Ăn một mình hay ăn cùng người thân có thể tạo ra khác biệt rõ rệt về phản ứng đường huyết, ngay cả khi cùng ăn một loại thực phẩm với khẩu phần như nhau. Đây là kết quả từ một nghiên cứu có sự tham gia của Đại học Hebrew (Israel), được Gigazine dẫn lại ngày 1/10.

Nhóm nghiên cứu đặt giả thuyết rằng không chỉ thành phần bữa ăn, mà mức độ gắn kết xã hội cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát đường huyết.

Trong thí nghiệm, 108 người tham gia được ăn 108 g bánh mì trắng, sau đó được theo dõi biến động đường huyết trong vòng hai giờ. Ở một lần thử, họ ăn một mình; ở lần còn lại, họ ăn cùng một người có quan hệ thân thiết. Loại thực phẩm và khẩu phần được giữ nguyên trong cả hai trường hợp.

Kết quả cho thấy khi ăn cùng người thân, mức tăng đường huyết thấp hơn so với khi ăn một mình, đồng thời đường huyết cũng trở lại mức ban đầu nhanh hơn. Đồng tác giả nghiên cứu Shahar Achir, giáo sư khoa Tâm lý học tại Đại học Hebrew, cho biết khả năng kiểm soát đường huyết không chỉ phụ thuộc vào ăn gì mà còn liên quan đến việc ăn cùng ai.

Xu hướng này được ghi nhận cả khi so sánh trên cùng một người tham gia trong hai điều kiện khác nhau lẫn khi đối chiếu giữa các nhóm tham gia. Ở điều kiện ăn cùng người thân, diện tích dưới đường cong của đường huyết cũng nhỏ hơn, cho thấy người cùng dùng bữa không chỉ là yếu tố bối cảnh mà có thể tác động trực tiếp đến phản ứng chuyển hóa.

Nghiên cứu không chỉ dừng ở chỉ số đường huyết. Nhóm tác giả còn đánh giá phản ứng thân nhiệt khi tiếp xúc với môi trường lạnh và hoạt động của hệ thần kinh giao cảm sau căng thẳng. Kết quả cho thấy khi ở cạnh người thân, mức giảm thân nhiệt thấp hơn và thời gian hồi phục nhanh hơn so với khi ở một mình. Hoạt động của hệ thần kinh giao cảm sau căng thẳng cũng được kiểm soát tốt hơn. Dù không có tiếp xúc cơ thể, chỉ riêng việc ở gần nhau cũng đã tạo ra khác biệt.

Theo nhóm nghiên cứu, nếu các công trình trước đây chủ yếu tập trung vào tác động tiêu cực của sự cô lập xã hội, thì kết quả lần này cho thấy sự gần gũi xã hội có thể mang lại lợi ích trực tiếp, có thể đo lường được đối với chuyển hóa đường huyết. Trước đó, một nghiên cứu công bố năm 2022 từng chỉ ra rằng cảm giác cô đơn có thể làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc đái tháo đường type 2.

Các nhà khoa học gọi hiện tượng này là “chức năng xã hội - sinh lý”. Theo khái niệm này, cơ thể con người không hoàn toàn là một hệ thống tự duy trì cân bằng độc lập, mà có thể điều chỉnh hiệu quả hơn khi có một đối tác xã hội ở bên.

Giáo sư Achir cho biết trong thời gian dài, cơ thể thường được nhìn nhận như một hệ thống tự điều chỉnh độc lập. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu lần này cho thấy chức năng sinh lý của con người vốn mang tính xã hội.

Ông cũng nhấn mạnh rằng khi duy trì các mối quan hệ thân thiết, lượng năng lượng cơ thể phải dùng để tự điều chỉnh sẽ giảm xuống. Bản thân việc ở bên nhau đã có thể mang lại lợi ích trực tiếp về mặt chuyển hóa. Theo ông, cơ thể con người vận hành hiệu quả hơn khi có sự hiện diện của người thân cận.

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc kiểm soát đường huyết có thể không chỉ được giải thích bằng loại thực phẩm hay lượng ăn vào. Đáng chú ý, nghiên cứu đã định lượng được tác động của môi trường bữa ăn và quan hệ xã hội lên phản ứng sinh lý, từ đó mở ra thêm góc nhìn cho các nghiên cứu sức khỏe về vai trò của yếu tố xã hội.