Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đang thúc đẩy một cuộc thảo luận mới về cách kiểm soát nhịp phát triển của AI tiên tiến, trong bối cảnh Brussels muốn vừa siết an toàn công nghệ vừa đẩy mạnh ứng dụng AI trong công nghiệp.

Ngày 16/9 theo giờ địa phương, Cryptopolitan đưa tin bà Ursula von der Leyen dự kiến mời các phòng thí nghiệm AI hàng đầu tới Brussels để thảo luận về cách cơ quan quản lý có thể tham gia vào việc giám sát tốc độ phát triển của các hệ thống AI tiên tiến.

Phát biểu trong thông điệp thường niên về định hướng điều hành Liên minh châu Âu tại Strasbourg, Pháp, bà von der Leyen nhấn mạnh các rủi ro từ những hệ thống AI ngày càng mạnh. Theo bà, các nguy cơ mà những mô hình có khả năng tự nâng cấp có thể tạo ra đang ngày càng rõ ràng, trong khi cơ chế kiểm soát vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển công nghệ.

Quan điểm này cũng trùng với cảnh báo từ một bộ phận trong ngành AI. Dario Amodei, CEO Anthropic, từng kêu gọi làm chậm việc phát triển các mô hình mạnh hơn vì lý do an toàn. Sau đó, xAI do Elon Musk dẫn dắt và Sam Altman của OpenAI cũng bày tỏ sự đồng tình. Bà von der Leyen cho rằng khi ngay cả lãnh đạo các công ty công nghệ cũng nêu lo ngại như vậy, giới quản lý càng có thêm cơ sở để xem xét nghiêm túc.

Tuy nhiên, giới AI hiện không có quan điểm thống nhất. Jensen Huang của Nvidia và Mark Zuckerberg của Meta phản đối cách tiếp cận kiểm soát tốc độ phát triển. Zuckerberg cho rằng mỗi phòng lab đều có trách nhiệm và động lực để vận hành ở tốc độ cần thiết nhằm đào tạo mô hình an toàn. Theo ông, riêng rủi ro pháp lý cũng đã đủ để buộc các nhà phát triển ngăn chặn những hệ thống có khả năng gây hại trước khi được phổ biến rộng rãi.

Khác biệt giữa châu Âu và Mỹ cũng ngày càng rõ nét. Lập trường của bà von der Leyen đi ngược với Tổng thống Mỹ Donald Trump, người lâu nay bác bỏ các lo ngại về an toàn AI. EU hiện đã ban hành Đạo luật AI, thiết lập một khung quy định có tính ràng buộc, cho phép cơ quan quản lý dừng triển khai các mô hình bị đánh giá là không an toàn, đồng thời mở đường cho các tổ chức đánh giá độc lập thử nghiệm những hệ thống AI tiên tiến.

Bà von der Leyen đánh giá Đạo luật AI là công cụ then chốt và cho rằng châu Âu có thể giữ vai trò quan trọng trong việc định hình cách tiếp cận toàn cầu với AI. Bà cũng kêu gọi mở rộng hợp tác xuyên biên giới trong thử nghiệm và đánh giá các mô hình AI tiên tiến, với sự tham gia của Canada và Anh. Mỹ và Trung Quốc không được nhắc tới trong kế hoạch này, dù đây là hai trung tâm lớn của cuộc đua AI hiện nay.

Theo định hướng của EU, ưu tiên hiện tại không phải là cạnh tranh vị trí dẫn đầu về quyền lực AI, mà là tối đa hóa giá trị kinh tế từ ứng dụng công nghệ này. Bà von der Leyen nêu các lĩnh vực trọng tâm gồm y tế, vận tải, nông nghiệp - thực phẩm, sản xuất tiên tiến, quốc phòng và vũ trụ. Điều đó cho thấy Brussels muốn xây dựng chính sách AI theo hướng kết hợp giữa quản lý rủi ro và chiến lược ứng dụng trong công nghiệp.

Ngoài AI, trong bài phát biểu bà von der Leyen cũng đề cập tới trẻ em sử dụng mạng xã hội. Bà đề xuất cấm trẻ dưới 13 tuổi tiếp cận mạng xã hội, hạn chế việc sử dụng tài khoản cá nhân đối với thanh thiếu niên dưới 15 tuổi, đồng thời yêu cầu các nền tảng chứng minh dịch vụ của họ an toàn với người chưa thành niên.

Ủy ban châu Âu dự kiến sẽ công bố thêm chi tiết về các biện pháp liên quan trong ngày 17/9. Diễn biến này đang được chú ý khi Brussels đồng thời theo đuổi hai mục tiêu: tăng cường an toàn AI và thúc đẩy khai thác công nghệ trong nền kinh tế.