Ngành viễn thông Hàn Quốc đang phản đối đề xuất mở rộng trách nhiệm bồi thường vô lỗi trong các vụ lừa đảo qua điện thoại sang các nhà mạng. Theo lập luận của doanh nghiệp, nhà mạng không kiểm soát dòng tiền, cũng không được tự ý kiểm tra nội dung liên lạc của người dùng, nên không phù hợp để xếp vào nhóm chủ thể phải bồi thường.

Ngày 30/9, Hiệp hội các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông Hàn Quốc (KTOA) công bố quan điểm phản đối phương án yêu cầu nhà mạng cùng chia sẻ trách nhiệm bồi thường vô lỗi khi phát sinh thiệt hại từ lừa đảo qua điện thoại.

Vấn đề này được đưa ra trong bối cảnh Quốc hội Hàn Quốc đang thảo luận sửa đổi Luật hoàn trả thiệt hại do lừa đảo viễn thông. Theo hướng sửa đổi, khi xảy ra các vụ lừa đảo tài chính qua viễn thông, trong đó có lừa đảo qua điện thoại, tổ chức tài chính có thể phải bồi thường toàn bộ hoặc một phần khoản thiệt hại ngay cả khi không có lỗi. Một số ý kiến từ phía ngành tài chính cho rằng, do nhiều chủ thể như nhà mạng và cơ quan điều tra cũng tham gia hoạt động phòng ngừa tội phạm, trách nhiệm bồi thường nên được chia sẻ với các doanh nghiệp viễn thông.

KTOA bác bỏ lập luận này. Hiệp hội cho rằng viễn thông không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới tội phạm lừa đảo qua điện thoại, mà chỉ là phương tiện truyền dẫn thông tin. Theo KTOA, hành vi chuyển hoặc rút tiền gây thiệt hại diễn ra trong hệ thống tài chính, nên bản chất khác với những sự cố xuất phát từ lỗi mạng hoặc trục trặc dịch vụ viễn thông.

KTOA cũng nhấn mạnh nhà mạng không tạo ra, cũng không quản lý nội dung liên lạc của người dùng, mà chỉ đóng vai trò truyền dẫn. Theo Luật Bảo vệ bí mật thông tin liên lạc và các quy định liên quan, doanh nghiệp viễn thông bị hạn chế trong việc tự ý nghe hoặc kiểm tra nội dung cuộc gọi và tin nhắn. Hiệp hội cho rằng nếu buộc nhà mạng chịu trách nhiệm bồi thường vô lỗi, điều đó về thực chất đồng nghĩa với việc yêu cầu họ phân tích nội dung cuộc gọi theo thời gian thực để xác định có phải lừa đảo hay không.

Theo KTOA, vai trò pháp lý của tổ chức tài chính và doanh nghiệp viễn thông là hoàn toàn khác nhau. Các tổ chức tài chính có nghĩa vụ bảo vệ tài sản của khách hàng, bảo đảm an toàn giao dịch, quản lý dòng tiền và phê duyệt giao dịch theo Luật Giao dịch tài chính điện tử cùng các quy định liên quan. Trong khi đó, nghĩa vụ cốt lõi của nhà mạng là cung cấp dịch vụ ổn định và bảo vệ bí mật thông tin liên lạc.

Hiệp hội cũng dẫn kinh nghiệm quốc tế để củng cố quan điểm. Theo KTOA, Anh từ tháng 10/2024 đã áp dụng cơ chế bồi thường đối với gian lận APP (Authorised Push Payment), nhưng nghĩa vụ bồi thường chỉ đặt lên các tổ chức tài chính. Tại Singapore, khung trách nhiệm chung SRF chỉ áp dụng với các vụ lừa đảo qua SMS, trong đó nghĩa vụ phòng ngừa được phân cho cả tổ chức tài chính lẫn nhà mạng, và trách nhiệm chỉ phát sinh khi một bên vi phạm nghĩa vụ đó.

Dù vậy, ngành viễn thông khẳng định họ không phủ nhận trách nhiệm trong công tác phòng ngừa lừa đảo qua điện thoại. Các nhà mạng hiện đang triển khai nhiều biện pháp như chặn theo thời gian thực các cuộc gọi đi từ số chưa đăng ký, chặn giả mạo số quốc tế, lọc URL độc hại, phát hiện dấu hiệu lừa đảo bằng trí tuệ nhân tạo (AI), tạm ngừng các đường dây bị lợi dụng cho mục đích phạm tội và xác thực khuôn mặt khi mở thuê bao di động. KTOA cho biết ngành sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với chính phủ và khối tài chính để ngăn chặn loại tội phạm này.