Tên lửa đẩy nội địa Nuriho của Hàn Quốc chuẩn bị bước vào lần phóng thứ 5, đồng thời đẩy nhanh lộ trình chuyển giao dần hoạt động phát triển và phóng tên lửa sang khu vực tư nhân theo mô hình New Space.

Theo kế hoạch, Nuriho sẽ được phóng vào ngày 7 tại Trung tâm Vũ trụ Naro. Tên lửa hiện đã hoàn tất việc di chuyển từ khu lắp ráp tổng thể ra bệ phóng.

Trong sứ mệnh lần này, Nuriho mang theo 15 vệ tinh, nhiều nhất từ trước đến nay. Trong đó có chùm 5 vệ tinh siêu nhỏ NeonSat. Đây là dòng vệ tinh quan sát Trái đất, phục vụ theo dõi bán đảo Triều Tiên và vùng biển lân cận, đồng thời hỗ trợ nhiệm vụ an ninh quốc gia cũng như ứng phó thiên tai, thảm họa.

Khác với các lần phóng trước, nhiệm vụ lần thứ 5 đòi hỏi tách nhiều vệ tinh theo đúng trình tự và điều kiện đã định. Ngoài việc đưa tải trọng lên đúng quỹ đạo mục tiêu, tên lửa còn phải duy trì khả năng điều khiển tư thế ổn định. Ở các lần phóng trước, Nuriho chủ yếu chỉ đưa một vệ tinh chính lên quỹ đạo.

Lần phóng thứ 4 là cột mốc đầu tiên doanh nghiệp tư nhân giữ vai trò chủ đạo trong công tác chế tạo Nuriho. Trong ba lần phóng đầu, Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Hàn Quốc (KARI) là đơn vị dẫn dắt cả chế tạo lẫn vận hành phóng.

Hanwha Aerospace cho biết ở lần phóng thứ 4, công ty phụ trách tổng thể quy trình chế tạo, gồm quản lý các nhà thầu đối tác, lắp ráp thân tên lửa và thiết bị điện, trong khi KARI đảm nhận vận hành phóng. Sứ mệnh khi đó mang theo vệ tinh thế hệ mới cỡ trung số 3 cùng 12 vệ tinh CubeSat.

Theo kế hoạch, Nuriho sẽ thực hiện liên tiếp các lần phóng thứ 4 đến thứ 6 vào giai đoạn kéo dài đến năm 2027. Đây là chuỗi phóng liên tục đầu tiên trong lịch sử chương trình phóng không gian của Hàn Quốc.

Sang lần phóng thứ 5, vai trò của Hanwha Aerospace tiếp tục được mở rộng. Từ đợt phóng này, công ty bắt đầu đảm nhận lắp ráp các tầng tên lửa tại cơ sở ở Suncheon.

Doanh nghiệp này đặt mục tiêu tăng dần mức độ tham gia vào hoạt động phóng ở các lần thứ 5 và thứ 6, trước khi tự đảm nhận cả lắp ráp tổng thể lẫn vận hành phóng từ lần thứ 7. Trước đó, vào tháng 7 năm ngoái, Hanwha Aerospace đã ký hợp đồng chuyển giao công nghệ trị giá 24 tỷ won với KARI.

Thông qua hợp đồng này, Hanwha Aerospace tiếp nhận công nghệ trên toàn bộ vòng đời của Nuriho, từ thiết kế, chế tạo đến vận hành phóng, đồng thời được trao quyền trực tiếp chế tạo và phóng Nuriho đến năm 2032. Công nghệ và kinh nghiệm sẽ tiếp tục được chuyển giao trong quá trình hai bên cùng triển khai các đợt phóng liên tiếp.

Việc chuyển dần hoạt động phóng sang khu vực tư nhân phản ánh đặc thù của công nghệ tên lửa đẩy, lĩnh vực đòi hỏi kinh nghiệm tích lũy qua nhiều lần phóng thực tế. Những kinh nghiệm đó bao gồm kiểm tra hệ thống, ra quyết định, xử lý tình huống bất thường và phân tích dữ liệu bay.

Ở lần phóng thứ 4, một bất thường tại cảm biến áp suất đã được phát hiện và xử lý chỉ một phút trước khi kết thúc khung thời gian cho phép, qua đó giúp nhiệm vụ hoàn tất thành công. Giới quan sát cho rằng chính những kinh nghiệm như vậy đã tạo cơ sở để mở rộng phạm vi điều hành của khu vực tư nhân ở lần phóng thứ 5.

Theo lộ trình này, phạm vi kiểm tra trực tiếp tại hiện trường và ứng phó của doanh nghiệp tư nhân sẽ được nới rộng qua từng lần phóng. Hanwha Aerospace cho rằng cách chuyển giao theo từng bước sẽ tạo thời gian để doanh nghiệp hấp thụ kinh nghiệm phát triển của KARI, từ đó thu hẹp khoảng cách công nghệ và giảm rủi ro kinh doanh.

Các vệ tinh được đưa lên quỹ đạo trong lần phóng này cũng gắn với bài toán duy trì nhu cầu cho Nuriho. Chùm vệ tinh NeonSat sẽ được bố trí trên các mặt phẳng quỹ đạo khác nhau sau các lần phóng thứ 5 và thứ 6, nhằm rút ngắn chu kỳ quan sát lặp lại đối với cùng một khu vực.

Bên cạnh đó, 10 vệ tinh CubeSat đi kèm do các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp phát triển. Để duy trì hệ sinh thái sản xuất và cung ứng của hơn 300 doanh nghiệp trong nước tham gia chương trình Nuriho, nhu cầu phóng ổn định được xem là yếu tố cần thiết.

Dù vậy, Nuriho vẫn đứng trước yêu cầu bảo đảm chất lượng đồng đều khi sản xuất lặp lại nhiều tên lửa, đồng thời rút ngắn thời gian và chi phí chuẩn bị phóng. Khi ký hợp đồng chuyển giao công nghệ, CEO của Hanwha Aerospace, Son Jae-il, từng nói công ty sẽ “không ngừng nâng cao năng lực công nghệ và sức cạnh tranh về chi phí của Nuriho, tạo nền tảng cho dịch vụ phóng thương mại”.

Theo đánh giá của giới chuyên gia, để thành quả từ các dự án R&D thực sự chuyển hóa thành một ngành công nghiệp, khu vực tư nhân cần tích lũy kinh nghiệm chế tạo và phóng lặp lại, đồng thời duy trì nhu cầu phóng trong nước.

Kang Seong-ju, cựu nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Thiên văn và Khoa học Vũ trụ Hàn Quốc, nhận định lần phóng thứ 5 đánh dấu quá trình Nuriho chuyển sang “một nền tảng hệ thống phóng có thể vận hành lặp lại”. Theo ông, trong giai đoạn tới, tiêu chí đánh giá quan trọng sẽ không chỉ là thành công hay thất bại, mà còn gồm độ chính xác khi đưa vệ tinh vào quỹ đạo, mức độ ổn định khi tái sản xuất cùng một mẫu tên lửa, cũng như mức độ tích lũy kinh nghiệm chế tạo và vận hành của khu vực tư nhân.

Ông cho rằng chỉ khi những kinh nghiệm này được tích lũy đầy đủ, các nhiệm vụ không gian quy mô lớn hơn, như tên lửa thế hệ tiếp theo hay thám hiểm Mặt Trăng, mới có thể được triển khai bền vững.