Tesla vừa đưa Cybercab vào phục vụ khách hàng đại trà thì mẫu robotaxi này đã bị Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) rà soát về tiêu chuẩn an toàn liên bang.
Theo Ars Technica và một số hãng tin ngày 5/9 (giờ địa phương), NHTSA đã khởi động một đợt rà soát nhằm kiểm tra căn cứ và quy trình mà Tesla sử dụng để tự chứng nhận Cybercab đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn ôtô liên bang hiện hành. Phạm vi xem xét bao gồm hồ sơ tự chứng nhận và tài liệu kỹ thuật liên quan của tối đa 1.000 xe Cybercab.
Cybercab là mẫu xe hai chỗ ngồi, không trang bị vô lăng và bàn đạp phanh. Tesla đang đưa mẫu xe này vào mạng lưới robotaxi do hãng vận hành tại một số thành phố ở Texas và Florida.
Trước đó, Tesla đã tổ chức một sự kiện cho hàng trăm người hâm mộ trải nghiệm Cybercab tự vận hành tại khu trung tâm Austin, bang Texas, trước khi bắt đầu đón khách đại trà. Dữ liệu của bang Texas hiện ghi nhận 45 xe Cybercab đã được đăng ký trong đội xe của Tesla.
Vấn đề cốt lõi nằm ở chỗ Tesla cho rằng hãng có thể vận hành Cybercab mà không cần xin miễn trừ riêng theo quy định liên bang. Các tiêu chuẩn an toàn ôtô liên bang hiện hành được xây dựng trên giả định có người trực tiếp điều khiển phương tiện, vì vậy vẫn yêu cầu các thiết bị điều khiển thủ công như vô lăng và bàn đạp phanh.
NHTSA hiện đang sửa đổi 8 tiêu chuẩn liên quan đến những hạng mục vốn không còn cần thiết trên xe không có người lái, như bàn đạp phanh, cần gạt mưa và gương chiếu hậu, nhằm tạo điều kiện cho việc triển khai xe tự hành. Tuy nhiên, quá trình sửa đổi vẫn chưa hoàn tất, nên các quy định hiện hành vẫn có hiệu lực.
Vì vậy, các doanh nghiệp muốn đưa vào vận hành những mẫu xe tự hành có thiết kế khác biệt thường phải xin miễn trừ liên bang trước khi chở khách. Zoox, công ty con của Amazon, là đơn vị đầu tiên được cấp miễn trừ liên bang cho robotaxi không có vô lăng và thiết bị điều khiển thủ công, với số lượng xe được phép vận hành trong năm nay giới hạn ở mức 2.500 chiếc.
Trong khi đó, Tesla khẳng định Cybercab vẫn đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn hiện hành nên không cần xin miễn trừ riêng.
Đợt rà soát lần này tập trung làm rõ Tesla đã dựa trên dữ liệu và quy trình nào để kết luận Cybercab đáp ứng tiêu chuẩn an toàn liên bang. Giám đốc NHTSA Jonathan Morrison cho biết cơ quan này hoàn toàn ủng hộ việc phát triển và triển khai xe tự hành một cách an toàn, nhưng với vai trò cơ quan quản lý liên bang, NHTSA phải bảo đảm mọi quy định pháp luật được tuân thủ.
Cuộc rà soát có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của Tesla. NHTSA có thể yêu cầu hãng điều chỉnh phương tiện hoặc các quy trình liên quan, đồng thời áp dụng các biện pháp chế tài, trong đó có phạt dân sự.
Volvo Group North America từng nộp phạt 130 triệu USD và chấp nhận để bên thứ ba giám sát trong 3 năm sau khi bị điều tra về quy trình triệu hồi vào năm 2023.
Ann Carlson, cựu quyền giám đốc NHTSA và hiện là giáo sư luật môi trường tại UCLA, nhận định động thái lần này có thể cho thấy NHTSA không hài lòng với cách Tesla triển khai Cybercab. Theo bà, trường hợp của Zoox cho thấy nhà chức trách yêu cầu các công ty phát triển xe tự hành phải trải qua quy trình xin miễn trừ, và việc Tesla không đi theo lộ trình đó là điều “rất bất thường”.
Cybercab cũng là mẫu xe mang tính biểu tượng cho tầm nhìn tương lai của Tesla. Elon Musk nhiều lần nhấn mạnh Tesla cần được nhìn nhận không chỉ là một hãng sản xuất ôtô, mà còn là công ty robot và xe tự hành.
Tesla đang theo đuổi kế hoạch dài hạn triển khai Cybercab với quy mô hàng triệu xe mỗi năm. Vì vậy, đợt rà soát lần này có thể ảnh hưởng không chỉ đến việc tuân thủ tiêu chuẩn an toàn của Cybercab, mà còn đến chiến lược mở rộng robotaxi và tốc độ thương mại hóa của Tesla.