Astana, thủ đô của Kazakhstan, đang nổi lên như một điểm đến mới của ngành công nghệ toàn cầu, khi nước này đẩy mạnh chính sách visa, ưu đãi thuế và đầu tư hạ tầng để thu hút nhân tài, startup và doanh nghiệp quốc tế.

Theo Business Insider ngày 7/9 (giờ địa phương), việc Binance, Telegram cùng một số nhân vật công nghệ như Balaji Srinivasan liên tiếp mở rộng hiện diện và hoạt động tại Kazakhstan đang củng cố kỳ vọng về một trung tâm công nghệ mới của Trung Á.

Gần đây nhất, Balaji Srinivasan, cựu giám đốc công nghệ của Coinbase và đối tác tại Andreessen Horowitz, đã chính thức ra mắt một cộng đồng khởi nghiệp theo mô hình cư trú tại Kazakhstan.

Sau khi cơ sở tại Malaysia ngừng hoạt động vào cuối tháng 8, ông đưa “Network School” tới Astana, hướng đến các nhà sáng lập, cộng đồng tiền mã hóa và lao động du mục số.

Network School đặt tại Astana Hub, khu công nghệ áp dụng chính sách ưu đãi thuế dành cho doanh nghiệp công nghệ. Balaji Srinivasan đánh giá Kazakhstan là một quốc gia công nghệ cao, viện dẫn việc nước này gần đây đứng đầu Olympic Vật lý quốc tế. Ông cũng cho rằng Kazakhstan sở hữu lực lượng nhân sự trẻ, tự tin và thông minh, đồng thời đang thu hút nhân tài toàn cầu.

Làn sóng quan tâm từ lĩnh vực tiền mã hóa cũng tiếp tục gia tăng. Tuần trước, Changpeng Zhao, nhà sáng lập Binance, đã tới Astana và cho biết ông “đặc biệt ấn tượng” với quy mô các dự án công nghệ, giáo dục và hạ tầng của Kazakhstan.

Binance đã ký ba thỏa thuận với Chính phủ Kazakhstan, trong đó có nội dung xem xét một stablecoin gắn với Kazakhstan, đồng thời nghiên cứu phương án đặt một phần hoạt động vận hành khu vực và hạ tầng của Binance tại nước này.

Telegram cũng đang mở rộng hiện diện tại Kazakhstan. Sau chuyến thăm nước này vào năm 2024, Pavel Durov, nhà sáng lập Telegram, đã gọi Kazakhstan là “cường quốc kinh tế của Trung Á”.

Trên kênh Telegram cá nhân, ông cho rằng vẻ đẹp của Kazakhstan tương xứng với tham vọng phát triển của quốc gia này. Theo ông, các chính sách thân thiện với doanh nghiệp cùng chế độ thuế ưu đãi đang góp phần thu hút doanh nghiệp quốc tế và startup công nghệ.

Sau đó, Telegram mở văn phòng khu vực đầu tiên tại Kazakhstan và thành lập một viện nghiên cứu AI nhằm tận dụng hạ tầng siêu máy tính tại Astana.

Sự quan tâm dành cho Kazakhstan không chỉ dừng ở một vài tên tuổi. Nhà đầu tư mạo hiểm Tim Draper và Kai-Fu Lee, cựu chủ tịch Google China, cũng đánh giá nước này là một trung tâm mới cho khởi nghiệp và AI.

Xu hướng này gắn với chiến lược thu hút nhân tài của Chính phủ Kazakhstan. Trong hai năm gần đây, nước này đã triển khai visa digital nomad và visa neo nomad dành cho lao động công nghệ nước ngoài và người làm việc từ xa.

Hồi tháng 5, Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev đã chỉ đạo bổ sung các cải cách về nhập cư nhằm thu hút lao động chất lượng cao, doanh nhân khởi nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài.

Trong thông cáo báo chí công bố tháng 7, Phó thủ tướng Kazakhstan Zhaslan Madiyev nhấn mạnh rằng AI phát triển ở những nơi có nhân tài, ý tưởng táo bạo và môi trường phù hợp để hiện thực hóa các ý tưởng đó. Theo ông, Kazakhstan đang xây dựng chính hệ sinh thái như vậy.

Dù vậy, việc một số nhân vật công nghệ ủng hộ Kazakhstan dịch chuyển địa bàn hoạt động cũng diễn ra trong bối cảnh họ từng gặp rắc rối pháp lý tại các thị trường khác.

Pavel Durov trong nhiều năm đã xung đột với Chính phủ Nga liên quan yêu cầu tiếp cận Telegram, đồng thời hiện đối mặt các cáo buộc liên quan đến khủng bố tại Nga. Tại Pháp, ông cũng đang bị điều tra chính thức về nghi vấn các hành vi phạm tội diễn ra thông qua Telegram, sau khi bị bắt vào năm 2024.

Năm 2023, Changpeng Zhao nhận tội vi phạm luật chống rửa tiền của Mỹ và rời vị trí giám đốc điều hành Binance. Sàn này đã chi hơn 4 tỷ USD để dàn xếp các cáo buộc cấp liên bang.

Balaji Srinivasan cũng chuyển Network School từ Malaysia sang Kazakhstan sau khi gặp vấn đề về quy định trong mùa hè năm nay.

Từ làn sóng quan tâm này, Kazakhstan đang tích cực kéo thêm nhân lực và doanh nghiệp công nghệ toàn cầu. Giới quan sát hiện theo dõi liệu chiến lược kết hợp visa, ưu đãi thuế và hạ tầng công nghệ của nước này có thể chuyển hóa thành dòng vốn đầu tư và các quyết định đặt trụ sở trong tương lai hay không.