Elon Musk đề xuất các công ty trí tuệ nhân tạo lớn xây dựng cơ chế kiểm định chéo, theo đó các doanh nghiệp đối thủ sẽ cùng đánh giá mức độ an toàn của mô hình AI trước khi tung ra phiên bản mới, thay vì để mỗi bên tự kiểm định.

Theo CNBC, phát biểu tại All-In Summit ở Los Angeles ngày 15/9 (giờ địa phương), Musk cho biết SpaceX, OpenAI, Anthropic, Google, Meta cùng 3-4 công ty AI lớn của Trung Quốc nên tham gia cơ chế này.

Theo đề xuất của Musk, các công ty sẽ sử dụng một hệ thống thử nghiệm chung để rà soát an toàn mô hình. Ông cho rằng nếu một đối thủ phát hiện rủi ro đáng lo ngại, bên đó có thể phát cảnh báo sớm, và cách làm này có thể hiệu quả hơn so với việc doanh nghiệp tự đánh giá hiệu năng và độ an toàn của chính mình.

Musk thừa nhận đây không phải giải pháp hoàn hảo, nhưng nói khả năng phát hiện vấn đề sẽ “tăng lên đáng kể”.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh tranh luận về an toàn và tốc độ phát triển AI ngày càng gay gắt. Gần đây, đại diện của các công ty AI lớn như Anthropic và OpenAI liên tục cảnh báo về rủi ro từ các hệ thống AI tiên tiến, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu làm chậm nhịp phát triển mô hình.

Musk và Sam Altman, CEO của OpenAI, cũng bày tỏ đồng tình với quan điểm của Dario Amodei, CEO của Anthropic, về việc cần kiểm soát tốc độ phát triển AI.

Một yếu tố khác làm tranh luận nóng lên là những cảnh báo công khai từ giới nghiên cứu. Jacob Coxon, người vừa rời Anthropic, cho rằng các phòng thí nghiệm AI hàng đầu đang “đánh cược bằng mạng sống của chúng ta”.

Coxon, từng làm việc tại OpenAI, nhận định các tiêu chuẩn an toàn hiện nay của ngành vẫn chưa đủ. Evan Hubinger, trưởng nhóm nghiên cứu alignment tại Anthropic, cũng đồng tình và cho rằng trong 10 năm tới, xác suất AI có thể dẫn đến nguy cơ diệt vong của loài người có thể vượt 10%.

Dù vậy, Mỹ và Trung Quốc đang thể hiện quan điểm khác nhau về lời kêu gọi làm chậm phát triển AI. Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ các lo ngại cũng như đề xuất siết quy định, cho rằng Washington không nên làm chậm tốc độ phát triển AI.

Kevin Hassett, Chủ tịch Hội đồng Kinh tế Quốc gia Nhà Trắng (NEC), cũng cho rằng các rủi ro liên quan đến AI nên do khu vực tư nhân tự xử lý.

Về phía Trung Quốc, giới chức nước này cũng bác bỏ lời kêu gọi giảm tốc phát triển từ các công ty AI. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ trích quan điểm này là lập luận mang tính gieo rắc sợ hãi.

Donald Trump cũng nhiều lần lập luận rằng nếu Mỹ giảm tốc, Trung Quốc có thể vượt lên trong cuộc cạnh tranh công nghệ. Dario Amodei gọi việc phải đồng thời cân đối giữa năng lực cạnh tranh AI của Mỹ và yêu cầu bảo đảm an toàn là một thế tiến thoái lưỡng nan.

Musk thừa nhận đến nay các đối thủ vẫn chưa chấp nhận đề xuất của ông. Ngoài ra, Dario Amodei cũng từng nêu phương án đánh giá bởi bên thứ ba, theo đó các nhóm đánh giá độc lập sẽ vào bên trong các phòng thí nghiệm AI để kiểm tra việc tuân thủ quy tắc an toàn.

Musk nhấn mạnh cơ chế kiểm định chéo là “một bước đi đúng hướng” và có thể được triển khai tương đối nhanh. Ông cũng cho rằng các công ty Trung Quốc có thể chấp nhận cách tiếp cận này.

Trong bối cảnh cuộc đua AI ngày càng gắn chặt với cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung, vẫn chưa rõ liệu việc các đối thủ cùng kiểm định mô hình của nhau có thể phát triển thành một khuôn khổ hợp tác thực chất hay không. Tuy nhiên, khi tranh cãi về tốc độ phát triển và an toàn AI chưa hạ nhiệt, các phương án kiểm định và phối hợp giữa doanh nghiệp đang trở thành một chủ đề đáng chú ý.