Hàn Quốc nằm trong nhóm các nước đầu tư mạnh nhất cho 5G, nhưng tốc độ chuyển sang 5G SA vẫn chậm hơn Mỹ và Trung Quốc. Trong bối cảnh đó, chính phủ cùng ba nhà mạng lớn đặt mục tiêu triển khai SA trên toàn quốc vào tháng 12 năm nay, qua đó bước vào giai đoạn kiểm chứng khả năng hiện thực hóa đầy đủ các tính năng của 5G.

Theo báo cáo “5G Observatory Report - Digital Decade 2026” do Ủy ban châu Âu (EC) công bố, trong năm 2025, 5G chiếm 67% tổng vốn đầu tư mạng di động tại Hàn Quốc. Trong nhóm các quốc gia được so sánh, Hàn Quốc đứng thứ hai sau Trung Quốc với 72%. Mỹ đạt 62%, Nhật Bản 58%, trong khi mức trung bình của 27 nước EU là 50,6%.

Tuy nhiên, nếu xét mức độ chuyển đổi sang kiến trúc 5G hoàn chỉnh, Hàn Quốc lại xếp sau một số thị trường lớn. Tỷ lệ trạm gốc 5G SA trên tổng số trạm gốc di động của nước này đạt 26,2%, thấp hơn Mỹ (36,2%) và Trung Quốc (34,8%). Nhật Bản cũng nhỉnh hơn nhẹ, ở mức 26,3%, còn mức trung bình của EU là 20,9%.

Số liệu này cho thấy dù tỷ trọng đầu tư cho 5G ở mức cao, tốc độ chuyển sang SA - nền tảng quan trọng để khai thác trọn vẹn các tính năng của 5G - vẫn tương đối chậm.

Đầu tư lớn, nhưng chuyển đổi sang SA chưa theo kịp

Hiện phần lớn mạng 5G tại Hàn Quốc vẫn vận hành theo mô hình không độc lập, tức 5G NSA. Với mô hình này, phần truy nhập vô tuyến giữa smartphone và trạm gốc sử dụng 5G, nhưng mạng lõi vẫn dùng chung với LTE. Cách triển khai này từng được xem là hiệu quả trong giai đoạn đầu thương mại hóa, khi nhà mạng có thể mở rộng vùng phủ nhanh mà không phải đầu tư mới toàn bộ hạ tầng từ đầu.

Trong khi đó, 5G SA sử dụng kiến trúc 5G cho cả mạng truy nhập vô tuyến lẫn mạng lõi. Mô hình này giúp giảm phụ thuộc vào LTE và tạo điều kiện triển khai đầy đủ các tính năng đặc thù của 5G, trong đó có network slicing - công nghệ cho phép chia một mạng vật lý thành nhiều mạng ảo theo từng mục đích sử dụng.

Tại Hàn Quốc, KT là nhà mạng đầu tiên thương mại hóa 5G SA vào tháng 7 năm 2021. Dù vậy, quá trình chuyển dịch sang SA trên quy mô toàn thị trường diễn ra không nhanh. Khi chốt chính sách tái phân bổ tần số di động vào tháng 12 năm ngoái, Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc đã chỉ ra rằng mạng 5G trong nước vẫn chủ yếu dựa trên NSA, đồng thời đưa triển khai SA thành yêu cầu bắt buộc. Khi đó, cơ quan này cho rằng người dùng trong nước vẫn chưa thực sự được trải nghiệm đầy đủ các tính năng đa dạng của 5G.

Từ đầu năm nay, tiến độ chuyển đổi đã bắt đầu tăng tốc. Hồi tháng 8, Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc cùng SK Telecom, KT và LG Uplus thiết lập cơ chế tham vấn công - tư nhằm thúc đẩy đầu tư hạ tầng viễn thông trong kỷ nguyên AI, đồng thời đặt mục tiêu ra mắt dịch vụ SA trên toàn quốc ngay trong năm nay. KT đang mở rộng phạm vi dịch vụ SA thương mại đã triển khai từ sớm, còn SK Telecom và LG Uplus đang tiến hành thử nghiệm trên phạm vi toàn quốc.

Mở rộng SA không chỉ là câu chuyện tốc độ

Việc triển khai SA trên toàn quốc không đồng nghĩa tốc độ tải xuống trên smartphone sẽ đồng loạt tăng mạnh. Trải nghiệm thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố của mạng truy nhập vô tuyến như băng tần sử dụng, mật độ trạm gốc, lưu lượng người dùng và hiệu năng thiết bị.

Vì vậy, vai trò của network slicing ngày càng được nhấn mạnh. Công nghệ này cho phép tách một mạng viễn thông vật lý thành nhiều mạng ảo theo từng mục đích sử dụng. Chẳng hạn, tại các địa điểm biểu diễn hoặc lễ hội tập trung hàng chục nghìn người, nhà mạng có thể tách riêng tài nguyên mạng cho người dùng phổ thông và lực lượng vận hành để bảo đảm chất lượng cho các dịch vụ cần ưu tiên.

Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc cũng dự kiến điều chỉnh cách đánh giá chất lượng mạng song song với quá trình mở rộng SA. Thay vì chỉ tập trung vào tốc độ tải xuống, cơ quan này sẽ bổ sung các tiêu chí như khả năng truy cập và duy trì kết nối SA, độ trễ và chất lượng của network slicing, đồng thời tiến hành đo kiểm trong tháng 12. Cơ quan quản lý cũng sẽ đề nghị các nhà sản xuất thiết bị và nhà cung cấp hệ điều hành mở rộng số lượng thiết bị hỗ trợ SA, đồng thời rà soát lại hướng dẫn liên quan đến trung lập mạng.

Hàn Quốc từng nhấn mạnh vị thế là quốc gia đầu tiên thương mại hóa 5G vào năm 2019. Tuy nhiên, các đánh giá sau đó về 5G tại nước này liên tục xoay quanh tranh cãi về tốc độ, chất lượng dịch vụ và mức đầu tư. Vì vậy, việc có triển khai SA trên toàn quốc đúng kế hoạch vào tháng 12 hay không, cũng như khả năng biến các tính năng như network slicing và độ trễ siêu thấp thành dịch vụ mà người dùng có thể thực tế sử dụng, sẽ là phép thử quan trọng cho giai đoạn tiếp theo của 5G.