Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, đã lên tiếng bác bỏ nhận định cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể khiến Bitcoin lao dốc hơn 50% trong vòng hai năm tới. Theo ông, phần lớn rủi ro bảo mật do AI tạo ra vẫn nằm trong phạm vi có thể xử lý, trong khi khả năng công nghệ này phá vỡ trực tiếp nền tảng mật mã của Bitcoin là rất thấp.

Ngày 7/9 (giờ địa phương), CryptoSlate và một số trang tin quốc tế dẫn ý kiến của Liron Shapiro - nhà đầu tư tại Thung lũng Silicon và chuyên gia phân tích rủi ro AI - cho rằng AI có thể làm suy yếu những giả định lâu nay của nhà đầu tư về mức độ an toàn và độ bền vững của mạng lưới Bitcoin. Ông ước tính có 50% khả năng Bitcoin sẽ giảm hơn 50% trong hai năm tới.

Trái với quan điểm này, Vitalik Buterin cho rằng Bitcoin vẫn có thể chống chịu trước nhiều sự cố bảo mật mà không cần tới các biện pháp can thiệp ở cấp độ đồng thuận của cộng đồng mạng lưới, chẳng hạn các cuộc tấn công nhằm vào client hoặc mining pool. Theo ông, kịch bản AI phá vỡ tận gốc hàm băm hay cơ chế bằng chứng công việc (PoW) của Bitcoin là rất khó xảy ra.

Buterin nói rằng trong điều kiện bình thường, ông có thể sẽ đặt cược với Liron Shapiro về dự báo trên. Tuy nhiên, ông cho biết danh mục tài sản số hiện tại của mình về bản chất đã là một khoản đặt cược như vậy, khi khoảng 90% giá trị tài sản ròng đang được phân bổ vào tiền mã hóa. Ông cho rằng lập luận này cũng đúng với Ethereum.

Điểm khác biệt lớn nhất giữa hai bên là ở chỗ AI không nhất thiết phải phá hủy trực tiếp công nghệ mật mã cốt lõi của Bitcoin mới đủ sức gây chấn động thị trường. Liron Shapiro lập luận rằng nếu AI có thể phát hiện hàng loạt lỗ hổng vốn khó bị nhận ra trước đây, qua đó làm lung lay các giả định bảo mật mà nhà đầu tư vẫn xem là hiển nhiên, niềm tin thị trường vẫn có thể bị tổn hại, ngay cả khi đội ngũ phát triển vá lỗi sau đó.

Trong khi đó, Buterin cho rằng phần lớn vấn đề bảo mật do AI tạo ra đều có thể sửa chữa. Theo ông, nếu bên tấn công tận dụng AI, phía phòng thủ cũng có thể sử dụng chính các tiến bộ công nghệ đó để phát hiện và xử lý điểm yếu nhanh hơn.

Thực tế, các cuộc tấn công có hỗ trợ của AI đã bắt đầu gây sức ép lên hạ tầng trong ngành tiền mã hóa. Dịch vụ hoán đổi Bitcoin Boltz cho biết trong tháng 8, sau nhiều tháng ghi nhận hoạt động rà quét tự động phục vụ tấn công bằng AI và các lỗ hổng liên tục bị khai thác, nền tảng này đã tạm dừng dịch vụ swap vô thời hạn.

Boltz cho biết do hoạt động theo mô hình không lưu ký, tài sản của người dùng không bị đe dọa trực tiếp. Dù vậy, các đợt tấn công lặp đi lặp lại diễn ra với tốc độ nhanh hơn khả năng phát hiện và vá lỗi của đội ngũ phát triển quy mô nhỏ. Diễn biến này cho thấy AI vẫn có thể gây áp lực lớn lên các lớp hạ tầng xoay quanh hệ sinh thái Bitcoin, ngay cả khi không tấn công trực diện vào PoW hay các cơ chế mật mã cốt lõi.

So với cơ chế đồng thuận cốt lõi của Bitcoin, các thành phần như ví, bridge, sàn giao dịch, hợp đồng thông minh và phần mềm vận hành blockchain có bề mặt tấn công rộng hơn, nên dễ trở thành mục tiêu hơn đối với tin tặc.

Trước đó, Deddy David, CEO công ty an ninh blockchain Cyvers, cũng từng cảnh báo thiệt hại tài chính từ các cuộc tấn công tiền mã hóa dựa trên AI có thể lên tới hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ USD trong thời gian tới. Ông cho rằng nếu AI có thể rà soát quy mô lớn các lỗ hổng trong hạ tầng internet cốt lõi, thị trường tiền mã hóa sẽ là một trong những lĩnh vực chịu tác động sớm nhất.

Ở chiều ngược lại, các nỗ lực tăng cường năng lực phòng thủ trước tấn công bằng AI cũng đang được đẩy mạnh. Anthropic đã hạn chế phát hành rộng rãi Claude Mithos Preview, phiên bản được cho là có khả năng tự động tìm kiếm và khai thác lỗ hổng phần mềm, đồng thời triển khai dự án Project Glasswing cho mục đích phòng thủ.

Project Glasswing có sự tham gia của Amazon Web Services, Google, Microsoft và JPMorgan Chase. Các bên sử dụng Claude Mithos Preview để phát hiện và vá lỗ hổng trong những phần mềm quan trọng, trong khi Anthropic cam kết hỗ trợ tối đa 100 triệu USD tín dụng phục vụ dự án.

Trong tháng 8, hơn 100 doanh nghiệp và tổ chức, trong đó có OpenAI, Anthropic và Microsoft, cũng đã ký thư ngỏ kêu gọi phối hợp hành động để đối phó các cuộc tấn công mạng dựa trên AI. Nhóm này cảnh báo rằng cùng với tốc độ phát triển của AI, quy mô và mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng có thể tăng rất nhanh, đồng thời kêu gọi củng cố năng lực phòng thủ cho các hạ tầng trọng yếu như bệnh viện và hệ thống cấp nước.

Tranh luận lần này vì thế không chỉ xoay quanh câu hỏi liệu AI có thể trực tiếp phá vỡ cơ chế mật mã của Bitcoin hay không. Vấn đề lớn hơn là liệu bên tấn công có thể giành lợi thế trước khi công nghệ phòng thủ, quy trình kiểm tra bảo mật và hạ tầng mạng lưới kịp thích ứng hay không.

Buterin cho rằng đa số rủi ro bảo mật liên quan đến AI vẫn có thể được ứng phó và khắc phục. Ngược lại, Liron Shapiro cảnh báo rằng trong quá trình đó, niềm tin của nhà đầu tư vào các giả định về an toàn có thể sụp đổ trước.