Ethereum Foundation đã triển khai zkAPI trên mainnet, mở ra cơ chế thanh toán ẩn danh cho chi phí sử dụng API của các dịch vụ như AI. Theo CoinPost, ngày 2/10 (giờ địa phương), giải pháp này được phát triển cùng Open Anonymity Project, nhóm chuyên xây dựng các công nghệ bảo vệ quyền riêng tư.

Với zkAPI, người dùng có thể nạp trước ETH hoặc USDC vào một hợp đồng thông minh ký quỹ, sau đó thanh toán phí sử dụng API mà không cần công khai thông tin giao dịch. Để thực hiện, người dùng chỉ phải cung cấp zero-knowledge proof nhằm chứng minh họ có đủ số dư.

Sau khi xác minh tính hợp lệ của bằng chứng, hệ thống sẽ cấp một API key có thời hạn rất ngắn để hoàn tất truy cập dịch vụ.

Cấu trúc này giúp cả khâu thanh toán lẫn nhà cung cấp API khó liên kết nội dung truy vấn với danh tính người dùng. Trước đây, hoạt động thanh toán API thường gắn liền với lịch sử sử dụng của tài khoản thanh toán, làm dấy lên lo ngại doanh nghiệp có thể lưu trữ và tích lũy dữ liệu đầu vào từ các dịch vụ AI.

zkAPI được phát triển dựa trên một đề xuất kỹ thuật do nhà nghiên cứu Davide Crapis và đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin đồng xây dựng. Thiết kế này đã được công bố trên Ethereum Research Forum.

Dù vậy, giải pháp vẫn có những giới hạn nhất định. Nếu người dùng liên tục truy cập từ một địa chỉ IP cố định, gateway vẫn có thể đối chiếu các mẫu yêu cầu để suy ra chúng thuộc về một người dùng duy nhất. Với những trường hợp cần mức ẩn danh cao hơn, nhóm phát triển khuyến nghị sử dụng Tor để thay đổi tuyến kết nối theo từng phiên.

Ngoài ra, nếu thông tin cá nhân, văn phong hoặc lịch sử hội thoại cũ tiếp tục lặp lại, nhà cung cấp AI vẫn có thể liên kết nhiều phiên truy cập thành một hồ sơ duy nhất. Ngược lại, mức độ ẩn danh sẽ cao hơn khi mỗi lần tương tác được tách biệt, nhưng điều đó cũng khiến hệ thống khó đưa ra phản hồi dựa trên ngữ cảnh trước đó.

Để giảm thiểu rủi ro này, nhóm phát triển đề xuất để mô hình chạy trong môi trường cục bộ hoặc môi trường tính toán bảo mật tạo bản nháp trước, thay vì để người dùng nhập trực tiếp.