố mùa vụ hay chính sách.

Xét tổng thể, biến động lần này chủ yếu cho thấy mức độ phân bổ địa lý của hoạt động khai thác Bitcoin đã có điều chỉnh nhất định. Tuy nhiên, cấu trúc tập trung vào ba quốc gia lớn vẫn gần như được giữ nguyên, trong khi tương quan giữa Mỹ và Nga có sự dịch chuyển.

Để đánh giá liệu mức độ phân tán sở hữu có được cải thiện hay mức độ tập trung của mining pool có tiếp tục duy trì, thị trường cần thêm dữ liệu về quyền sở hữu thiết bị, tỷ lệ tham gia mining pool và quyền lựa chọn block template, thay vì chỉ dựa vào ước tính vị trí theo quốc gia.