Một phân tích mới cho thấy những nghề có tỷ lệ lao động nữ cao đang đối mặt nguy cơ bị AI tự động hóa lớn hơn. Rủi ro tập trung chủ yếu ở khối văn phòng - hành chính, làm dấy lên lo ngại AI có thể trở thành yếu tố mới nới rộng chênh lệch giới trên thị trường lao động.

Theo Gigazine ngày 6/9, nghiên cứu của Leonora Risse, phó giáo sư kinh tế tại Queensland University of Technology, và Elise Stephenson, phó giám đốc Viện Nghiên cứu Lãnh đạo Phụ nữ Toàn cầu thuộc Australian National University, đã đối chiếu dữ liệu về AI của cơ quan chính phủ Australia là Jobs and Skills Australia (JSA) với cơ cấu giới tính trong từng nhóm nghề.

JSA đánh giá mức độ dễ bị tự động hóa của từng nghề dựa trên khả năng AI tạo sinh có thể đảm nhiệm các nhiệm vụ liên quan. Kết quả cho thấy nhóm việc làm văn phòng - hành chính là khu vực chịu tác động rõ nét nhất, trong đó phụ nữ chiếm hơn 70% lực lượng lao động. Đây cũng là nhóm nghề chiếm khoảng 1/5 tổng số việc làm của nữ giới tại Australia.

Trong 20 nghề có nguy cơ tự động hóa cao nhất, có tới 15 nghề là các công việc do nữ giới chiếm đa số. Trong đó, 5 nghề có tỷ lệ lao động nữ vượt 80%. Các vị trí tiêu biểu gồm nhân viên kế toán, nhân viên văn phòng tổng hợp và nhân sự - tiền lương. Ở chiều ngược lại, trong 20 nghề có nguy cơ thấp nhất, 17 nghề là các công việc do nam giới chiếm ưu thế.

Chênh lệch này cũng phần nào phản ánh ở thị trường tuyển dụng. Trong tháng 6, tổng số tin tuyển dụng trực tuyến giảm khoảng 1,7% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, số tin tuyển cho vị trí thư ký cá nhân và nhân viên ghi sổ giảm tới khoảng 22%, còn nhân viên văn phòng tổng hợp giảm khoảng 9%. Trong khi đó, các nghề ít chịu tác động từ AI như thợ bê tông tăng 5,5% và thợ điện tăng 14,3%. Dù vậy, nhóm nghiên cứu cho rằng chỉ dựa trên các số liệu này vẫn chưa thể kết luận AI là nguyên nhân trực tiếp khiến nhu cầu tuyển dụng đi xuống.

Nhóm tác giả nhấn mạnh rằng chính sách AI cần được xây dựng với góc nhìn giới. Theo họ, cần sớm triển khai các chương trình đào tạo lại và chuyển đổi nghề, dựa trên việc nhận diện những kỹ năng có thể chuyển đổi của lao động văn phòng - hành chính đang chịu tác động từ tự động hóa, qua đó hỗ trợ họ dịch chuyển sang các công việc mới.